ABD istihbarat kurumları, Lübnan’daki savaşı sürdürmesi yönünde çok ağır bir iç siyasi baskı altında olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varma çabalarını sabote edebileceği yönünde Beyaz Saray’ı uyardı. Üst düzey ABD’li kaynaklara dayandırılan analiz raporlarına göre İsrail, taraflar arasında çarşamba günü imzalanan mutabakat zaptının temel şartlarından biri olan “Lübnan’daki çatışmaların sonlandırılması” maddesini açıkça göz ardı ederek Hizbullah’a yönelik askeri operasyonlarını ve güney Lübnan’daki işgalini dün de sürdürdü. İki müttefik arasındaki tansiyonu zirveye çıkaran bu kriz nedeniyle, cuma günü İsviçre’de başlaması planlanan ABD-İran teknik müzakerelerinin son diplomatik tıkanıklıklar sebebiyle ertelendiği aktarıldı.

YA TRUMP YA SEÇİM

ABD istihbaratının bu hafta dolaşıma soktuğu gizli raporda, bu sonbaharda genel seçimlere gitmeye hazırlanan Netanyahu’nun siyasi geleceğinin, iç kamuoyuna tavizsiz bir lider profili çizmesine bağlı olduğu vurgulanıyor. İsrail’de yapılan son anketler Yahudi nüfusun yüzde 70’inin Hizbullah’a karşı savaşın şiddetlenmesini desteklediğini ortaya koyarken, kuzey bölgelerinden tahliye edilen on binlerce İsrailli de hükümete askeri geri çekilmenin bir “yenilgi” olacağı yönünde baskı yapıyor. Trump’ın “Hizbullah bağlantılı biri bir binaya girdiğinde orayı yerle bir etmeyi bırakın” uyarısına rağmen kabinesini ve seçmenini karşısına almak istemeyen Netanyahu ise Kudüs’te düzenlediği basın toplantısında, “Lübnan güvenlik tampon bölgesinde ne kadar gerekiyorsa o kadar kalacağız, Trump ile bazı konularda aynı fikirde değiliz” diyerek meydan okudu. Kabinenin aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in “Tüm Lübnan yanmalı” ifadeleri ise Washington ve uluslararası arenada infial yarattı.

ORDUYA ‘ÇEKİLMEYİN’ TALİMATI

İsrail ordusunun güney Lübnan’da yaklaşık 518 km kare alanı işgal etmesi ve1 milyondan fazla Lübnanlıyı göçe zorlaması Washington’ın sabrını taşırdı. Küresel ekonomik krizi önlemek adına Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticarete açmayı ve İran’la bir uzlaşı sağlamayı birinci önceliği yapan Trump yönetimi, İsrail’e yönelik tonunu sertleştirirken İsrail basını, Netanyahu’nun orduya dün geç saatlerde “Lübnan’a saldırıları durdurun” talimatı verdiğini ancak “işgal edilen bölgelerden çekilmeyin” emrini verdiğini iddia etti. İsrail’de hükümetten ya da ordudan konuya ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı. Öte yandan İsrail ordusunun ABD-İran mutabakatına rağmen dün düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 32’ye çıktı.

?

VANCE’TEN TEL AVİV’E İKİNCİ SALVO

İSRAİL’den İran ile yapılan anlaşmadan dolayı ABD’de Trump yönetimine yöneltilen eleştirilere önceki gün sert yanıtlar veren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Tel Aviv’i hedef almayı sürdürdü. ABD’li yazar ve podcast yayıncısı Allie Beth Stuckey’nin programına katılan Vance, İsrail’in Amerikan siyasetini etkilemeye çalıştığını söyledi. Vance, ABD’nin çıkarlarının “her zaman” İsrail’in çıkarlarıyla aynı doğrultuda olduğu görüşüne katılmadığını vurgulayarak ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’la çatışmaların nasıl sonlandırılacağı konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bazı anlaşmazlıkları olduğunu aktardı.

?

İSVİÇRE’DE KARŞILIKLI KONTROL GÖRÜŞMESİ

ABD ve İran’ın hafta içi uzlaşıya vardığı mutabakat zaptının ardından, iki ülke arasındaki kapsamlı müzakere süreci için de start verildi. Özellikle İran cephesinden gelen sinyaller müzakere sürecinin de aşılması gerektiği pürüzler barındırdığına işaret ediyor. Önceki akşam ise açıklama yapan İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, müzakerelerin başlaması için mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11’inci maddelerinin uygulanması ve uygulamanın devam etmesi gerektiğini vurguladı. Bekayi dün yaptığı açıklamada ise, “geçici anlaşma kapsamındaki taahhütlerin takibini yapmak ve ABD’nin yükümlülüklerini yerine getirmesini talep etmek üzere” bir heyetin İsviçre’ye seyahat edeceğini duyurdu. Bekayi’nin işaret ettiği maddeler Lübnan’daki savaşın durması, Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler, İran’ın petrol ihracatı muafiyeti ve Tahran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını kapsıyor.

VANCE UMUTLU

Öte yandan ateşkesin sekteye uğramaması için diplomatik girişimler devam ediyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir görüşmelere arabuluculuk yapmak için bugün İsviçre’ye geldi.

Beyaz Saray ofisi de Amerikan heyetine liderlik edecek olan  Başkan Yardımcısı JD Vance’in  bugün İsviçre’de İran ile görüşmelere katılacağını bildirdi. Vance, Washington’da uçağa binmeden önce “nükleer meseleler ve Lübnan ateşkesi” konusunda umutlu olduğunu söyledi.  Daha önce yaptığı açıklamada ABD Başkanı Donald Trump’ın Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared  Kushner’in görüşmeler için İsviçre’de olduğunu ve toplantının bugün başlamasının beklendiğini kaydetmişti. Öte yandan görüşmelerde İran heyetini Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil ediyor. 

TAHRAN HÜRMÜZ’Ü TEKRAR KAPATTI

Savaşın başından bu yana gündemin tepesinde yer alan ve mutabakatın ardından açılan Hürmüz Boğazı dün yine kapandı. Tahran yönetimi İsrail’in Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarının mutabakatın ihlali olduğunu belirterek, bu nedenle Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu Donanması’nın bölgedeki gemilere boğaza yaklaşmamaları yönünde uyarı mesajı gönderdiği bildirildi.

Diğer yandan ABD Başkanı Trump, Hürmüz’ün kapanmasına dair açıklama yapmazken geçiş ücreti tartışmalarına değindi. Sosyal medyada “60 günlük ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti olmayacak” ifadesini kullanan Trump, İran ile anlaşma olmaması durumunda, Ortadoğu’ya sağlanan yardımlar nedeniyle ABD bir ücret getirmedikçe, sürecin sonunda da Boğaz’dan ücret alınmayacağını kaydetti.

Kaynak: Hürriyet

İsrail ile Hizbullah arasında varılan ateşkesin yürürlüğe girmesinden yalnızca birkaç saat sonra, İsrail’in Lübnan’a düzenlediği hava saldırılarında en az 10 kişi hayatını kaybetti.

İsrail ordusu, saldırıların İran destekli Hizbullah tarafından fırlatılan roket ve füzelere misilleme olarak gerçekleştirildiğini savundu.

Lübnan resmi haber ajansı NNA, İsrail savaş uçakları ve insansız hava araçlarının (İHA) ülkenin güneyi ile Bekaa Vadisi’ndeki çok sayıda noktayı vurduğunu duyurdu.

İsrail askeri yetkilileri, Hizbullah’ın gece boyunca Lübnan’ın güneyindeki İsrail kuvvetlerine 50’den fazla roket fırlattığını ve bunun üzerine “Hizbullah hedeflerine” yönelik karşı saldırı başlatıldığını açıkladı.

Hizbullah ise ateşkese sadık kaldıklarını ancak İsrail’in toprak ele geçirme veya işgali genişletme yönündeki her türlü girişimine yanıt vereceklerini belirterek, savaşçılarının Lübnan topraklarını savunmak için tamamen hazır olduğunu bildirdi.

Örgüt, İsrail güçlerinin gece saatlerinde Güney Lübnan’daki Ali el-Tahir tepesi bölgesine sızma girişiminde bulunduğunu, Hizbullah unsurlarının bu güçlerle çatışmaya girmesinin ardından İsrail’in operasyon bölgesinin içi ve dışına hava saldırıları düzenlediğini iddia etti.

Reuters’a konuşan üst düzey bir Hizbullah yetkilisi, İsrail’in “işgal altındaki Lübnan topraklarında” serbestçe hareket etmesine izin vermeyeceklerini vurgulayarak, “İsrail güçleri Lübnan’da kaldığı sürece direniş meşrudur” ifadesini kullandı.

Kaynak: Bloomberg HT

Fransa’da bir araya gelen G7 ülkelerinin liderleri tarafından yayımlanan ortak bildiride, “Lübnan’da, derhal sağlanacak güçlü bir ateşkes yoluyla, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına yönelik Lübnan liderliğinin çabalarını ve uygun uluslararası güvenlik garantileriyle Lübnan’ın toprak bütünlüğü ile egemenliğinin korunmasını destekliyoruz” denildi.

İsviçre sınırında Cenevre Gölü kıyısındaki Evian kentinde bir araya gelen G7 ülkeleri ABD, Fransa, İngiltere, Almanya, Japonya, Kanada ve İtalya’nın liderleri, jeopolitik konulara ilişkin ortak bildiri yayımladı. Bildiride, “Biz G7 liderleri olarak, Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteğimizde birlik içindeyiz. Kritik altyapısına ve kültürel mirasına yönelik saldırılardan zarar gören Ukrayna halkıyla dayanışmamızı yeniden teyit ediyoruz. Ukrayna’nın son aylarda savaş alanında gösterdiği direnci ve kaydettiği ilerlemeyi takdir ediyor ve artık yeni bir ivmenin bulunduğunu vurguluyoruz. Bu yeni ivmeyi desteklemek ve hızlandırmak amacıyla, hava savunma kapasitesinin, ilave sistemlerin ve önleyici unsurların yanı sıra uzun menzilli kabiliyetlerin teslimatını artırma konusunda mutabıkız. Ayrıca Ukrayna’nın askeri üretimini artırmasına imkan verecek lisanslardan yararlanmasının genişletilmesini değerlendirmeye de hazırız” denildi.

“RUS SAVAŞ EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRMAYI TAAHHÜT EDİYORUZ”

Enerji dayanıklılığının önemine vurgu yapılan bildiride, “Ülkenin gelecek kışı atlatabilmesi için ilave destek sağlamayı kabul ediyoruz. Rus savaş ekonomisi üzerindeki baskıyı artırmayı taahhüt ediyoruz. Bu kapsamda petrol ve gaz sektörlerine yönelik olanlar da dahil olmak üzere yaptırımlarımızı güçlendireceğiz. Başkan Trump’ın yeniden Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik desteklediğimiz bir anlaşma sağlamış olması nedeniyle bunun ilave tedbirler için doğru zaman olduğunu değerlendiriyoruz” ifadelerine yer verildi.
Orta Doğu’daki gelişmelerin de değerlendirildiği ortak bildiride, “Orta Doğu’da şu anda mevcut olan ilerlemeyi ve fırsatı kabul ediyoruz. Başkan Trump’ın güçlü liderliği altında ve arabulucu ülkelerin desteğiyle sağlanan ABD ile İran arasındaki anlaşmanın duyurulmasını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu anlaşma, İran’ın herhangi bir nükleer silah edinmesini önlemek ve bölgesel ile balistik faaliyetleriyle bağlantılı tehditleri ele almak için tarihi bir fırsat sunmaktadır. Anlaşmanın uygulanmasını destekliyor ve buna katkıda bulunmaya hazırız” değerlendirmesi yapıldı.

“İRAN’IN HİÇBİR ZAMAN NÜKLEER SİLAH ELDE ETMEYECEĞİNİ YENİDEN TEYİT EDİYORUZ”

Hürmüz Boğazı’ndan kısıtlama veya geçiş ücreti olmadan transit geçiş hakkının, uluslararası ticaretin temel taşı olduğuna vurgu yapılan bildiride, “Fransa ve İngiltere liderliğindeki çok uluslu, bağımsız ve savunma amaçlı girişimin, ticaret gemilerini koruyarak, ticari deniz taşımacılığı işletmecilerine güven vererek ve tüm mayınların temizlendiğinin doğrulanmasına destek sağlayarak Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden başlamasını kolaylaştırmada önemli bir rol oynayabileceği konusunda hemfikiriz. Başkan Trump tarafından sağlanan Mutabakat Zaptı’nın ardından, bölgedeki herkes için barış ve güvenlik getirebilecek güçlü ve kapsamlı bir diplomatik takip anlaşmasını güçlü şekilde destekliyoruz. Bu amaçla yürütülecek müzakerelerin, İran’ın bölgede ve ötesinde oluşturduğu tehditleri ele alması ve İran’ın hiçbir zaman nükleer silah elde etmemesini sağlaması gerektiğinin altını çiziyoruz. Böyle bir müzakerenin, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) dahil ilgili bölgesel ve uluslararası ortakların katkılarından fayda sağlayacağı konusunda hemfikiriz. İran’ın hiçbir zaman nükleer silah elde etmeyeceğini yeniden teyit ediyoruz” denildi.

“GAZZE’DE İNSANİ YARDIM VE YENİDEN İNŞA ÇALIŞMALARININ HIZLI ŞEKİLDE UYGULANMASINI HIZLANDIRACAĞIZ”

Lübnan ve Gazze konusuna da değinen liderler bildiride, “Lübnan’da, derhal sağlanacak güçlü bir ateşkes yoluyla, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına yönelik Lübnan liderliğinin çabalarını ve uygun uluslararası güvenlik garantileriyle Lübnan’ın toprak bütünlüğü ile egemenliğinin korunmasını destekliyoruz. Gazze’de insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarını ve ilgili siyasi ve güvenlik tedbirlerinin hızlı şekilde uygulanmasını hızlandıracağız. Batı Şeria’daki şiddetin sona erdirilmesi çağrısında bulunuyoruz. Hürmüz Boğazı’na yönelik küresel kırılganlığı azaltmak ve enerji stoklarımızı artırmak amacıyla enerji tedarik yollarının çeşitlendirilmesini hızlandırmayı taahhüt ediyoruz. Kanada’nın önümüzdeki yıllarda küresel piyasalara önemli ölçüde ilave kapasite sağlayabilme potansiyelini memnuniyetle karşılıyoruz” ifadelerini kullandı.

“Statükoyu güç kullanarak değiştirmeye yönelik her türlü tek taraflı girişime karşı olduğumuzu yeniden teyit ediyoruz”

Hukukun üstünlüğüne dayalı özgür ve açık bir Hint-Pasifik bölgesinin önemine vurgu yapılan bildiride, “Özellikle Doğu ve Güney Çin Denizleri ile Tayvan Boğazı genelinde, statükoyu güç kullanarak veya baskı yoluyla değiştirmeye yönelik her türlü tek taraflı girişime karşı olduğumuzu yeniden teyit ediyoruz. Bu meseleler yalnızca diyalog ve barışçıl şekilde çözülmelidir” açıklaması yapıldı.

“KUZEY KORE’NİN TAMAMEN NÜKLEER SİLAHLARDAN ARINDIRILMASINA YÖNELİK TAAHHÜDÜMÜZÜ YENİDEN TEYİT EDİYORUZ”

Kuzey Kore’nin nükleer ve balistik füze programlarının endişe verici olduğu belirtilen bildiride, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda Kuzey Kore’nin tamamen nükleer silahlardan arındırılmasına yönelik taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz. Kuzey Kore’ye kaçırılan kişiler meselesini derhal çözmesi çağrısında bulunuyoruz. Kuzey Kore’nin kripto para hırsızlıkları ve siber suçlarıyla ortak şekilde mücadele edilmesi gereğini yineliyoruz. Çin’in katılımıyla, Başkan Macron tarafından 11 Haziran 2026 tarihinde düzenlenen Küresel Büyüme için Yakınlaşma Zirvesi’ni memnuniyetle karşılıyoruz. Büyük ve kalıcı küresel dengesizliklerin nedenleri ve bunların ele alınması gerekliliği konusunda diğer büyük ekonomilerle yakınlaşmaya yönelik ortak çıkarımızı yeniden teyit ediyoruz. Bu çabaları, Amerika Birleşik Devletleri’nin ev sahipliği yılı boyunca G20 bünyesinde ve diğer ilgili platformlarda sürdürmeye devam edeceğiz” denildi.

Kaynak: Haber7

Beyaz Saray’da gerçekleştirilen kritik toplantıda ABD, İsrail ve Lübnanlı yetkililer bir araya geldi. Oval Ofis’te yapılan görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, toplantının oldukça verimli geçtiğini belirtti.

Trump, ABD’nin Lübnan’ın güvenliğini güçlendirmesi için destek vereceğini vurgulayarak, “ABD, Lübnan’ın kendisini Hizbullah’a karşı korumasına yardımcı olmak amacıyla iş birliği yapacak. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes 3 hafta uzatılacak” ifadelerini kullandı.

Ateşkes kararının bölgede geçici de olsa istikrarı artırması beklenirken diplomatik temasların da süreceği bildirildi. Trump, önümüzdeki dönemde İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u Beyaz Saray’da ağırlamak istediğini ifade etti.