Yargıtay’ın içtihat birleştirme kararıyla, kredi borcunu ödemeyen emeklilerin maaşlarına artık bloke konulmasının önü açıldı.
Daha önce emekliler, tüketici kredisi kullandıklarında bankalar maaşlarına doğrudan haciz ya da bloke işlemi uygulayamıyordu. Bu tür girişimlerde bulunan bankaların işlemleri, emeklilerin yaptığı itirazlar sonucu iptal ediliyordu. Ancak Yargıtay, bu konuda yaşanan görüş ayrılıklarını gidermek için yeni bir içtihat birliğine gitti.
Yeni karara göre, emeklinin tüketici kredisi alırken verdiği onay ve rıza belgeleri, bankaların maaşa bloke koymasına yasal zemin oluşturacak. Emeklinin açık rızasının bulunduğu durumlarda banka, borcun ödenmemesi hâlinde maaştan doğrudan kesinti yapabilecek.
KREDİ ÇEKERKEN İMZA ATTIĞINIZ BELGELERE DİKKAT EDİN
Yargıtay’ın kararına göre, kredi kullanımı sırasında imzalanan her sözleşme maddesi büyük önem taşıyor. Emeklilerin bu belgelerde yer alan rıza ve onay beyanlarını dikkatle incelemesi gerekiyor. Ancak sözleşmelerin standart ve toplu şekilde sunulması nedeniyle, emeklinin onay vermemesi hâlinde kredi işleminin gerçekleşmeyebileceği belirtiliyor.
ANAYASA VE YASAL DAYANAKLAR DEĞERLENDİRİLDİ
Yargıtay kararını, Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan “çalışma ve sözleşme hürriyeti” hükmüne dayandırdı. Bu madde, bireylerin kendi rızalarıyla yaptıkları sözleşmelere yasal geçerlilik tanıyor. Buna göre emekli, kredi sözleşmesinde açıkça onay verdiyse, maaşına bloke uygulanabileceği hükme bağlandı.
Ancak bu durum, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile çelişiyor. Kanunun 93. maddesi, emekli maaşlarının borç nedeniyle haczedilemeyeceğini düzenliyor. İlgili maddenin devamında ise, “Borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi icra müdürü tarafından reddedilir” ifadesi yer alıyor. Yani maaşa haciz ancak emeklinin yazılı rızasıyla mümkün olabiliyor.
MAAŞIN NE KADARINA BLOKE KONULACAK? BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Yargıtay’ın kararında, maaşın ne kadarına bloke uygulanabileceği konusunda net bir oran belirtilmedi. Bu da ilerleyen süreçte bankalarla emekliler arasında yeni hukuki ihtilafların yaşanmasına neden olabilir. Örneğin, emeklinin aylığı 20 bin lira ve kredi taksiti 23 bin liraysa, maaşın tamamına mı yoksa sadece bir kısmına mı el konulacağı belirsizliğini koruyor.
RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Bazı Yargıtay üyelerinin itirazlarına rağmen, içtihat birleştirme kararı oy çokluğuyla kabul edildi. Karar, Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Bu gelişme, kredi kullanan milyonlarca emekli açısından yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
