Kaynak: Yeni Şafak

Kayseri’de 15 yıldır tuz satan İhsan Çelik, mineral açısından zengin olan tuzlar ile yemeklere lezzet katıyor. Pakistan’dan Himalaya, Çankırı’dan kaya tuzu getiren Çelik, tuzları doğal yollarla parçalayarak sofralara hazır hale getiriyor. Ekmeğini tuzdan çıkardığını aktaran Çelik, “Ben bu tuz işine girdim. Pakistan’dan Himalaya tuzu getirtiyorum. Yüzde 95 mineral yüksekliğinde olan bu Himalaya tuzunu satıyorum. Himalaya tuzundan hariç Çankırı’dan da kaya tuzu getiriyorum. Bu Çankırı kaya tuzunun ise yüzde 85 mineral yüksekliği var. Oralardan getirdiğimiz tuzları doğal olarak kendimiz parçalayıp satıyorum. Tuzun içinde herhangi bir karışım, katkı yok. İnsanların gözlerinin önünde tuzu çekiyorum, tartıyorum, parçalayıp veriyorum. Fabrikasyon olan bir tuz değil yani. Ben bunu doğal bir şekilde yapıp veriyorum. İçimden gelerek ve severek yapıyorum. Ekmeğimi ben bu tuzdan çıkartıyorum” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin en büyük ikinci gölü olan Tuz Gölü, etkileyici doğal yapısı ve nadir kuş türlerine ev sahipliği yapmasıyla ilgi çekmeye devam ediyor. Ankara’ya yaklaşık 150 kilometre uzaklıkta bulunan Tuz Gölü, aynı zamanda Türkiye’nin en büyük tuz rezervlerinden birine sahip. Kapalı bir havzada bulunması dolayısıyla dışarıya akışı olmayan Tuz Gölü’nde yoğun bir buharlaşma süreci yaşanırken hiçbir denizle bağlantısı olmadığı için mikroplastik atıkları barındırmadan tuz hasadı gerçekleştiriliyor. Binlerce yıllık jeolojik süreçlerle oluşan Tuz Gölü’nün tuzu, hem Türkiye ekonomisine katkı sağlıyor hem de gölün doğal güzelliğini oluşturan en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

“Tüketiciye yalnızca sofralık tuz olarak değil, sanayi, kimya, ilaç, deri ve tekstil gibi birçok sektörde kullanılan farklı formatlarda tuzu ulaştırıyoruz”

Koyuncu Tuz Genel Müdür Yardımcısı Mert Günay, Tuz Gölü’nde tuzun, göl suyunun doğal yollarla buharlaşması sonucunda kristalleştiğini belirterek hasat döneminde gölden kazarak alınan tuzun ilk önce yıkandığına dikkati çekti.

Günay, “Tuz, kurutma ve eleme işlemlerine maruz kalıyor. İhtiyaca göre farklı granül boyutlarında ayrıştırıyoruz ve paketliyoruz. Bu sayede tüketiciye yalnızca sofralık tuz olarak değil, gıda, sanayi, kimya, ilaç, deri ve tekstil gibi birçok sektörde kullanılan farklı formatlarda tuzu ulaştırıyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin tuz ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’inin Tuz Gölü’nden karşılandığını aktaran Günay, “Biz Türkiye’nin en büyük tuz üreticisi ve aynı zamanda ihracatçısıyız. Tahmini olarak yine söylemek gerekirse 50’den fazla ülkeye 5 kıtada hizmet veren bir firmayız. İç pazarda gıdadan, kimyaya, hayvancılıktan tekstil sektörüne kadar tüm sektörlerde ihracat yapmaktayız” dedi.

Tuz Gölü’nde tuz hasadının doğal ve temiz ekosistem ile yapıldığını vurgulayan Günay, “Tuz Gölü’nde havzada çözelti şeklinde oluşan tuzların haziran ve temmuz aylarına doğal buharlaşma yöntemiyle ortamdan uzaklaşması sonrası oluşan tuz kristallerini biz burada özel makinelerle hasat ederek müşterimize ulaştırılacak tüm aşamalardan geçirerek hazır hale getiriyoruz” ifadelerine yer verdi.

Tuz Gölü’nde diğer hasatlardan farklı olarak sadece coğrafi büyüklüğü olmadığına işareteden Günay, “Hiçbir denize kıyısı olmadığı için Tuz Gölümüzün deniz tuzlarında görülebilen mikroplastik atıklarının hiçbirinde maruz kalmamakta. Bu da bizim ihracatta ve iç pazarda çok daha temiz ve kaliteli tuzlar üretmemize sebebiyet vermekte. Tuz Gölü, bizim için sadece bir üretim alanı değil, doğal da bir coğrafya. Kendisinin bulunduğu bu alanda biz ekosistem olarak da coğrafi anlamda da UNESCO tarafından da Kültürel Miras Listesi’nde olan bir arazideyiz. Burası hem bir üretim sahası olduğu gibi aynı zamanda da coğrafi tescilli bir alanımız. Endemik kuş türlerinin göç noktası olması özellikle flamingoların besini olan ‘Artemia Salina’ adlı mikroorganizmaların burada bulunması gibi birçok özellik Tuz Gölü’nün hem Türkiye’de hem de dünyada yerini farklılaştırmakta” şeklinde konuştu.

Çankırı’daki kaya tuzu madenleri, yalnızca tuz rezerviyle değil, çevresindeki tuzlu su kaynaklarıyla da dikkat çekiyor. 35 milyon yıl önce Tetis Okyanusu’nun kurumasıyla oluşan madenin çevresinden ve içinden akan sularda yapılan analizlerde, bu suların yüzde 24,5 oranında tuz içerdiği ve bu oranın okyanus suyunun 7-8 katı olduğu tespit edildi. Tuz ile ilgili araştırmalar yapan Prof. Dr. Hüdayi Ercoşkun, bu suların, cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılabileceğini söyledi.

“Çankırı’da ciddi miktarda tuzlu su rezervi bulunmaktadır”

Tuzlu suların cilt hastalıkları tedavisinde kullanılabileceğini söyleyen Ercoşkun, “Çankırı’daki kaya tuzu madenleri, dünyanın en büyük tuz rezervlerinden birisidir. Yaklaşık 35 milyon yıl öncesinde Tetis Okyanusu’nun kuruması ile oluşan tuz madenleri, etrafında ciddi miktarda tuzlu su rezervi de bulunmaktadır. Madene giderken yolun sağında ve solunda tuzlu akan dereler ve yine madenin içerisinde minik tuz gölcükleri ve madenin tavanından akan tuzlu sular bulunmaktadır. Tuzlu su rezervlerinin hepsinden numuneler alıp analizler gerçekleştirdim. Gerçekleştirdiğim analiz sonucunda elde ettiğimiz tuzların yüzde yüz saf olduğu ve suların yüzde 24,5 oranında doygun tuzlu su çözeltisi olduğunu gördük. Yani okyanus suyunun yaklaşık 7 ila 8 kat daha fazla tuz içerdiğini gördük. Tuz madeninin etrafında tuzlu akan derelerden söz etmiştik. Bunların sayısı 30’ yakın ve tuz madeni bölgesinde birçok yerde bu sular değişik sebeplerle kullanılmaktadır. Özellikle hamur açarken bu suların kullanılmasıyla birlikte hamurun özelliklerinin daha iyi olduğu söylenmektedir. Ancak burada önemli olan bir hususta, bu suların cilt hastalıklarının tedavi edilmesinde kullanım imkanıdır. Avrupa’da bu konuda yapılan uygulamalar vardır. Tuzlu su kaplıcalarında insanlar cilt hastalıkları ile ilgili sorunlarına şifa aramaktadır” diye konuştu.