CWUR tarafından bu yıl 95 ülkeden 21 bin 291 üniversitenin değerlendirildiği ve en iyi 2 bin öğretim kurumunun belirlendiği ‘Dünyanın En İyi Üniversiteleri’ sıralaması, tüm dünyayla eş zamanlı açıklandı.

Türkiye’den bu yıl sıralamaya 47 üniversite girdi. Hacettepe Üniversitesi, 666’ncı sırada yer alarak Türkiye’den en yüksek sıralamayı elde eden yükseköğretim kurumu oldu.

Hacettepe Üniversitesi’ni 707’nci sıradaki İstanbul Üniversitesi, 733’üncü sıradaki Ankara Üniversitesi, 736’ncı sıradaki Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), 785’inci sıradaki Boğaziçi Üniversitesi, 813’üncü sıradaki İstanbul Teknik Üniversitesi, 939’uncu sıradaki Marmara Üniversitesi ve 989’uncu sıradaki Koç Üniversitesi takip etti.

• Ege Üniversitesi (1052),

• Çukurova Üniversitesi (1106),

• İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (1127),

• Bilkent Üniversitesi (1140),

• Gazi Üniversitesi (1151),

• Yıldız Teknik Üniversitesi (1191),

• Dokuz Eylül Üniversitesi (1206),

• Erciyes Üniversitesi (1265),

• Gaziantep Üniversitesi (1289),

• Atatürk Üniversitesi (1351),

• İstanbul Bilgi Üniversitesi (1378),

• Sağlık Bilimleri Üniversitesi (1397),

• İstanbul Aydın Üniversitesi (1438),

• Akdeniz Üniversitesi (1446),

• Mersin Üniversitesi (1448),

• Karadeniz Teknik Üniversitesi (1494),

• Uludağ Üniversitesi (1506),

• TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (1515),

• İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (1532),

• Bahçeşehir Üniversitesi (1553),

• Fırat Üniversitesi (1559),

• Necmettin Erbakan Üniversitesi (1588),

• Adıyaman Üniversitesi (1612),

• Selçuk Üniversitesi (1633),

• Kafkas Üniversitesi (1653),

• Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (1688),

• Sabancı Üniversitesi (1700),

• Ondokuz Mayıs Üniversitesi (1708),

• Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (1716),

• Özyeğin Üniversitesi (1773),

• Kocaeli Üniversitesi (1787),

• Sakarya Üniversitesi (1790),

• Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (1809),

• Bingöl Üniversitesi (1854),

• Süleyman Demirel Üniversitesi (1872),

• Giresun Üniversitesi (1878),

• İstanbul Medeniyet Üniversitesi (1939),

• Sinop Üniversitesi (1986) ve

• Gebze Teknik Üniversitesi (1992).

İlk olarak 2003 yılında Kanal D ekranlarında yayın hayatına başlayan dizi, kısa sürede çocukların ve ailelerin vazgeçilmez yapımlarından biri haline geldi. Periler, büyüler, aile ilişkileri ve eğlenceli hikâyeleri bir araya getiren yapım, yıllar boyunca Türk televizyon tarihinin en sevilen fantastik dizilerinden biri olarak anıldı. Toplam 7 sezon ve 240’tan fazla bölüm süren dizi, final yapmasının ardından bile defalarca tekrar yayınlandı ve her kuşağın yeniden keşfettiği bir fenomene dönüştü.

İşte bu başarının merkezinde yer alan isimlerden biri de Betüş karakterine hayat veren İnci Türkay’dı. Şefkatli tavırları, naifliği, zarafeti ve aileyi bir arada tutan güçlü anne figürüyle milyonların sevgisini kazanan oyuncu, yalnızca çocukların değil yetişkinlerin de gönlünde özel bir yer edindi. Aradan geçen yıllara rağmen Betüş karakterinin hala sosyal medyada konuşulması ve dizinin tekrarlarının ilgi görmesi de bunun en büyük göstergelerinden biri.

Ünlü oyuncu, 2004 yılında kendisi gibi oyuncu olan Atilla Saral ile evlendi. Uzun yıllardır birlikte olan çift, evliliklerinin ardından yaşamlarını büyük ölçüde İngiltere’ye taşıdı. Özellikle son yıllarda Londra’da sakin bir hayat sürmeyi tercih eden Türkay, magazin dünyasından da uzak kalmayı seçti.

Çift, oğulları Ali’nin doğumuyla birlikte aile yaşamına odaklandı. İnci Türkay, yıllar boyunca özel hayatını gözlerden uzak yaşamayı tercih ederken oğlu Ali’yi de kameralardan mümkün olduğunca uzak büyüttü. Bu nedenle oyuncunun aile hayatına dair paylaşımları her zaman takipçilerinin büyük ilgisini çekti.

Üniversite eğitimini tamamlayan oğluyla çekildiği fotoğrafları yayınlayan oyuncu, duygusal notuyla da dikkat çekti.

Türkay paylaşımında, ‘Canım oğlum🤍 Bugün üniversite yıllarının son sınavı ve öğrenciliğinin de son günüydü. Yıllar ne çabuk geçti… Emeklerinle, sabrınla ve güzel kalbinle gurur duyuyorum. Seni çok seviyorum 🤍 Yeni başlangıçların hep mutluluk getirsin’ ifadelerini kullandı.

Kısa sürede binlerce beğeni alan paylaşımın ardından sosyal medya kullanıcıları da yorumlarını peş peşe sıraladı. Özellikle Ali’nin artık annesinin boyunu geçmiş olması dikkat çekerken, birçok kişi genç ismin yüz hatları ve gülüşüyle annesine benzediğini dile getirdi. Bir dönemin Betüş’ünü çocuklarıyla izleyenlerin bugün İnci Türkay’ın oğlunun üniversiteden mezun olduğunu görmesi ise pek çok kişiye yılların ne kadar hızlı geçtiğini bir kez daha hatırlattı.

Türkiye’deki popüler tatil beldelerinde artan konaklama ve genel yaşam maliyetleri, gezginleri Avrupa yerine Asya rotalarına yönlendirirken, Bali özellikle vizesiz seyahat imkânıyla büyük bir kolaylık sağlıyor. Ada, lüks özel havuzlu villalardan uygun fiyatlı yerel restoranlara kadar her bütçeye hitap eden geniş bir yelpaze sunuyor. Bu da toplam maliyetin Türkiye ile kıyaslandığında oldukça cazip kalmasını sağlıyor.

Ayrıca sosyal medyada büyük popülerlik kazanan ‘Instagramlık’ mekânları, sıradan bir deniz tatilinden fazlasını arayan Türk turistler, balayı çiftleri ve dijital göçebeler için Bali’yi vazgeçilmez bir kaçış noktası hâline getiriyor.

2026’da Türkiye’nin 7’nci unicorn’u doğdu. Loom Games, Pixel Flow! adlı mobil bulmaca oyunuyla 1 milyar dolar değerlemeyi aştı. Scopely satın aldı, basın duyuruları yazıldı, LinkedIn paylaşımları patladı. ‘Türkiye yapıyor!’ manşetleri atıldı. Herkes ‘sıradaki biz olabiliriz’ dedi. Peki kimse şunu sormadı: Bu değerleme, gerçekte ne anlama geliyor?

2018’de Türkiye hükümeti ‘2023’e kadar 10 unicorn çıkaracağız’ dedi. 2023 geldi geçti. Hedef tutmadı. Altı unicorn çıktı, hepsi gurur verici, ama ortada bir gerçek var: Bu şirketlerin hepsini birden saysak, bugün gerçek anlamda kârlı faaliyet gösterenlerin sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor.

Yine de zihniyet değişmedi. Girişimciler, yatırımcılar, hatta üniversitedeki öğrenciler bile başarıyı tek bir rakamla ölçmeye devam ediyor: değerleme. Kaç milyon dolar aldın? Kaç milyar dolar değerlendin? Bu sorular sorulduğunda asıl sorular sessizce geçiştiriliyor: Gerçekten para kazanıyor musun? Kaç kişinin hayatını değiştirdin? Seni olmayan bir dünya düşünülebilir mi?

Bu yılın en önemli girişimcilik forumu olan IBPF 2026, tam da bu yanılgıya meydan okudu. Teması üç kelimeydi: ‘Value over Valuation.’ Değerleme üzerine değer. Rakam üzerine anlam. Bu bir sloganın ötesinde, Türk startup dünyasının yüzleşmesi gereken bir gerçek.

‘Milyar dolarlık değerleme seni girişimci yapmaz. Gerçek bir sorunu çözüyor olman yapar.’

Rakamlar ne anlatıyor, gerçekten?

KPMG Türkiye’nin 2025 yılı startup raporuna göre Türkiye’deki yatırım hacmi 2024’teki 2,6 milyar dolardan 1,4 milyar dolara geriledi. İşlem sayısı arttı — 331’den 360’a çıktı. Ama hacim neredeyse yarı yarıya düştü. Neden? Çünkü 2025’te tek bir büyük ölçekli işlem gerçekleşmedi. Bir önceki yıl tabloya egemen olan büyük yatırımlar ortada yoktu.

Bu veriyi dikkatli oku. Ekosistem ölmüyor. Aksine büyüyor — ama niteliksel olarak genişlemiyor. 360 işlemin yaklaşık yüzde yetmişi, yani 269 tanesi tohum aşamasında gerçekleşti. Yani para küçük miktarlarda, çok sayıda girişime dağılıyor. Girişimler başlıyor, başlıyor, başlıyor… ama ölçeklenemiyor.

2025 Türkiye startup ekosistemi: 360 yatırım işlemi, toplam 1,4 milyar dolar hacim. 269 işlem tohum aşamasında. Büyüme var — ama derinlik yok. Kaynak: KPMG Türkiye, Mart 2026.

Bu tablonun bir de psikolojik boyutu var. Tohum aşamasında bu kadar çok işlem olması, bir yanda umut verici,  insanlar cesaret edip başlıyor. Ama öte yanda ürkütücü: Bu girişimlerin kaçı iki yıl sonra hâlâ ayakta olacak? Kaçı gerçek bir ürün çıkaracak, kaçı ‘pivot’ dedikçe erimiş sermayeyle kapıyı kapatacak?

Türkiye’nin startup ekosisteminde asıl kriz değerleme değil, ölçeklenme. Yüzlerce girişim tohum aşamasında sıkışıp kalıyor çünkü gerçek anlamda büyüyebilmek için ne iş modelini ne de müşteri kitlesini netleştirmiş durumdalar. Değerleme peşinde koştukça, temel soruları erteliyorlar.

Türkiye’nin asıl sorunu unicorn sayısı değil: niçin bu kadar girişim ölçeklenemiyor?

Getir dersi: Değerleme gerçeklik değildir

Hatırlıyor musunuz? Bir zamanlar Getir, Türkiye’nin sembol şirketiydi. 2022’de 11,8 milyar dolar değerlemeye ulaştı. Türkiye’nin en değerli girişimi, hatta dünyanın en hızlı büyüyen şirketlerinden biri olarak anılıyordu. Avrupa’yı fethedecekti. New York’a çıkacaktı. Rakiplerine kıyasla daha hızlı, daha cesur, daha iddialıydı.

Ardından ne oldu? İngiltere’den çekildi. Fransa’dan çekildi. Almanya, Hollanda, İspanya, İtalya,  birer birer piyasalar terk edildi. Çalışan sayısı keskin biçimde düşürüldü. Değerleme rakamı yeniden yazıldı,  çok daha mütevazı bir sayıyla. Şirket hâlâ hayatta ve yeniden yapılanıyor, ama 11,8 milyarlık hayal çoktan tarihe karıştı.

Bu Getir’in başarısızlığı değil — Getir hâlâ güçlü bir şirket. Ama o dönem Türk girişimcilik camiasının çok büyük bir yanılgısının simgesi. ‘Değerleme = gerçeklik’ tuzağına en tepeden düşme hikayesi. Yatırımcılar para pompaladı, piyasalar genişledi, rakamlar büyüdü — ama altında gerçek bir kârlılık modeli yoktu. Ta ki gerçeklik kapıyı çalana kadar.

WeWork: 2019’da 47 milyar dolar değerleme. 2023’te iflas. Theranos: 9 milyar dolar değerleme, kurucusu hapiste. Değerleme rakamları tek başına hiçbir şeyi garanti etmiyor.

Dünyada da tablo farklı değil. WeWork, 47 milyar dolar değerlemeyle tarihin en büyük startup’larından biri olacaktı. Sonra borsaya bile giremeden çöküşe geçti. Theranos, kandaki hastalıkları tek bir damla kanla tespit edeceğini iddia etti, 9 milyar dolar değerlemeye ulaştı — ve kurucusu hapise girdi. Bu isimler artık girişimcilik derslerinde uyarı hikayesi olarak anlatılıyor.

Peki neden bu tuzağa bu kadar sık düşülüyor? Çünkü değerleme görünür, somut ve paylaşılabilir bir rakam. ‘X milyar dolar değerindeyiz’ dediğinde herkes anlıyor. ‘Müşterilerimizin hayatında gerçek bir değişim yarattık’ demek ise anlatması daha zor, daha az parlak ve çok daha az sosyal medya dostu. Sistem görünürlüğü ödüllendiriyor, derinliği değil.

Loom Games neden farklı bir hikaye?

Türkiye’nin en yeni unicorn’u Loom Games’e bakınca farklı bir tablo görüyoruz. CEO Kübra Gündoğan ve CTO Emre Çelik’in kurduğu stüdyo, 2025’in sonlarında Pixel Flow! adlı mobil bulmaca oyununu piyasaya sürdü. Oyun, kısa sürede küresel çapta 10 milyondan fazla oyuncuya ulaştı. ABD’de aylık bazda en çok hasılat yapan ilk 20 mobil oyun arasına girdi — piyasaya sürüldükten aylar içinde.

Scopely kapıyı çaldığında Loom’un 1 milyar dolar değerlemeyi aşması, uzun vadeli bir hype’ın değil, kısa vadede kanıtlanmış gerçek büyümenin sonucuydu. Değerleme, değerin peşinden geldi. Sırası da buydu zaten.

Bu ince ama kritik bir ayrım. Çoğu startup değerleme almak için yatırımcıya gider, değerleme üzerine bir anlatı inşa eder ve ardından bu anlatıyı gerçeğe dönüştürmeye çalışır. Loom önce gerçeği yarattı, milyonlarca oyuncu, küresel sıralamalar, gerçek gelir — sonra değerleme geldi. Sürecin doğru yönü bu.

Değer önce gelir, değerleme arkasından. Sırası değiştiğinde kart evi inşa ediyorsunuzdur.

Türk girişimcinin 5 büyük yanılgısı

Türkiye’nin startup ekosistemi büyüdükçe bazı kalıplar tekrar tekrar karşımıza çıkıyor. Bunlar bireysel hatalar değil, sistemik zihinsel tuzaklar. Ve farkında olmadan neredeyse her girişimcinin düştüğü çukurlar:

• Yatırım almak başarıdır. Yanlış. Yatırım almak, başarı için gereken yakıtı almak demek. Ama yakıt olmadan araba kullanmak kadar, yakıtı yanlış yakarak gitmek de felaket. Onlarca Türk startup yatırım aldıktan birkaç yıl sonra sessizce kapandı. Çünkü yatırım almak bir son nokta değil, çok daha zorlu bir sürecin başlangıcı.

• Büyük değerleme büyük iş demektir. Yanlış. Değerleme, geleceğe dair bir tahmin. Yatırımcıların şu anki kanısı, piyasa koşulları ve müzakere gücünün birleşimidir. Yarın değişebilir. Müşterinin sana ödediği para ise gerçektir, değiştirilemez, tartışılamaz.

• Unicorn olmak ekosistemi kurtarır. Yanlış. Türkiye’nin 7 unicorn’u var. Harika. Ama 360 işlemin yüzde yetmişi tohum aşamasında kalıyorsa, asıl sorun büyük değerlemeye ulaşmak değil, küçük girişimleri büyütecek altyapıyı kurmak.

• Pivot her şeyi çözer. Yanlış. Pivot meşru bir araç  ama çoğu zaman köklü bir sorunu ertelemenin süslü adı haline geliyor. Müşteri bulamayan startup pivot yapar. Sonra tekrar pivot yapar. Sonra bir daha. Ta ki para bitene kadar. Asıl soruyu ertelemeyin: Bu ürüne gerçekten ihtiyaç var mı?

• Yabancı yatırımcı onayı kalite belgesidir. Yanlış. Yabancı yatırımcıların da yanıldığı onlarca örnek var. Bir Silicon Valley fonu sana para verdi diye ürünün iyi değildir — çünkü o fon da bir anlatıya yatırım yaptı, gerçekliğe değil.

CB Insights verilerine göre startup’ların başarısız olmasının en yaygın ilk beş nedeni arasında ‘ihtiyaç duyulmayan ürün geliştirmek’ açık ara birinci sırada. Değerleme almış olmak bu listeyi değiştirmiyor.

Value over Valuation: Somut adımlar

IBPF 2026’nın teması boşuna gündemin merkezine oturdu. ‘Değer mi, değerleme mi?’ sorusu soyut bir felsefi tartışma değil, her girişimcinin her haftaki kararlarında somutlaşması gereken bir rehber ilke. Peki bu ilkeyi pratiğe dökmek ne demek?

• Yatırımcıya gitmeden önce bir kullanıcına sor. Şu soruyu sor: ‘Bu ürün olmadan hayatın nasıl olurdu?’ Eğer cevap ‘pek fark etmezdi’ ise, değerleme görüşmesini ertele.

• Büyüme metriği olarak kullanıcı sayısını değil bağlılığı ölç. Uygulamayı kaç kişi indirdi değil, kaç kişi 30 gün sonra hâlâ açıyor,  bunu bil.

• Şirket tanıtımına değerlemeyle başlama. ‘X milyar dolar değerindeyiz’ yerine ‘X kişinin şu sorununu şöyle çözüyoruz’ de. İlki seni büyük gösterir, ikincisi seni güvenilir yapar.

• Gerçek kârlılık yolunu en baştan çiz. Yatırım almadan önce ‘bu model kâra nasıl geçer?’ sorusunu cevapla. ‘Sonra büyüyünce çözülür’ cevabı artık kabul görmüyor,  ne yatırımcıdan ne piyasadan.

• Çıkış (exit) hedefleyebilirsin,  fakat  gerçek iş kur. Satın alınmak veya halka arz meşru hedefler. Ama bunlara giden yol, değerleme şişirip alıcı bulmaktan değil, gerçek değer yaratıp talep çekmekten geçiyor.

• Başarısızlıktan öğren, saklamaktan değil. Türkiye’de hâlâ başarısız olan girişimden utanılıyor. Oysa Silicon Valley kültürünün en değerli unsuru bu değil mi: başarısızlığı deneyim olarak kabul etmek. Kapanan her startup’ın hikayesi, ekosisteme bırakılacak en değerli miras.

Türkiye’nin startup ekosistemi 2026 itibarıyla ciddi bir olgunlaşma sürecinde. Yapay zeka, SaaS, sağlık teknolojileri, savunma sanayii,  bu alanlar hem yatırım çekiyor hem de gerçek değer üretme potansiyeli taşıyor. Ama bu potansiyel, değerleme yarışıyla değil, gerçek çözümlerle hayata geçecek.

Türkiye’nin 8’inci unicorn’u büyük ihtimalle büyük değerleme peşinde koşmayan birinden çıkacak.

Sonuç: Yanlış soruyu sormayı bırakmak

Türk girişim ekosistemi son beş yılda çok şey öğrendi. Peak Games’in Zynga’ya satışı, Trendyol’un Alibaba yatırımı, Getir’in yükselişi ve ardından gelen sancılı yeniden yapılanma, bunların hepsi birer ders kitabı. Okuyup okumadığımız ise tartışmalı.

IBPF 2026’nın ‘Value over Valuation’ teması bir tesadüf değil. Ekosistemde bu soruyu soran insanların sayısı artıyor. Yatırımcılar daha seçici davranıyor — KPMG’nin raporu bunu açıkça gösteriyor: yabancı yatırımcılar daha az işlemle daha yüksek hacim yaratıyor. Yani para seçici akıyor. Hype’a değil, gerçeğe.

Girişimciler için mesaj açık: Değerleme, sonuç olabilir. Amaç olmamalı. ‘Kaç milyar dolar değerleniyorum?’ sorusu yerine ‘hangi sorunu daha iyi çözüyorum?’ sorusu önce gelmeli. Sırası değiştiğinde ne olduğunu artık biliyoruz.

Türkiye’nin 8’inci unicorn’u büyük ihtimalle büyük değerleme peşinde koşmayan birinden çıkacak. Sessizce ürün geliştiren, kullanıcısını dinleyen, pivot yapmak yerine derinleşen, yatırım almaktan çok kâr etmeye odaklanan biri. Ve o gün geldiğinde, ‘değerleme mi değer mi?’ tartışması kendiliğinden kapanmış olacak.

Türkiye’nin 8’inci unicorn’u kim olursa olsun, umuyoruz ki değerleme haberleri çıkmadan önce ‘hangi sorunu çözdüler?’ sorusunu soran birinin haberi çıkar. O gün Türk girişimcilik ekosistemi gerçekten olgunlaşmış olacak.

Kargaşa rahatsız edici, ama kargaşa aynı zamanda dengeleri yeniden kurar. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol dünya tüketiminin yaklaşık yüzde yirmisini oluşturuyor. Her gün 17-20 milyon varil bu dar su yolundan geçiyor. Bu yolun tıkanması enerji fiyatlarını, nakliye maliyetlerini, sigorta primlerini domino taşı gibi etkiliyor. Ama şunu da söylemek lazım: Her büyük jeopolitik kırılma, bir önceki dönemin kazananlarını geride bırakıp yeni fırsatlar yaratır. 2008 krizi de öyleydi, pandemi de öyleydi. Şimdi de öyle olacak.

Hürmüz’deki gelişmeler Türk girişimcisini doğrudan etkiler mi?

Hem evet hem hayır. Enerji maliyetleri yükseldiğinde üretim maliyetleri artar, bu herkesi etkiler. Enerjiden gübre fiyatlarına, lojistikten sigorta maliyetlerine kadar tüm alanları etkileyen bu dar hat, küresel enflasyonda da yükselişe yol açıyor. Ama Türkiye’nin coğrafi konumu burada kritik bir avantaja dönüşüyor. Hürmüz’de sorun olduğunda Avrupa ile Orta Doğu arasındaki kara ve demir yolu güzergâhlarına talep artıyor. Türkiye bu güzergâhların tam ortasında. Bu bir risk değil, doğru okunursa ciddi bir fırsat.

Çok katmanlı bir soru bu. Çin, ABD askeri operasyonunun başlamasından sonra İran’dan en az 11 milyon varil ham petrol aldı ve bu petrolün tamamı Hürmüz Boğazı üzerinden sevk edildi. Yani Çin, kriz ortamında bile tedarik zincirini ayakta tutmayı başarıyor. Çin malları Hürmüz yerine alternatif güzergâhlara yöneldiğinde — Orta Asya koridoru, Türkiye üzerinden kara yolu — hem lojistik maliyetler artıyor hem de Türkiye bu akışın içinde daha aktif bir oyuncu haline geliyor. Girişimci için soru şu: Bu değişen akışta ben neredeyim? Pasif bir izleyici mi, yoksa aktif bir aktör mü?

‘Kontrollü kaos’ diye bir kavram gündemde. Girişimci bu belirsizliği nasıl yönetmeli?

Modern piyasalarda bazen fiziksel krizden çok beklenti krizi daha yıkıcıdır. Bu tespit girişimcilik açısından da geçerli. Belirsizlik ortamında en büyük hata hareketsiz kalmaktır. İkinci büyük hata ise panikle yanlış yöne koşmaktır. Doğru yaklaşım senaryoları önceden hazırlamak — ‘Hürmüz tamamen kapanırsa’, ‘kısmen kapanırsa’, ‘gerilim azalırsa’ — ve her senaryoda ne yapacağını bilmektir. Girişimci esnekliği tam da bu: Koşullara göre değil, senaryolara göre hareket etmek.

Kesinlikle evet, ama bu avantaj kendiliğinden gelmez. Küresel ekonomideki belirsizlik ortamı devam ederken Türkiye yatırımlar açısından güçlü bir vizyon ortaya koyuyor. İhracatçı firmalara yönelik vergi avantajları, start-up ekosistemi teşvikleri, finansmana erişim kolaylıkları bunların hepsi somut adımlar. Ama bunların ötesinde Türkiye’nin jeopolitik konumu belki tarihinin en kritik noktasında. Doğu ile Batı arasında köprü olmak artık klişe bir söylem değil, gerçek bir ticari değer. Bunu fırsata çevirecek girişimci kazanacak.

Siz hem akademisyen hem de sektörün içindesiniz. Bu iki perspektif bir araya gelince ne görüyorsunuz?

Akademi size ‘ne olduğunu’ gösterir, saha size ‘nasıl çalıştığını’ öğretir. Şu an her ikisi de aynı şeyi söylüyor: Tedarik zincirleri kalıcı olarak değişiyor. Pandemiyle başlayan ‘yakın kaynak’ trendi, jeopolitik gerilimle ivme kazandı. Firmalar artık ‘en ucuz tedarikçi’ yerine ‘en güvenilir tedarikçi’ arıyor. Türkiye’deki girişimci bunu fırsata çevirebilir — eğer güvenilirliği, hızı ve esnekliği ön plana çıkaran bir model kurabilirse. Fiyat savaşına girmeye gerek yok; güvenilirlik savaşını kazanmak yeterli.

Aksine, onlar için en iyi dönem bu. Köklü şirketler değişime direnir çünkü kaybedecekleri çok şey var. Genç girişimcinin ise kaybedecek bir alışkanlığı yok. Start-up ekosistemine yönelik teşvikler, dijital şirket uygulamaları ve finansmana erişimi kolaylaştıran düzenlemeler özellikle genç girişimcilerin önünü açıyor. Üstüne bir de jeopolitik kargaşanın yarattığı boşlukları eklerseniz — yeni lojistik güzergâhlar, değişen tedarik zincirleri, yeniden şekillenen pazar yapıları — ortada çok sayıda doldurulmamış alan var. Fırsatı görmek için önce korkuyu bir kenara bırakmak gerekiyor.

Son olarak: Tüm bu tablodan çıkan tek bir mesaj verseydiniz, ne olurdu?

Şu: Belirsizlik ortadan kalkmayacak. Bu dönemin geçeceğini bekleyenler büyük ihtimalle bir sonraki kargaşanın içinde de beklemeye devam edecek. Kazananlar belirsizliği kötü bir haber olarak değil, yeniden konumlanma fırsatı olarak okuyanlar olacak. Türk girişimcisinin tarihsel olarak bu becerisi var. Şimdi onu bilinçli ve stratejik biçimde kullanma zamanı.

Setaş Global Makine Genel Müdürü olan Dr. Mustafa Çağa, girişimcilik alanında akademik çalışmalar yürüten bağımsız bir araştırmacıdır. Dönüşümcü liderlik, kurumsal girişimcilik ve ekip davranışları üzerine yayımlanmış çalışmaları bulunan Çağa Onedio’da girişimcilik üzerine köşe yazıları yazmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2 Mayıs tarihinde uluslararası bir seyahat gemisinde görülen ağır solunum yolu hastalığı vakaları üzerine verdiği alarm, Türkiye tarafından anbean takip ediliyor.  Dünya genelinde sağlık gündemini meşgul eden hantavirüs tartışmaları üzerine Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, önemli açıklamalarda bulundu. TVNET canlı yayınında gündemi değerlendiren Bakan Memişoğlu, bir seyahat gemisinde ortaya çıkan hantavirüs vakalarının ardından Türkiye’nin attığı adımları ve güncel salgın riskini detaylandırdı.

Bakan Memişoğlu’nun paylaştığı bilgilere göre, 147 yolcusu bulunan gemide 8 kişide pulmoner hastalık tespit edildi ve bunlardan 6’sının hantavirüs testi pozitif çıktı.

Süreçle ilgili Türkiye’nin hızlı bir operasyon yürüttüğünü belirten Memişoğlu, gemide bulunan ve daha önce ayrılan Türk vatandaşlarının durumuna açıklık getirdi. Gemiden daha önce ayrılan 2 vatandaş ile gemide bulunan 3 vatandaşın, özel izole uçaklarla Türkiye’ye getirildiğini ifade etti. 

Memişoğlu, ‘Gemiden indikleri andan itibaren kendi uçağımızla onları izole şekilde aldık ve şu anda da onları karantinaya almış durumdayız ve takip ediyoruz, testleri de negatif çıktı. 5 kişinin yaklaşık 42 günlük karantina ve izolasyon süreçleri devam ediyor. Her gün onları klinik anlamında arıyoruz, bir bulgusu olup olmadıklarını takip ediyor halk sağlığımız’ dedi.

Toplumda oluşan endişeleri gidermek adına ‘müsterih olun’ çağrısı yapan Memişoğlu, şu an için hantavirüs kaynaklı bir salgın riskinin bulunmadığını net bir dille ifade etti. Bilimsel dünyanın veya Türkiye’deki bilim kurullarının risk artışına dair bir bildirimi olmadığını hatırlatan Bakan, sağlık sisteminin Covid-19 sürecinde kazandığı direnç ve tecrübeyle her türlü tehdidi önleyecek kapasitede olduğunu vurguladı.

Hantavirüsün doğası hakkında da bilgi veren Bakan Memişoğlu, virüsün temel olarak kemirgenlerin sıvıları ve dışkıları yoluyla insanlara bulaştığını belirtti. Sağlık Bakanlığı’nın sadece hantavirüsü değil, mevsimsel gribal enfeksiyonlardan diğer viral tehditlere kadar tüm hastalıkları dijital ve klinik takip sistemleriyle 7/24 izlediğini hatırlatarak, spekülatif bilgilere değil, yalnızca resmi kurum açıklamalarına itibar edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Kısa sürede yakaladıkları büyük çıkışla sosyal medyada dev bir hayran kitlesi oluşturan grup, enerjik sahne performansları, güçlü dans koreografileri ve dillere dolanan şarkılarıyla dikkat çekiyor. Her biri ayrı ayrı sosyal medyada fenomen haline gelen Manifest üyeleri; tarzları, tavırları ve sahne enerjileriyle özellikle genç kuşağın radarına girmeyi başardı. 

Çıkardıkları şarkılar milyonlarca dinlenmeye ulaşırken, grup kısa sürede sadece Türkiye’de değil yurt dışında da konuşulmaya başladı. Özellikle son dönemde yaptıkları sürpriz iş birlikleri ve büyük sahne performanslarıyla adlarından sıkça söz ettiren kızlar, birçok kullanıcı tarafından “Türkiye’nin yeni nesil girl band’i” olarak yorumlanıyor. Hayranları ise grubun her üyesinin tek başına bile yıldız ışığı taşıdığını düşünüyor. Mutlaka denk gelmişsinizdir, kızları en son Ajda Pekkan’la düet yaptıkları ‘Hileli’ şarkısıyla konuşmuş, yine ve yeniden hayran kalmıştık.

Grup üyelerinin, Dua Lipa ve ailesi tarafından organize edilen Sunny Hill Festival’de sahne alacağı ortaya çıkmıştı. Kosova’nın Priştine şehrinde düzenlenen ve Avrupa’nın en dikkat çeken festivallerinden biri olarak gösterilen Sunny Hill Festivali’nde daha önce Edis de sahne almış, hatta Dua Lipa’yla bir araya gelerek çok konuşulmuştu. 

Bu yıl ise Manifest kızlarının; Shawn Mendes, Anyma, Mochakk ve daha birçok dünya yıldızıyla aynı festival kadrosunda yer alması Türk müzikseverlerde büyük gurur yaratmıştı. Festivalin resmi hesabının Manifest için yaptığı “Yepyeni bir dalgayı beraberlerinde getiriyorlar” paylaşımı da sosyal medyada büyük ses getirmişti.

Dua Lipa, Instagram hesabından Manifest kızlarının festival afişini paylaşarak resmen destek verdi. Dua Lipa’nın paylaşımı kısa sürede sosyal medyada yayılırken, Manifest hayranları adeta çıldırdı. “As bayrakları!” yorumları havada uçuşurken, birçok kullanıcı grubun artık global sahneye göz kırptığını söylemeye başladı. 

Özellikle Türk bir girl grubunun Dua Lipa tarafından paylaşılması sosyal medyada büyük olay olurken, hayranlar bu gelişmeyi “Manifest için yeni bir dönem başladı” sözleriyle kutladı. Görünen o ki Manifest kızları, sadece Türkiye’de değil dünya sahnesinde de konuşulmaya hazırlanıyor!

Gastronomi dünyasının rehberi olarak kabul edilen TasteAtlas, her sene sonunda hazırladığı listelerle yakından takip ediliyor. Veri tabanındaki değerlendirmeler, yorumlar ve etkileşimlerle düzenlenen bu listeler, dünya gündemine geliyor. TasteAtlas, sene içerisinde de lezzetli listelerle karşımıza çıkmaya devam ediyor.

Türk mutfağını yakından takip eden platform, son olarak En İyi Türk İçeceği ve En İyi Türk Yemeği listeleri paylaştı.

Bakalım en iyi yemeğimiz TasteAtlas’a göre ne?

‘Türkiye’de kahvaltının vazgeçilmez bir parçası olan bal kaymak, su mandası sütünden yapılan ve pıhtılaşmış kremaya çok benzeyen geleneksel bir süt ürünü olan kaymak ile bolca balın bir araya getirilmesiyle elde edilen lezzetli bir tattır. Genellikle çay veya diğer geleneksel kahvaltılıkların yanında sürülebilir bir sos veya tatlı bir meze olarak servis edilir ve tipik olarak ekmekle birlikte tüketilir. Nadiren tatlı olarak da servis edilir ve bazen öğütülmüş, doğranmış veya bütün cevizlerle süslenir.’

‘Mercimek çorbası, kırmızı mercimek, tavuk suyu, soğan ve havuçla yapılan, çok sevilen bir Türk çorbasıdır. Genellikle tuz, karabiber, kimyon veya kırmızı biberle tatlandırılır. Hazırlaması kolay, doyurucu ve ısıtıcı olan bu çorba, Türkiye’nin kırsal kesimlerinde, özellikle lokantalarda kahvaltı, öğle veya akşam yemeği olarak tüketilir .’

‘Piliç Topkapı, İstanbul’daki Topkapı Sarayı’ndan adını alan, Osmanlı mutfak geleneklerine dayanan klasik bir Türk tavuk yemeğidir. Genellikle kemiksiz tavuk butları, lezzetli bir pilavla doldurulur. İç harcı, çam fıstığı, kuru üzüm, soğan ve tarçın, yenibahar ve karabiber gibi baharatların lezzetli bir karışımından oluşur ve tuzlu ile hafif tatlı lezzetlerin dengesini sağlar. Doldurulmuş tavuk, kürdanlarla tutturulur, domates salçası ve yoğurtla fırçalanır ve altın rengi olana ve yumuşayana kadar pişirilir. Genellikle yanında pilav, közlenmiş sebzeler veya sade bir salata ile servis edilir.’

‘Hünkar beğendi, krema kıvamındaki közlenmiş patlıcan püresinin üzerine servis edilen, lezzetli bir kuzu yahnisinden oluşan geleneksel bir yemektir. Püre genellikle süt ve peynirle koyulaştırılırken, yemeğin tamamı bazen domates bazlı bir sosla kaplanır veya taze kıyılmış maydanozla süslenir. Yemeğin İstanbul’a özgü olduğuna ve ilk olarak 19. yüzyılın sonlarında III. Napolyon’un eşi için hazırlandığına inanılmaktadır.’

‘Bu Türk tatlısı, fıstık ezmesi olarak bilinen pürüzsüz, yeşil, macun kıvamında bir iç harçla yapılır. Marzipanın fıstıklı versiyonu gibidir ve parlak yeşil rengi tamamen doğaldır. Gaziantep’te erken hasat edilen fıstıklardan gelir. Lezzetli fıstık ezmesi, yeşil güzelliğini bir arada tutmak için tek bir yufka yaprağının etrafına sarılır; bu yüzden bu baklava çeşidine fıstıklı sarma denir.’

‘Afyon Sucuğu, Türkiye’nin Afyonkarahisar ilinde yapılan alan kuru, fermente ve baharatlı bir sucuk türüdür. Bu kürlenmiş etin üretimi, Orta Asya’nın göçebe Türk kabilelerinin fazla etlerini tuzlama, kurutma ve baharatlama yöntemleriyle muhafaza etmelerinden kaynaklanmaktadır; bu yöntemler daha sonra Anadolu bölgesinin yerel iklimine ve hayvanlarına uyum sağlamıştır. Hazırlanışı, büyük parçalar halinde sığır ve manda etinin dinlendirilmesini, etin tendon ve yağdan ayrılmasını ve ardından tuz, kırmızı biber, kimyon, karabiber, sarımsak ve zencefil karışımıyla karıştırılmadan önce kıyma haline getirilmesini içerir. Karışım sığır bağırsaklarına doldurulur ve belirli sıcaklık ve nem seviyelerinde doğal fermantasyon ve kurutmaya tabi tutulmak üzere raflara asılır. ‘

‘Beyran çorbası, Gaziantep’e özgü geleneksel bir çorbadır ve kahvaltıda servis edilir. Kuzu yağı, pirinç ve didiklenmiş kuzu etiyle hazırlanır. Bu karışım, sarımsak, biber salçası ve kuzu suyu eklenerek pişirilir. Acılığıyla ünlü olan bu çorba, güne başlamanın oldukça sıra dışı bir yoludur. İsteğe bağlı olarak, yanında limon dilimleri ve taze ekmekle servis edilebilir.’

‘Antakya künefesi, eski Türk kenti Antakya’dan gelen geleneksel bir künefe çeşididir ve incecik kadayıfın içine krema kıvamında tuzsuz peynir doldurularak yapılır. Bu tatlının kökeni Osmanlı İmparatorluğu’na kadar uzanır ve günümüze kadar Antakya mutfak mirasının ve geleneklerinin otantik temsilcilerinden biri olarak kalmıştır. Antakya künefesi sıcak olarak servis edilir ve kıyılmış fıstık, ceviz veya fındık ile süslenir. ‘

‘Oltu cağ kebabı, Türkiye’nin kuzeydoğusundaki Erzurum ilinin Oltu ilçesiyle özdeşleşmiş, yatay olarak pişirilmiş bir kuzu kebabıdır. Ürün, yerel uygulama ve denetimle şekillenmiş ve günümüzde de bu şekilde tanımlanmaya devam etmektedir. Kebabın ortaya çıkışı, Oltu ve çevresindeki koyun ve kuzu yetiştiriciliğine, dengeli yağ profiline sahip genç kuzuların bulunabilirliğine ve dikey istifleme yerine yatay şişte yavaş ve kontrollü pişirmeyi tercih eden bölgesel koşullara uyarlanmış bir pişirme yöntemine bağlıdır; zamanla ‘Oltu’ adı ürünle ayrılmaz bir hale gelmiş ve Oltu cağ kebabı adı dilbilimsel kaynaklarda ve dünya mutfak literatüründe kaydedilmiştir.’

‘Kalamar tava, genellikle meze olarak sunulan geleneksel bir yemektir. Yemek, temizlenmiş kalamarın kalın halkalar halinde kesilmesi, sütte bekletilmesi, ardından un, kabartma tozu ve tuzdan oluşan bir hamura batırılması ve kızgın yağda kızartılmasıyla yapılır. Kalamar halkaları, istenirse otlar veya pul biberle tatlandırılabilir. Kızartıldıktan sonra, halkalar genellikle yanında sos ve birkaç limon dilimiyle servis edilir.’