Karpuz denince akla gelen illerimiz olan Diyarbakır ve Adana’ya yeni bir rakip çıktı. Muş’ta yaz aylarında karasal iklimin etkisiyle gece ile gündüz arasında belirgin bir sıcaklık farkı yaşanıyor. Gündüzleri sıcaklıklar genellikle 30 dereceye çıkarken, geceleri ise 10 dereceye kadar düşüyor. Bu da özellikle karpuzun lezzetini ve aromasını etkiliyor.

Verimli toprak yapısı ve iklim şartları sayesinde kaliteli ürün elde edilen bölgede, karpuz yetiştiriciliği her geçen yıl artış gösteriyor. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, geçen sene il genelinde 30 bin 710 dekarlık alanda yapılan karpuz ekiminden 224 bin 616 ton ürün elde edildiğini açıkladı.

Muş’ta 2026 yılında ise yaklaşık 33 bin dekarlık alanda 240 bin tonun üzerinde karpuz üretimi hedefleniyor.

Muş Ovası’nda üreticiler, yeni sezon için yoğun mesaiye başladı bile. Merkeze bağlı Arpayazı köyünde bulunan 200 dönümlük arazide yaklaşık 80 bin fide, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kadın işçilerin emeğiyle toprakla buluşturuldu.

Türkiye’nin önemli karpuz üretim merkezlerinden biri hâline geldiklerini belirten tarla sahibi Onur Çetin ‘Babamla birlikte yaklaşık 15 yıldır çiftçilik yapıyoruz. Yeni teknolojik aletlerle bu işi sürdürüyoruz. İnşallah daha da büyüteceğiz. Yaklaşık 20 kişilik bir ekibimiz var. Hep birlikte durmaksızın çalışıyoruz. Sabah 06.00’da başlayıp 18.00’a kadar buradayız. Yoruluyoruz ama herkes işini aşkla ve zevkle yapıyor.Mevsim şartlarından dolayı Türkiye’de en geç hasat edilen karpuzlardan biri burada oluyor. Bu sebeple de ürünümüze yoğun rağbet var. Bu durum bizim için de oldukça sevindirici. Mayıs ayının sonunda ekim yapıyoruz, temmuz sonu ile ağustos başı gibi hasat başlıyor. Bu yaklaşık iki buçuk aylık süreç bizim için oldukça zorlu geçiyor’ dedi.’

Aşağı Saksonya eyaletinde, Mittelland Kanalı kıyısında yer alan kompleks adeta başlı başına bir şehir gibi çalışıyor. Yaklaşık 70 bin kişinin görev yaptığı tesiste günlük üretim kapasitesi 3.500 araca kadar ulaşıyor.

Bu büyüklüğü somutlaştırmak gerekirse, Tofaş’ın Bursa fabrikası yaklaşık 1,5 milyon metrekarelik bir alana sahip. Wolfsburg tesisi ise bunun dört katından daha büyük. Hatta Monaco Prensliği’nin yüzölçümü yaklaşık 2 milyon metrekare; yani fabrika, küçük ülkenin yaklaşık üç katı büyüklüğünde bir alanı kaplıyor.

Fabrikanın temelleri 1938 yılında atıldı. Dönemin Nazi Almanyası lideri Adolf Hitler’in “halkın arabası” projesi kapsamında inşa edilen tesis, ilk olarak KdF-Wagen üretimi için planlandı. “Kraft durch Freude” yani “Güç Yoluyla Neşe” programının parçası olan bu araç, ilerleyen yıllarda dünyanın “Kaplumbağa” olarak tanıyacağı Beetle modeline dönüştü.

Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte üretim hattı askeri araçlara çevrildi. Fabrikada savaş boyunca esir işçiler ve zorla çalıştırılan insanlar görev yaptı. Bu dönem, Volkswagen’in resmi tarih kayıtlarında da yer alan en karanlık sayfalardan biri olarak kabul ediliyor.

Savaşın ardından tesis ağır bombardıman nedeniyle büyük ölçüde harabeye dönmüştü. 1945 yılında bölge İngiliz işgal kuvvetlerinin kontrolüne geçti. İngiliz Binbaşı Ivan Hirst’in fabrikayı yeniden organize etmesi ise şirket tarihinin dönüm noktalarından biri oldu. Hirst, elde kalan parçalarla yeniden Beetle üretimini başlattı ve İngiliz ordusu için 20 bin araçlık sipariş hazırlanmasını sağladı. Tarihçilere göre Hirst’in müdahalesi olmasa bugünkü Volkswagen markası ortaya çıkmayabilirdi.

1949’da tesis Alman yönetimine devredildi. 1950’lerden itibaren Beetle modeli Wolfsburg’dan tüm dünyaya ihraç edildi ve savaş sonrası Alman ekonomik kalkınmasının sembollerinden biri haline geldi.

Bugün fabrikada Golf, Tiguan, Touran ve elektrikli ID.3 modellerinin üretimi gerçekleştiriliyor. Özellikle Golf modeli, 1974’ten bu yana fabrikanın en ikonik üretimlerinden biri olarak görülüyor. Modelin dünya genelindeki toplam satış adedi 35 milyonun üzerine çıkmış durumda.

Üretim hattının büyüklüğü nedeniyle tesiste aynı anda yüzlerce aracın montaj süreci devam ediyor. Otomasyon sistemleri, robotik üretim kolları ve dev lojistik ağ sayesinde fabrika kesintisiz çalışan bir otomotiv merkezi gibi işliyor.

Autostadt: Fabrikanın yanında ayrı bir otomobil dünyası var

Fabrikanın hemen yanında bulunan Autostadt ise Volkswagen’in ziyaretçi merkezi olarak hizmet veriyor. 2000 yılında açılan 250 bin metrekarelik komplekste marka pavyonları, müzeler, restoranlar ve araç teslim alanları bulunuyor.

Bölgenin en dikkat çekici yapıları ise iki dev cam kule. Bu kulelerin her birinde yaklaşık 400 araç dikey şekilde depolanabiliyor. Araçlarını teslim almaya gelen müşteriler, otomobillerinin robotik sistemlerle kuleden indirilişini izleyebiliyor.

Pandemi öncesinde Autostadt’ın yıllık ziyaretçi sayısı 2 milyonun üzerine çıkmıştı.

Fabrikanın içinde 75 kilometrelik ray sistemi bulunuyor

Wolfsburg tesisinin enerji ihtiyacı da küçük bir şehir ölçeğinde değerlendiriliyor. Kompleksin kendi enerji santrali bulunuyor ve kapasitesi yaklaşık 280 megavat seviyesinde. Volkswagen, son yıllarda tesiste kömür kullanımını azaltarak doğal gaz dönüşümüne geçtiğini ve 2030’a kadar karbon nötr üretim hedeflediğini açıkladı.

Fabrika içindeki lojistik sistem de dikkat çekici boyutta. Tesis içerisinde kullanılan demiryolu hattının uzunluğu yaklaşık 75 kilometreyi buluyor. Bu mesafe, neredeyse İstanbul ile İzmit arasındaki ray uzunluğuna denk geliyor.

Bugünkü Wolfsburg şehri de zaten fabrikanın etrafında büyüdü. Yaklaşık 125 bin nüfuslu kentte yaşayan insanların büyük kısmı doğrudan ya da dolaylı olarak Volkswagen ekosistemine bağlı şekilde çalışıyor.