Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 5 Haziran Cuma günü, yılın beşinci enflasyon verilerini oluşturacak olan mayıs ayı enflasyon rakamları açıklanacak. Bu verilerle 5 aylık enflasyon netleşmiş olacak. 6 aylık enflasyon verilerine göre zam alan emeklinin kaderi ise büyük oranda ortaya çıkacak. 

SGK uzmanı İsa Karakaş, Türkiye gazetesindeki köşesinde şu ifadeleri kullandı:

‘Ocak, Şubat ve Mart aylarının kümülatif toplamı olan yüzde 10,04’lük artışa, Nisan ayının yüzde 4,18’lik verisi eklendiğinde kümülatif enflasyon tam yüzde 14,64 seviyesine ulaşmıştır. Binaenaleyh, bugün itibarıyla 4 aylık enflasyon farkı yüzde 14,64 olarak kesinleşmiştir. Bu oran, her SSK ve Bağ-Kur emeklisinin doğrudan cebine koyacağı net maaş güncellemesidir.

Yürürlükteki mevcut toplu sözleşme hükümleri nedeniyle hem çalışan memurlar hem de memur emeklileri için 4 aylık güncelleme rakamı şimdilik sadece %10,51 olarak kesinleşmiştir. Başka bir ifade ile memur ve emeklisi %4,13 oranında TÜİK enflasyonunun bile altında kalan bir güncelleme ile karşı karşıyadır. Bu durum, özellikle memur emeklileri için son derece can yakıcı ve kabul edilemez bir boyuttadır.’

‘Ankara kulislerinden esen rüzgârlar maalesef oldukça soğuk’ diyen Karakaş, şu kulis bilgisini paylaştı:

‘2023 yılının Temmuz ayından beri memur emeklilerine defalarca söz verilen seyyanen zam vaadi, ekonomi yönetiminin katı fren tedbirleriyle bir kez daha suya düşme tehlikesiyle karşı karşıyadır. O dönemde 8 bin 77 TL olan seyyanen artış, kümülatif hesaplamalarla bugün itibarıyla 22 bin TL’yi aşmış bulunmaktadır. Şayet bu seyyanen zam vaadi zamanında ifa edilmiş olsaydı, bugün en düşük memur emeklisinin maaşı, temmuz zammı henüz eklenmeden bile 50 bin TL seviyesine yaklaşacaktı. Temmuz güncellemesiyle birlikte ise bu tutar rahatlıkla 57 bin TL’yi aşacaktı.

Fakat kulislerden gelen memur ve memur emeklisi için mesaj nettir: ‘Toplu sözleşmede ne varsa, o kadar.’

Ne memur emeklisinin seyyanen zammı gündemde ne de ilave tek bir kuruş. Sadece kanunen zorunlu olan enflasyon farkı güncellemesi masadadır. Hükûmet, bu duruma gerekçe olarak enflasyonla kararlı mücadele programını öne sürmektedir. Ancak sayıları 2,5 milyonu aşan memur emeklisinin artık sabrı tükenmiştir. Memur emeklileri feryat ederek, ‘Vaadinizi ifa edin, dermanımız kalmadı!’ demektedir. Mevcut izlenimler, ek bir iyileştirmenin ufukta görünmediğini ortaya koymaktadır. Memur sendikaları, bu gidişatı durdurabilecek yegâne çaredir.’

Yılın ilk çeyreğinde Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapanma noktasına gelmesi, küresel akaryakıt maliyetlerini yukarı çekmişti. Bu durum, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de enflasyon baskısını doğrudan artırmıştı. Mart ayında %1,94 seviyesinde gerçekleşen aylık TÜFE, nisan ayında bu maliyetlerin de etkisiyle %4,18’e kadar tırmanmıştı.

Ancak mayıs ayına gelindiğinde bölgedeki jeopolitik riskler devam etse de taraflar arasında ateşkesin korunması ve uzlaşı zeminine yönelik iyimser beklentiler, petrol piyasasına nefes aldırdı. Brent petrolün varil fiyatı, geçtiğimiz ay %17,11 gibi keskin bir düşüş kaydederek 91,88 dolara kadar geriledi. Bu sert geri çekilmeyle birlikte akaryakıt fiyatlarında son 4 aydır kesintisiz süren kural bozucu yükseliş grafiği de mayısta kırılmış oldu.

Enflasyonda beklenen bu yavaşlama, nisan ayındaki %4,18’lik yüksek seyre göre ciddi bir toparlanma anlamına gelse de emekli maaşlarına yapılacak yarı yıl zammının kümülatif toplamını doğrudan şekillendirecek.

Yılın ilk 4 ayında oluşan hayat pahalılığı kümülatif olarak %14,64’lük bir enflasyon oranına ulaşmış ve emekliler bu zam oranını şimdiden cebine koymuştu. 5 Haziran’da gelecek yeni veriyle birlikte bu orana mayıs ayı da eklenecek. Piyasadaki senaryolara göre eğer aylık TÜFE Akbank beklentilerine paralel şekilde %1,50 gelirse, emeklilerin kesinleşen 5 aylık zam farkı %16,36 olacak.

Eğer veri Merkez Bankası anketindeki gibi %1,90 seviyelerine yakın gerçekleşirse, kümülatif zam farkı oranı %16,82’ye kadar tırmanacak.

Nihai zam oranı ise haziran verilerinin açıklanacağı temmuz ayında tamamen kesinleşecek.

Merkez Bankası, 2026-2027 ve 2028 yıllarına dair enflasyon tahminlerini güncelledi. 2026 yılına ilişkin yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 26’ya yükselince emeklinin maaş zam hesabı da baştan aşağı değişti.

Yılın ilk 4 ayında enflasyonun yüzde 14,64 olarak gerçekleşmesi ve yıllık bazda yüzde 32,37’ye ulaşması, temmuz ve önümüzdeki ocak ayında yapılacak zam oranları için kritik bir dönemeç oluşturdu. Peki, Merkez Bankasının yeni tahminleri ve piyasa beklentileri doğrultusunda memur ve emekli maaşları ne kadar olacak? Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre işte masadaki tüm ihtimaller.

Piyasa temsilcilerinin katılımıyla yapılan beklenti anketine göre, mayıs ayında tüketici enflasyonunun yüzde 1,82, haziranda yüzde 1,52 ve yıl sonunda yüzde 27,53 olması öngörülüyor. Bu tahminlerin gerçekleşmesi durumunda, temmuz ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarına yüzde 18,5 oranında zam yansıyacak. Gelecek yılın ocak ayında ise bu oran yüzde 7,6 olacak. Memur ve emekli memur maaşları ise temmuzda yüzde 14,2, ocak ayında ise yüzde 5,6 artış gösterecek.

Merkez Bankasının resmi raporunda 2026 yılı enflasyon hedefi yüzde 16’dan yüzde 24’e, 2027 hedefi ise yüzde 9’dan yüzde 15’e çıkarıldı. Eğer yıl sonu için belirlenen yüzde 24’lük bu hedefe odaklanılır ve aylık enflasyon ortalama yüzde 1,19 seviyesinde tutulursa zam oranları biraz daha gerileyecek. Bu doğrultuda SSK ve Bağ-Kur emeklileri temmuzda yüzde 17,4, ocak ayında yüzde 7,3 zam alacak. Memur ve memur emeklilerinin maaş artışı ise temmuzda yüzde 13,2, ocak ayında ise yüzde 5,3 seviyesinde kalacak.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2022-2025 yılları arasındaki son dört yıllık dönemin haritası çıkarıldığında, yılın geri kalan 8 ayında enflasyonun geçmiş yılların ortalamasına paralel seyretmesi ihtimali de masada. Geçmiş yıllardaki dönemsel hareketler baz alındığında, 6 aylık enflasyonun yüzde 19,2’yi, yıl sonu enflasyonunun ise yüzde 38’i bulması bekleniyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, temmuz ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 19,2, ocak ayında ise yüzde 15,8 zam yapılacak. Memurlar ise temmuzda yüzde 14,9, önümüzdeki yılın ocak ayında yüzde 13,6 zam alacak.

2024 yılının ocak ayından bu yana her altı ayda bir artırılan en düşük emekli aylığı, son olarak memur maaş zam oranı referans alınarak 20 bin TL seviyesine eşitlenmişti. Temmuz döneminde de gelenekselleşen bu uygulamanın devam etmesi ve zammın son 6 aylık enflasyon oranına göre yapılması bekleniyor.

Yapılan hesaplamalara göre en düşük emekli aylığı;

• Piyasa beklenti anketine göre: 23.700 TL,

• Merkez Bankası resmi hedefine göre: 23.360 TL,

• Son 4 yılın ortalamasına göre: 23.840 TL seviyesine yükselecek.