Kişisel Verileri Koruma Kurulu, Resmi Gazete’de yayımladığı ilke kararıyla mesai saatlerinin hesaplanması için kullanılan parmak izi okutma, yüz veya göz taraması gibi biyometrik sistemlerin yasalara aykırı olduğunu ilan etti. Bu tarihi kararla birlikte, işverenlerin personelin giriş çıkışlarını kontrol etmek adına onların en hassas kişisel verilerini toplamalarının önü tamamen kesilmiş oldu.

Kurulun aldığı bu kararın temelinde, biyometrik verilerin değiştirilemez ve son derece hassas bir yapıya sahip olması yatıyor. Elbette patronların ve şirket yönetimlerinin, çalışanlarının mesai sürelerini takip etmek gibi yasal bir hakkı ve sorumluluğu bulunuyor. Ancak KVKK, bu meşru hakkın kullanılmasının, insanların parmak izi veya yüz hatları gibi geri dönüşü olmayan biyolojik bilgilerinin kaydedilmesini haklı çıkarmayacağının altını çizdi. İş kanunlarında mesai takibinin mutlaka bu tarz ileri teknolojik ve kişiye özel verilerle yapılmasını emreden hiçbir kural bulunmuyor. Hal böyle olunca, bu verilerin toplanması hukukun gereklilik ve ölçülülük ilkelerine doğrudan ters düşüyor.

Gündeme gelen en çarpıcı ve çalışan tarafını koruyan detaylardan biri de işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği oldu. Birçok işletmede personelden bu sistemlere dahil olmaları için ıslak imza veya onay alınıyor. Fakat kurul, bu ilişkinin doğası gereği söz konusu onayın gerçekten özgür bir iradeyle verilip verilmediğine şüpheyle yaklaşıyor. Çalışanların, sırf işini kaybetme, göze batma veya iş yerinde olumsuz bir muameleyle karşılaşma korkusuyla parmak izi veya yüz taraması vermeye mecbur hissetmesi, alınan ‘açık rızanın’ hukuki geçerliliğini ortadan kaldırıyor.

Alınan bu kararın ardından gözler, şirketlerin bundan sonra hangi sistemleri kullanacağına çevrildi. Kurul, iş yerlerine personelin özlük haklarına daha saygılı olan çok sayıda alternatif yol sundu. Buna göre mesai takibi için artık kişilerin bedensel verileri yerine; şifreli geçiş sistemleri, klasik imza föyleri, manyetik personel giriş kartları veya doğrudan bir güvenlik görevlisinin gözetiminde tutulan kayıtlar kullanılabilecek. Şirket yönetimlerinin, ellerinde bu kadar risksiz ve kişisel haklara saygılı yöntemler varken biyometrik veri toplamakta ısrarcı olmaları artık kabul edilmeyecek. Tüm işverenlerin bu yeni düzene uygun teknik altyapıyı acilen kurması gerektiği hatırlatılırken, hukuka aykırı veri işlemeye devam eden işletmeleri ciddi yaptırımların beklediği mesajı verildi.