İddialara göre İran, Çin üretimi TEE-01B uydusunu kullanarak ABD üslerine yönelik saldırılarda hedef tespiti ve doğrulama süreçlerini geliştirdi. Uydu üzerinden sağlanan gerçek zamanlı veri akışının, İran güçlerinin sahadaki hareketliliği daha yakından takip etmesine imkan tanıdığı ifade edildi.
Uydu verileri operasyonlarda kullanıldı
Belgelerde yer alan zaman damgalı koordinatlar ve görüntüler, uydu sisteminin ABD askeri tesislerinin izlenmesinde aktif olarak kullanıldığını gösterdi. Mart ayında insansız hava araçları ve füze saldırılarıyla hedef alınan bazı üslerdeki hasarın da bu verilerle doğrulandığı öne sürüldü.
İddialara göre uydu; Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü başta olmak üzere Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü, Bahreyn’deki ABD Beşinci Filo çevresi ve Irak’taki Erbil Havalimanı gibi kritik noktaları görüntüledi. Ayrıca Kuveyt, Umman ve Cibuti’deki ABD askeri varlıklarının da takip edildiği belirtildi.
“Yörünge içi teslimat” yöntemi kullanıldı
Financial Times’ın aktardığına göre, söz konusu uydu Çin merkezli Earth Eye Co tarafından geliştirildi ve “yörünge içi teslimat” yöntemiyle İran’ın kullanımına sunuldu. Bu sistem, uzaya gönderilen bir uydunun daha sonra farklı bir ülkeye devredilmesine olanak sağlıyor.
Anlaşma kapsamında İran’ın, Pekin merkezli Emposat tarafından işletilen yer istasyonlarına erişim elde ettiği ve bu altyapının komut, telemetri ve veri aktarım süreçlerinde kullanıldığı ifade edildi.
Hassas görüntüleme kapasitesi dikkat çekiyor
Uzmanlara göre TEE-01B uydusu yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü sağlayabiliyor. Bu kapasite, uçaklar, araçlar ve altyapıdaki değişimlerin detaylı şekilde tespit edilmesine imkan tanıyor. İran’ın daha önce kullandığı Noor-3 uydusuna kıyasla çok daha gelişmiş bir sistem olduğu belirtiliyor.
Sciences Po Üniversitesi’nden İran uzmanı Nicole Grajewski, sistemin doğrudan askeri amaçlarla kullanıldığını belirterek, bu tür teknolojilerin hedeflerin erken tespit edilmesinde önemli avantaj sağladığını ifade etti.
ABD ve Çin hattında yeni gerilim
Eski CIA analisti Jim Lamson ise İran’ın farklı kaynaklardan elde ettiği istihbaratı birleştirerek daha güçlü bir askeri planlama kapasitesi oluşturduğunu dile getirdi.
ABD’li yetkililerin Çinli uydu şirketlerinin faaliyetlerini yakından izlediği belirtilirken, Emposat’ın Çin’in askeri yapılarıyla bağlantılı olabileceğine yönelik değerlendirmeler de raporlara yansıdı.
Öte yandan Çin’in Washington Büyükelçiliği iddiaları reddederek, bu yöndeki haberleri “spekülatif ve dezenformasyon” olarak nitelendirdi. Açıklamada Çin’in tarafsız bir tutum sergilediği ve çatışmaları tırmandıracak adımlardan kaçındığı vurgulandı.
İddialar, Washington ile Pekin arasındaki hassas dengeleri yeniden gündeme getirirken, bölgedeki askeri ve stratejik rekabetin daha da derinleşebileceği yorumlarına neden oldu.
