Mühendislik detaylarıyla öne çıkan yatırımda, Amanos Dağları’nın altından geçecek şekilde her biri yaklaşık 20 kilometre uzunluğunda 2 karayolu ve 1 demiryolu tüneli inşa ediliyor. Toplam uzunluğu 60 kilometreyi bulan bu tüneller, dünya genelinde ilk fonksiyonel üçlü tüp projesi özelliğini taşıyor. Planlamaya göre demiryolu hattı 55 kilometre, 4 şeritli otoyol ise 25 kilometre uzunlukla hizmete sunuluyor. İlk etapta dağ geçişini sağlayacak tünel yapılarının inşasına odaklanılırken, karayolu bağlantısı Toprakkale-İskenderun Otoyolu’ndan ayrılarak Dörtyol üzerinden Hassa’ya bağlanıyor.

Dağların kuzey ve güney uçlarından sağlanan mevcut ulaşım ağının kısalmasıyla, bölgedeki sanayi ve tarım merkezleri limana doğrudan erişim fırsatı yakalıyor. Yatırım kapsamında Kilis-Osmaniye-İskenderun güzergahı 38,3 kilometre, Kırıkhan-İskenderun-Dörtyol arası 15,27 kilometre, Nurdağı-Osmaniye-Dörtyol hattı ise 20,6 kilometre kısalıyor. En yüksek kısalma 53,4 kilometre ile Dörtyol-Kırıkhan-Hassa arasında gerçekleşirken, Payas-Fevzipaşa demiryolu hattında da 30 kilometrelik bir kazanç elde ediliyor. Bu sayede Gaziantep ve çevre illerin üretim gücü denizle daha hızlı buluşurken, limanların hinterlandı genişliyor.

Ekonomik faydalarının yanı sıra bölgenin afetlere karşı direncini artırmayı hedefleyen proje, depreme korunaklı yeni karayolu ve demiryolu yapıları sunuyor. Olası afet durumlarında kesintisiz ulaşım imkânı tanıyan bu altyapı için Societe Generale liderliğinde 1,55 milyar euroluk dış finansman sağlanıyor. Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren kredi sözleşmesinin ardından yer teslimi yapılarak şantiye mobilizasyonuna başlandığı bildiriliyor. Lojistik ve depolama alanlarıyla Hassa bölgesini yeni bir merkeze dönüştürecek yatırım, aynı zamanda milli savunma ihtiyaçları bakımından da stratejik bir nitelik barındırıyor.

Topluluğun üyeleri Gülce Erayman, Fatma Önkol, Ceylin Erayman ve Benan Özcan, NASA’nın yarışmasında önemli bir başarıya imza attı.

Topluluk ilk olarak Ağustos 2025’te NASA Uzay Merkezi Yarışması’na (NASA Space Apps Challenge) katıldı.

Yarışmada 3 milyon proje arasından 18 yaş altı katılımcılar olarak yüzde 1’lik dilime giren öğrenciler, ‘Galactic Problem Solver’ ve ‘Future Project’ unvanlarını aldı.

Elde ettikleri başarıların ardından Kasım 2025’te düzenlenen Uluslararası Uzay Yerleşimi Tasarım Yarışması’na (International Space Settlement Design Competition) davet edilen öğrenciler, ‘Venüs’e İnsanlı Uzay Aracı Tasarımı’ projesiyle 175 ülkeden takımların katıldığı yarışmada ilk dört takım arasına girdi.

Uluslararası öğrencilerin de yer aldığı 12 kişilik karma takıma katılan öğrenciler, Temmuz 2026’da ABD’nin Florida eyaletinde düzenlenecek finalde Türkiye’yi temsil edecek.

Takım kaptanı Gülce Erayman, yarışmalara katılmaktan ve başarılı olmaktan gurur duyduklarını söyledi.

Çalışmalarına devam edeceklerini ifade eden Erayman, şöyle konuştu:

‘Bize NASA onaylı sertifikalar, madalyalar ve Artemis heykeli verecekler. Aynı zamanda belirli burs fonları da dağıtacaklar. Yurt dışındaki ve Türkiye’deki üniversiteler için referans mektupları sağlayacaklar. Bir yıllık çalışma sürecinde sürekli iletişim hâlindeydik. Dördümüz okula gelip birlikte çalışıyor, boş zamanlarımızda ve akşamları Zoom üzerinden görüşerek çalışmalarımızı sürdürüyorduk. Konuları eşit şekilde paylaşarak ve birbirimizden haberdar olarak çalışmalarımızı yürüttük.’

Erayman, yeni projelerle farklı yarışmalara katılmaya devam edeceklerini belirterek şunları kaydetti:

‘Bundan sonraki süreçte, eğer birinci olursak bu yarışmaya tekrar devam edebiliriz. Aynı zamanda yurt dışındaki üniversitelerden başvuru davetleri alıyoruz ve onlara da başvuruyoruz. Bu bir yıllık sürecin ardından uluslararası ve ulusal yarışmalara katılmaya devam edeceğiz. TÜBİTAK ve NASA’nın düzenlediği bazı yarışmalarda da yer alacağız.’

Okul müdürü Gaffari Bayram da öğrencilerin projeyi kendilerine anlattığında çok beğendiklerini ve başından beri destek verdiklerini söyledi.

Sensay Island’ın en dikkat çekici tarafı, yönetimin tarihsel figürlerden modellenen yapay zeka botlarına bırakılması. Projede Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Sun Tzu, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton ve Gandhi gibi isimlerden esinlenen dijital karakterlerin karar süreçlerinde yer alması planlanıyor.

Thomson’a göre bu yapay zeka konseyi, önerileri değerlendirecek, tartışacak ve oylama yapacak. Ardından alınan kararları uygulamak yine insanlara kalacak. Proje şimdilik büyük ölçüde deneysel bir yapı olarak ilerliyor. Adada şu anda kalıcı nüfus neredeyse yok denecek kadar az; Thomson’ın anlatımına göre alanda görevli bir bakıcı bulunuyor.

Thomson, projeye yaklaşık 12 bin kişinin ilgi gösterdiğini söylüyor. Başvuranların bir kısmı teknoloji meraklısı, bir kısmı ise mevcut hükümetlerden ve siyasetten yorulmuş kişilerden oluşuyor. Sensay Island’ın e-vatandaşlık modeliyle büyümesi ve ilerleyen dönemde dijital katılımcılarla bir tür sanal topluluk oluşturması hedefleniyor.

Adada ileride yaklaşık 30 villa yapılabileceği, bölgenin Palawan çevresindeki ada turizmine alternatif bir durak haline gelebileceği ifade ediliyor. Ancak ada üzerinde ilan edilen bu yönetimin devlet olarak tanınması beklenmiyor. Yani proje, daha çok mikro ulus fikriyle yapay zeka yönetimini birleştiren sosyal ve teknolojik bir deney gibi duruyor.

Proje ilgi çekici görünse de uzmanlar oldukça temkinli. Oxford Üniversitesi Etik Yapay Zeka Enstitüsü’nden Alondra Nelson, tek bir şirket ve kurucu tarafından tasarlanan bir yapının demokratik olduğunu söylemenin sorunlu olduğunu belirtiyor. Ona göre yapay zekanın her gün farklı alanlarda hata yapabildiği düşünülürse, yönetime tamamen güvenmek riskli olabilir.

Thomson da projenin kötüye gidebilecek taraflarını tamamen reddetmiyor. Hatta yapay zekanın bir gün kendi kararlarını uygulayabilecek araçlara, ödeme sistemlerine ve yüklenicilere ulaşabileceğini söylüyor. Bu da deneyi daha ilginç ama aynı zamanda daha tartışmalı hale getiriyor. 

Sensay Island şimdilik resmi bir ülke değil; yapay zeka çağında ‘yönetim’ fikrinin ne kadar ileri götürülebileceğine dair dikkat çeken bir deneme.

“Fatmagül’ün Suçu Ne?”, “Behzat Ç.”, “Muhteşem Yüzyıl”, “Doğduğun Ev Kaderindir”, “50 Metrekare” ve son olarak “Sandık Kokusu” gibi yapımlarla geniş bir izleyici kitlesine ulaşan başarılı oyuncu, her projesinde bambaşka bir karakterle seyircinin karşısına çıkmıştı.

Son dönemde ekranlardan bir süredir uzak kalan Öztürk, gelen teklifleri değerlendirdiğini ancak içine sinen doğru projeyi beklediğini söylemişti. “İş yapmayalı bir sene oldu. Uygun proje çıkmadı, teklif geliyor ama iyisini seçmek lazım.” sözleriyle de neden acele etmediğini açıkça anlatmıştı.

Doğadan toplanan plastik atıklar, laboratuvar ortamında kontrollü bir şekilde eritilip özel kalıplara dökülerek parke taşı formuna getirildi.

‘Sıfır Atık Projesi’ne destek vermeyi amaçlayan bu çalışma, plastiklerin doğada binlerce yıl yok olmaması sorununa pratik ve ekonomik bir çözüm sunuyor.

Projenin sunduğu avantajlar ise dikkat çekici:

• Yüksek Dayanıklılık: Geleneksel taşların aksine bu taşlarda çatlama ve kırılma yaşanmıyor.

• Hafiflik: Plastik bazlı oldukları için taşınması ve döşenmesi çok daha kolay.

• Düşük Maliyet: Ham madde olarak tamamen atık malzemeler kullanıldığı için üretim maliyeti minimuma iniyor.

• Çevre Koruma: Doğaya zarar veren plastiklerin çevreye yayılması engelleniyor.

Öğrencilerden Muhammed Yusuf Ateş ise projenin ticari potansiyeline dikkat çekerek, belediyelerin ve inşaat firmalarının kaldırım taşlarında bu yöntemi kullanarak hem doğayı koruyabileceklerini hem de maliyet tasarrufu sağlayabileceklerini vurguladı.

Bitlisli gençlerin bu vizyoner adımı, geri dönüşümün sadece bir çevre faaliyeti değil, aynı zamanda güçlü bir endüstriyel alternatif olabileceğini bir kez daha kanıtladı.