Petrol, bu haftaki ilk düşüşünün ardından yatay bir seyir izledi.

Piyasalarda, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerine yönelik iyimserlik ile İsrail ve Lübnan arasında olası bir ateşkes anlaşmasına ilişkin belirsizlikler arasında denge oluştu.

Brent petrolün varil fiyatı perşembe günü yüzde 2,8 gerilemesinin ardından 95 dolar seviyesinde işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) ise 93 doların altında kaldı. ABD Başkanı Donald Trump, İran destekli Hizbullah’ın ABD arabuluculuğundaki İsrail-Lübnan ateşkes teklifini reddetmesine rağmen, Tahran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini söyledi.

WTI petrol fiyatları, müzakerelerin gidişatına ilişkin belirsizliklerin artmasıyla bu hafta yüzde 6’nın üzerinde yükseldi. Daha önce, anlaşmaya varılması halinde dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların yeniden başlayabileceği beklentisi piyasaları iyimserleştirmişti. Ancak vadeli petrol kontratları, ABD ile İran’ın beş haftadan uzun süren çatışmaları sona erdiren ateşkes üzerinde anlaşmaya vardığı nisan ayı başından bu yana yaklaşık yüzde 20 değer kaybetmiş durumda.

Öte yandan, Tahran ile Washington arasındaki görüşmelerde somut ilerleme işareti görülmezken, İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonlarını sürdürmesi önemli bir anlaşmazlık noktası olmaya devam ediyor. Trump, Oval Ofis’te gazetecilerin Hizbullah’ın ateşkes teklifini reddetmesine ilişkin sorusuna, “Beni reddetmediler” yanıtını verdi ve çatışmaların sona erdirilmesini görüşmek üzere Hizbullah’ın ABD tarafıyla temas kurduğunu öne sürdü.

Saxo Markets Baş Yatırım Stratejisti Charu Chanana ise, barış görüşmelerine ilişkin çelişkili açıklamaların şimdilik petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü güçlü bir baskı yaratmadığını belirtti. Chanana, yapıcı mesajların savaş risk priminin bir kısmını azaltabileceğini ancak sahada somut ilerleme sağlanmadan risk priminin tamamen ortadan kalktığını söylemenin zor olduğunu ifade etti.

Trump ayrıca perşembe günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İran İslam Cumhuriyeti ile savaşı sona erdirmeye yönelik nihai müzakerelerimin tam ortasındayım” ifadelerini kullandı. Ancak görüşmelerin detaylarına değinmeyen Trump, paylaşımında Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi’nin savaşı durdurmaya yönelik oylamasını da eleştirdi.

Kaynak: Bloomberg HT

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA), Orta Doğu’daki savaşın küresel enerji piyasasında ciddi arz kaybına yol açtığını açıkladı. Kurumun yayımladığı Petrol Piyasası Raporu’na göre, küresel petrol arzı nisanda önceki aya kıyasla günlük 1 milyon 800 bin varil azalarak 95,1 milyon varile düştü.

Kaynak: TR Sputnik

Orta Doğu’daki savaşın enerji koridorlarını felç etmesi, küresel petrol dengelerini altüst etti.

UEA’nın son petrol piyasası raporuna göre, Şubat ayından bu yana piyasadan çekilen toplam petrol miktarı 12,8 milyon varile ulaşarak tarihin en büyük arz kesintisi olarak kayıtlara geçti.

UEA, küresel stoklardaki düşüşün önümüzdeki aylarda da devam edeceğini öngörüyor.

Mart ve Nisan aylarında gözlemlenen stok düşüş hızı günlük 4 milyon varil.

Savaşın başlangıcından bu yana kümülatif olarak 1 milyar varilden fazla petrol piyasadan silindi.

Boğazın kapalı olması; Suudi Arabistan, BAE ve Irak gibi dev üreticilerin ihracatını fiilen durdurmuş durumda.

Fiyatlardaki aşırı yükseliş ve ürün akışının kesilmesi, küresel tüketimi de baskılıyor. UEA, talebe dair öngörülerini üst üste üçüncü ayda da aşağı yönlü revize etti.

Bu çeyrekte dünya petrol tüketiminin günlük 2,45 milyon varil azalması bekleniyor. Bu, 2020 Covid-19 pandemisinden bu yana görülen en sert talep düşüşü.

En büyük darbeyi hammadde sıkıntısı çeken petrokimya sektörü ve normal seviyelerin çok altında seyreden havacılık sektörü alıyor.

UEA’dan “acil durum” müdahalesi

Krizi yönetmek adına UEA üyesi ülkeler (başta ABD, Japonya ve Almanya), stratejik rezervlerinden rekor düzeyde yakıtı piyasaya sürmeye başladı.

Toplamda 400 milyon varillik acil durum stokunun piyasaya arzı koordine ediliyor.

UEA Petrol Piyasası Bölüm Başkanı Toril Bosoni, Bloomberg TV’ye verdiği demeçte, fiziki akışın kısa sürede düzelmeyeceğini vurguladı:”Çatışmaya bugün bir çözüm bulunsa dahi, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların normal temposuna dönmesinin haftalar hatta aylar alacağını düşünüyoruz. Kesintiler uzadıkça ve stoklar azaldıkça, fiyatlar üzerindeki baskı artacaktır.”

Kaynak: Bloomberg HT

Petrol fiyatları, üç seans boyunca kaydedilen artış grafiğinin ardından çarşamba günü Asya işlemlerinde düşüş gösterdi. Brent petrol temmuz vadeli kontratları %0,4 kayıpla varil başına 107 dolar 36 sente gerilerken, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol vadeli işlemleri %0,3 azalarak 101 dolar 91 sentten işlem gördü. Piyasa aktörleri, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlardaki aksamaları ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) stok verilerini analiz etmeye devam ediyor.

Hürmüz Boğazı kısıtlamaları arz endişelerini sürdürüyor

Küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, bölgedeki gerilimin ardından ticari trafiğe kapalı kalmaya devam ediyor. Trump, İran ile ateşkes ihtimalinin zayıfladığını ve Tahran’ın barış önerilerine verdiği son yanıtı reddettiğini bildirmişti. Bu gelişme, bölgedeki çatışma sürecinin uzayabileceğine dair piyasa beklentilerini kuvvetlendirdi.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), salı günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın mayıs ayı sonuna kadar kapalı kalacağını öngördüğünü duyurdu. Kurum, küresel stokların bu yıl günde 2 milyon 600 bin varil azalabileceği tahmininde bulundu. EIA verilerine göre Brent petrol fiyatlarının mayıs ve haziran aylarında ortalama 106 dolar seviyesinde seyretmesi bekleniyor.

Petrol fiyatları stok verileri ve makroekonomik baskılarla dengeleniyor

Amerikan Petrol Enstitüsü (API) tarafından paylaşılan verilere göre, ham petrol stokları 8 Mayıs ile biten haftada 2 milyon 188 bin varil azaldı. Bu veri, stoklarda üst üste dördüncü haftalık düşüşe işaret etti. Ancak ABD tüketici fiyat endeksi (TÜFE) raporunda enflasyonun dirençli çıkması, Federal Rezerv (Fed) faiz politikasına dair belirsizliği artırarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Suudi Aramco CEO’su Amin Nasser, Hürmüz Boğazı ile bağlantılı aksamalar nedeniyle petrol piyasasının 2027 yılına kadar tam olarak toparlanamayabileceği uyarısında bulunmuştu. Suudi Arabistan, körfez ihracatını ikame etmek amacıyla Doğu-Batı boru hattının kullanımını artırmıştı. Analistler, alternatif rotaların engellenen ihracat hacmini tamamen karşılayamayacağını belirtiyor.

Trump ve Şi Jinping Pekin’de enerji güvenliğini görüşecek

Piyasalar, 14-15 Mayıs tarihlerinde Pekin’de gerçekleşecek olan Trump ve Şi Jinping zirvesini takibe aldı. Görüşmelerin gündem maddeleri arasında İran çatışması, ticaret gerilimleri, gümrük tarifeleri ve enerji güvenliği yer alıyor. Trump’ın çarşamba günü Pekin’e varması ve cuma gününe kadar sürecek heyetler arası görüşmelere katılması planlandı.

ABD’de faiz oranlarının uzun süre yüksek kalma ihtimali, küresel yakıt talebi büyümesini yavaşlatarak arz kaynaklı fiyat kazançlarını sınırlıyor. Yatırımcılar, fiyat baskılarına dair daha fazla veri elde etmek amacıyla bugün ilerleyen saatlerde açıklanacak olan ABD üretici fiyat endeksi (ÜFE) verilerine odaklandı. Arz tarafındaki daralma risklerine rağmen makroekonomik veriler fiyatlardaki yukarı yönlü ivmeyi törpülüyor.

Kaynak: Dünya

Küresel enerji piyasalarında arz dengesini sağlamak amacıyla harekete geçen ABD yönetimi, Stratejik Petrol Rezervleri’nden (SPR) Türkiye’ye ilk petrol sevkiyatını başlattı. 

Reuters tarafından aktarılan bilgilere göre, milyonlarca varil ham petrol taşıyan dev tankerler Türkiye’ye ulaşmak üzere yola çıktı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GERİLİM SEVKİYATI HIZLANDIRDI

Bu sevkiyatın zamanlaması stratejik bir önem taşıyor. Özellikle ABD ve İran arasında tırmanan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinde yaşanan arz kısıtlamaları ve geçiş riskleri, enerji güvenliği adımlarını kritik hale getirdi.

Türkiye’nin bu süreçte ABD rezervlerinden ham petrol tedarik etmesi, bölgedeki enerji darboğazına karşı atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

WASHİNGTON’DAN PİYASALARA 172 MİLYON VARİLLİK MÜDAHALE

Orta Doğu’daki istikrarsızlık nedeniyle hızla yükselen petrol fiyatlarını dizginlemeyi hedefleyen Washington yönetimi, geniş kapsamlı bir planı devreye soktu.

Bu kapsamda stratejik rezervlerden toplam 172 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi hedefleniyor.

Bu adımın, International Energy Agency (Uluslararası Enerji Ajansı) koordinasyonunda yürütülen ve dünya genelinde toplam 400 milyon varillik küresel rezerv salımını hedefleyen kapsamlı bir planın parçası olduğu belirtiliyor.

İLK TANKER İZMİR ALİAĞA’YA GELİYOR

Araştırma şirketi Kpler verilerine göre, Yunan bayraklı “North Star” isimli aframax tipi tanker, Teksas’taki Bryan Mound stratejik rezerv tesisinden yaklaşık 680 bin varil ham petrol yükledi. Sevkiyatın mayıs ayı ortasında Aliağa Limanı’na ulaşmasının beklendiği belirtildi.

İKİNCİ TANKER DE TÜRKİYE YOLUNDA

Sevkiyatın ikinci ayağında ise Hong Kong bayraklı “DHT Antelope” adlı tanker öne çıkıyor. Söz konusu dev tanker, nisan ayı sonunda Galveston açıklarında yaklaşık 1,1 milyon varil ham petrol yüklemesini tamamlayarak rotasını Türkiye’ye çevirdi.

Gemi takip verilerine göre tankerin ay sonuna doğru Türkiye’ye ulaşması planlanıyor.

Kaynak: Haber7

ABD ve İran arasındaki gerilim sürerken, Washington yönetiminden İran Devrim Muhafızları Ordusu’na karşı yeni bir hamle geldi. ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, OFAC İran petrolünün Çin’e satışına ve sevkiyatına aracılık ederek DMO’ya finansman sağladıkları gerekçesiyle 12 kişi ve kuruluşa yaptırım uygulama kararı aldı.

DMO’nun petrol satışlarını gizlemek ve rejime gelir aktarmak için uluslararası paravan şirketleri kullandığı kaydedilen açıklamada, elde edilen bu gelirlerin İran halkının refahı yerine silah programlarının geliştirilmesi, vekil terör örgütlerinin desteklenmesi ve halkı baskılayan güvenlik güçlerinin finanse edilmesi amacıyla kullanıldığı öne sürüldü. Trump yönetiminin “maksimum baskı” politikası kapsamında atılan bu adımlarla, rejimin birincil gelir kaynağı olan milyarlarca dolarlık petrol gelirinin doğrudan hedef alındığı aktarıldı.

İRAN YAPTIRIMLARI ASYA’YA UZANDI

Yeni yaptırım kararı kapsamında, DMO’nun Şehit Purcaferi Petrol Merkezi’nin başındaki isim olan ve paravan şirketler üzerinden petrol borçlarının tahsilatını koordine eden Ahmed Muhammedi Zade, yurt dışı döviz işlemlerinden sorumlu Finans Şefi Samed Fethi Salami ve Ticaret Şefi Muhammedrıza Eşrefi Gehi yaptırım listesine eklendi.

Ayrıca, Hong Kong merkezli Hong Kong Blue Ocean Limited, Hong Kong Sanmu Limited, Jiandi HK Limited ve Max Honor International Trade Co. şirketleri yaptırım altındaki tankerler kullanılarak yapılan on milyonlarca dolarlık petrol ticaretinde rol oynadıkları gerekçesiyle yaptırım uygulanan firmalar oldu.

KÖRFEZ FİRMALARI DA LİSTEDE

Yaptırımlara hedef olan kuruluşların Körfez ayağında ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Umman’da faaliyet gösteren lojistik ve ticaret firmaları yer aldı. Dubai ve Şarika merkezli Ocean Allianz Shipping LLC, Atic Energy FZE, Blanca Goods Wholesaler LLC ve Universal Fortune Trading LLC ile Umman merkezli Zeus Logistics Group; DMO ve İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) adına gemi tedarik ettikleri, sevkiyatlara aracılık yaptıkları ve sözleşmeler imzaladıkları gerekçesiyle yaptırım kapsamına alındı.

Yaptırımlar kapsamında, söz konusu kişi ve kuruluşların ABD’deki varlıklarının dondurulduğu ve ticaret kısıtlamalarının uygulandığı kaydedildi.

“İRAN’I FİNANSMAN KAYNAKLARINDAN MAHRUM BIRAKMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son yaptırımların yürürlükteki “Ekonomik Öfke” (Economic Fury) stratejisinin bir parçası olduğunu belirterek, “İran’ın askeri unsurları yeniden toparlanmaya çalışırken, ‘Ekonomik Öfke’ stratejisi İran’ı silah programlarından, terörist vekil güçlerinden, terör eylemleri gerçekleştirmek ve küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırmak için kullandığı finansman kaynaklarından mahrum bırakmayı sürdürecek” açıklamasında bulundu.

Kaynak: Haber7

Suudi Aramco CEO’su Amin Nasser, Hürmüz Boğazı kapalı olduğu sürece küresel piyasaların her hafta 100 milyon varil petrol kaybı yaşadığını söyledi.

Nasser, analistlerle yaptığı bir telekonferansta, arz açığının şirketler ve hükümetler tarafından depolardan karşılandığını ve küresel stokların tehlikeli derecede azaldığını söyledi.

Dünyanın yedek petrol üretim kapasitesinin büyük kısmının Basra Körfezi’nde bulunduğunu ve bu nedenle açığı gidermeye yardımcı olamayacağını belirten Nasser, bu durumun arz açığını gidermeye yardımcı olamayacağını da sözlerine ekledi.

Açıklamalar, yükselen enerji fiyatlarının küresel büyümeyi aşağı çekebileceği riskinin derinleştiğini vurguluyor.

Orta Doğu’daki çatışma üçüncü ayına girmiş durumda. ABD ve İran, Hürmüz üzerinden akışları açmayı amaçlayan müzakereleri yeniden başlatma yönündeki son girişimlerini karşılıklı olarak reddetti.

İran veya ABD’nin boğaz çevresindeki ablukalarının çözümüne dair herhangi bir işaret görünmediği için petrol fiyatları yükseldi ve Pazartesi günü varil başına 100 doların üzerinde işlem gördü. Bu, savaşın başlarında görülen en yüksek seviyelerin hala altında.

Nasser, stokları azaltma yeteneğinin küresel piyasanın aslında ne kadar sıkı olduğunu gizlediğini belirterek, vadeli işlem piyasalarında işlem gören petrol fiyatları ile fiziksel varil fiyatları arasında bir kopukluk gördüğünü sözlerine ekledi.

“Mayıs – Haziran’da daha belirgin hale gelecek”

Nasser, Orta Doğu dışındaki üretime yapılan yatırım eksikliğinin piyasaları böyle bir arz şokuna hazırlıksız bıraktığını söyledi.

Yetkili, arz açığının Mayıs ve Haziran aylarında daha da belirgin hale geleceğini ve krizin devam etmesi halinde petrol piyasalarının yeniden dengelenmesinin gelecek yıla kadar süreceğini uyardı.

Net kârında yüzde 25 artış

Saudi Aramco’nun yılın ilk çeyreğinde net kârı, yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 6,5 milyar dolar artarak yüzde 25 yükseldi.

Şirketin net kârı Ocak-Mart döneminde 32,5 milyar dolara çıktı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 26 milyar dolar net kâr açıklamıştı.

Kaynak: Bloomberg HT

FIRÇA YERİNE PARMAK, BOYA YERİNE PETROL

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından petrole farklı bir bakış açısı kazandırmak isteyen Çopuroğlu, göletlerden ham petrol toplayarak denemeler yapmaya başlamış. İlk denemelerinin başarılı olduğunu gören ressam, “Petrolü sanata dönüştürmeye karar verdim” diyerek bu alandaki yolculuğuna başlamış.

Bugüne kadar petrol kullanarak yüzlerce eser üreten sanatçı, çalışmalarının bir kısmını satarak değerlendirirken, diğer kısmını kendi koleksiyonunda saklıyor. Almanya, Fransa, Rusya ve Kazakistan gibi ülkelerde onlarca kişisel sergi açan Çopuroğlu, “Her eserimde Azerbaycan’ın kültüründen ve tarihinden bir iz var. Ülkemi tanıtmaya devam edeceğim ve hayatımın sonuna kadar petrolle resim yapmayı sürdüreceğim” diyor.