ABD istihbarat kurumları, Lübnan’daki savaşı sürdürmesi yönünde çok ağır bir iç siyasi baskı altında olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varma çabalarını sabote edebileceği yönünde Beyaz Saray’ı uyardı. Üst düzey ABD’li kaynaklara dayandırılan analiz raporlarına göre İsrail, taraflar arasında çarşamba günü imzalanan mutabakat zaptının temel şartlarından biri olan “Lübnan’daki çatışmaların sonlandırılması” maddesini açıkça göz ardı ederek Hizbullah’a yönelik askeri operasyonlarını ve güney Lübnan’daki işgalini dün de sürdürdü. İki müttefik arasındaki tansiyonu zirveye çıkaran bu kriz nedeniyle, cuma günü İsviçre’de başlaması planlanan ABD-İran teknik müzakerelerinin son diplomatik tıkanıklıklar sebebiyle ertelendiği aktarıldı.

YA TRUMP YA SEÇİM

ABD istihbaratının bu hafta dolaşıma soktuğu gizli raporda, bu sonbaharda genel seçimlere gitmeye hazırlanan Netanyahu’nun siyasi geleceğinin, iç kamuoyuna tavizsiz bir lider profili çizmesine bağlı olduğu vurgulanıyor. İsrail’de yapılan son anketler Yahudi nüfusun yüzde 70’inin Hizbullah’a karşı savaşın şiddetlenmesini desteklediğini ortaya koyarken, kuzey bölgelerinden tahliye edilen on binlerce İsrailli de hükümete askeri geri çekilmenin bir “yenilgi” olacağı yönünde baskı yapıyor. Trump’ın “Hizbullah bağlantılı biri bir binaya girdiğinde orayı yerle bir etmeyi bırakın” uyarısına rağmen kabinesini ve seçmenini karşısına almak istemeyen Netanyahu ise Kudüs’te düzenlediği basın toplantısında, “Lübnan güvenlik tampon bölgesinde ne kadar gerekiyorsa o kadar kalacağız, Trump ile bazı konularda aynı fikirde değiliz” diyerek meydan okudu. Kabinenin aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in “Tüm Lübnan yanmalı” ifadeleri ise Washington ve uluslararası arenada infial yarattı.

ORDUYA ‘ÇEKİLMEYİN’ TALİMATI

İsrail ordusunun güney Lübnan’da yaklaşık 518 km kare alanı işgal etmesi ve1 milyondan fazla Lübnanlıyı göçe zorlaması Washington’ın sabrını taşırdı. Küresel ekonomik krizi önlemek adına Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticarete açmayı ve İran’la bir uzlaşı sağlamayı birinci önceliği yapan Trump yönetimi, İsrail’e yönelik tonunu sertleştirirken İsrail basını, Netanyahu’nun orduya dün geç saatlerde “Lübnan’a saldırıları durdurun” talimatı verdiğini ancak “işgal edilen bölgelerden çekilmeyin” emrini verdiğini iddia etti. İsrail’de hükümetten ya da ordudan konuya ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı. Öte yandan İsrail ordusunun ABD-İran mutabakatına rağmen dün düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 32’ye çıktı.

?

VANCE’TEN TEL AVİV’E İKİNCİ SALVO

İSRAİL’den İran ile yapılan anlaşmadan dolayı ABD’de Trump yönetimine yöneltilen eleştirilere önceki gün sert yanıtlar veren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Tel Aviv’i hedef almayı sürdürdü. ABD’li yazar ve podcast yayıncısı Allie Beth Stuckey’nin programına katılan Vance, İsrail’in Amerikan siyasetini etkilemeye çalıştığını söyledi. Vance, ABD’nin çıkarlarının “her zaman” İsrail’in çıkarlarıyla aynı doğrultuda olduğu görüşüne katılmadığını vurgulayarak ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’la çatışmaların nasıl sonlandırılacağı konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bazı anlaşmazlıkları olduğunu aktardı.

?

İSVİÇRE’DE KARŞILIKLI KONTROL GÖRÜŞMESİ

ABD ve İran’ın hafta içi uzlaşıya vardığı mutabakat zaptının ardından, iki ülke arasındaki kapsamlı müzakere süreci için de start verildi. Özellikle İran cephesinden gelen sinyaller müzakere sürecinin de aşılması gerektiği pürüzler barındırdığına işaret ediyor. Önceki akşam ise açıklama yapan İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, müzakerelerin başlaması için mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11’inci maddelerinin uygulanması ve uygulamanın devam etmesi gerektiğini vurguladı. Bekayi dün yaptığı açıklamada ise, “geçici anlaşma kapsamındaki taahhütlerin takibini yapmak ve ABD’nin yükümlülüklerini yerine getirmesini talep etmek üzere” bir heyetin İsviçre’ye seyahat edeceğini duyurdu. Bekayi’nin işaret ettiği maddeler Lübnan’daki savaşın durması, Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler, İran’ın petrol ihracatı muafiyeti ve Tahran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını kapsıyor.

VANCE UMUTLU

Öte yandan ateşkesin sekteye uğramaması için diplomatik girişimler devam ediyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir görüşmelere arabuluculuk yapmak için bugün İsviçre’ye geldi.

Beyaz Saray ofisi de Amerikan heyetine liderlik edecek olan  Başkan Yardımcısı JD Vance’in  bugün İsviçre’de İran ile görüşmelere katılacağını bildirdi. Vance, Washington’da uçağa binmeden önce “nükleer meseleler ve Lübnan ateşkesi” konusunda umutlu olduğunu söyledi.  Daha önce yaptığı açıklamada ABD Başkanı Donald Trump’ın Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared  Kushner’in görüşmeler için İsviçre’de olduğunu ve toplantının bugün başlamasının beklendiğini kaydetmişti. Öte yandan görüşmelerde İran heyetini Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil ediyor. 

TAHRAN HÜRMÜZ’Ü TEKRAR KAPATTI

Savaşın başından bu yana gündemin tepesinde yer alan ve mutabakatın ardından açılan Hürmüz Boğazı dün yine kapandı. Tahran yönetimi İsrail’in Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarının mutabakatın ihlali olduğunu belirterek, bu nedenle Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu Donanması’nın bölgedeki gemilere boğaza yaklaşmamaları yönünde uyarı mesajı gönderdiği bildirildi.

Diğer yandan ABD Başkanı Trump, Hürmüz’ün kapanmasına dair açıklama yapmazken geçiş ücreti tartışmalarına değindi. Sosyal medyada “60 günlük ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti olmayacak” ifadesini kullanan Trump, İran ile anlaşma olmaması durumunda, Ortadoğu’ya sağlanan yardımlar nedeniyle ABD bir ücret getirmedikçe, sürecin sonunda da Boğaz’dan ücret alınmayacağını kaydetti.

Kaynak: Hürriyet

Amerika ile İran arasında varılan barış anlaşması , İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında başlattığı gerilim devam ediyor.

Özellikle Lübnan konusunda anlaşmaya uymayı reddeden ve saldırılarını sürdüren İsrail’in başbakanı Netanyahu’nun kabinesindeki bakanlara Trump yasağı koyduğu iddia edildi. İsrail haber sitesi i24NEWS’in ismini vermediği üst düzey İsrailli yetkililere dayandırdığı habere göre Netanyahu, bakanlarından Trump’ı şahsi olarak eleştirmemelerini talep etti.

Haberde Trump yönetiminin ve müzakere ekibinin İran ve Hizbullah’ı motive eden ideolojiyi yanlış anladığı ve Trump’ın Şiilerin dilini konuşmadığı için İran rejiminin ve Hizbullah’ın doğasını anlamadığı öne sürüldü.

İsrail’in, İran’ın ABD ile olası herhangi bir anlaşmayı, nükleer programı ve bölgedeki müttefiklerine desteği konusunda sınırlı tavizler karşılığında ekonomisini yeniden inşa etmek ve askeri kapasitesini güçlendirmek için kullanmasından endişe ettiği belirtildi.

Trump, 19 Haziran’da verdiği bir röportajda, ülkesinin İsrail ile ilişkilerine ilişkin “Donald Trump olmasaydı, İsrail yerle bir olmuştu.” demişti. Başkan Yardımcısı JD Vance da ABD-İran mutabakatına tepki gösteren İsrail hükümeti üyelerini sert bir şekilde eleştirerek “İsrail’i koruyan silahların üçte ikisinin ABD’de ve Amerikalı vergi mükelleflerinin paralarıyla üretildiğini” söylemişti.

Kaynak: NTV

ABD ile Katar’ın, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun İran’ın “insani yardım harcamaları” için kullanılabilir hale getirilmesine yönelik plan üzerinde çalıştıkları iddia edildi.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre, konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, ABD’nin Katar ile birlikte “erken mali teşvik” olarak, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun, İran’ın “insani yardım harcamaları” için kullanılabilir hale getirilmesine yönelik plan üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü.

Henüz tamamlanmamış planın, öncelikle Katar’da tutulan 6 milyar dolardan başlayarak İran’ın dünya çapında dondurulmuş tahmini 100 milyar dolarlık nakit varlığının bir kısmına erişimini sağlamayı amaçladığı iddia edildi.

Anlaşma kapsamında Katar’ın, İran Merkez Bankasının sipariş ettiği gıda, ilaç ve diğer insani yardım malzemelerinin, dondurulmuş İran varlıklarından çekilen parayla satın alınmasına izin vereceği öne sürüldü, bu varlıkların yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilmiş petrol satışlarından sağlanan nakitten oluştuğu belirtildi.

Bu planın, savaşa ara verilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik mutabakatın ardından ABD’nin, İran ile gelecek iki ay boyunca yürüteceği müzakerelerde gündeme getirmesi beklenen birçok öneriden biri olduğu kaydedildi.

Kaynak: Bloomberg HT

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kiev yönetiminin, iç siyasetteki durumdan dolayı krizi çözmeye hazır olmadığını belirterek “Ukrayna ile barış anlaşmasını meşru yönetimle imzalamak istiyoruz.” dedi.

Başkan Putin, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) kapsamında dünyanın önde gelen haber ajansları yöneticileriyle bir araya geldi.

“Donbas bölgesinin tamamını kontrol etmek mi istiyorsunuz yoksa anlaşma sağlamaya hazır mısınız?” sorusunu yanıtlayan Putin, bu hususların birbiriyle çelişmediğini söyledi.

Putin, Rus ordusunun Ukrayna’da cephenin tüm yönlerinde ilerlediğini belirterek “Son zamanlarda yaklaşık 2 bin 440 kilometrekare alan üzerinde kontrol sağlandı. Rus güçleri, her gün ilerliyor. Rusya, Luhansk Halk Cumhuriyeti’nin tamamını, Donetsk Halk Cumhuriyeti’nin yüzde 85’ini, Zaporijya bölgesinin yüzde 80’ini kontrol altına aldı. Bu süreç devam ediyor.” diye konuştu.

Ukrayna’nın çatışmalarda büyük kayıplar verdiğine işaret eden Putin, “Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin asker sayısı, son zamanlarda 100 bin azaldı. Aylık kayıpları 40 bin civarında. Bu yılın başında ordudan firar edenlerin sayısı yaklaşık 60 bine ulaştı. İnsanlar, orduya zorla alınıyor, motivasyonları yok. Kimse savaşmak istemiyor.” ifadelerini kullandı.

Vladimir Putin, Ukrayna krizini barış yoluyla çözmeye hazır olduklarını dile getirerek “Ukrayna ile barış yoluyla, Anchorage’da (ABD Başkanı Donald) Trump’la uzlaşıya vardığımız esaslar temelinde anlaşmaya hazırız ve bu konuda istekliyiz. Rusya, Anchorage’de sağlanan uzlaşıları kabul ediyor. Ukrayna tarafı da bunları kabul etmeli. Böylece çatışmalar sonlandırılacak. Ukrayna’yı bu konuda ikna etmek lazım.” dedi.

Ukrayna yönetiminin iktidarda kalmak için çatışmaları durdurmak istemediğini aktaran Putin, “Kiev, iç siyasetteki durumdan dolayı krizi çözmeye hazır değil. Eğer orada barış sağlanması durumunda, Kiev’deki iç siyasi mücadele, iktidar mücadelesi ve ekonomik durumu kökten kötüleştirecek.” diye konuştu.

Müzakere etmek için çatışmaların durdurulmasına ihtiyaç olmadığını söyleyen Putin, “Çatışmaların yerine, Anchorage’da sağlanan uzlaşılar doğrultusunda savaşı tamamen durdurmak daha iyi.” değerlendirmesinde bulundu.

Putin, Ukrayna yönetiminin meşruiyetiyle ilgili ise “Ukrayna ile barış anlaşmasını meşru yönetimle imzalamak istiyoruz. Eğer belgeleri imzalama noktasına gelirsek, bunları imzalayacak şahısları bulacağız. Yeter ki istesinler.” ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı, ülkesinin Ukrayna’daki askeri sanayi tesislerine yönelik sistematik olarak düzenlediği saldırılarda Oreşnik orta menzilli hipersonik balistik füzesini tam ölçekli olarak kullanmadıklarını kaydetti.

“Trump’ın teklifleri, barış anlaşmasının temelini oluşturabilir”

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna krizini samimi şekilde çözmeye çalıştığını belirten Putin, “Trump’ın teklifleri, barış anlaşmasının temelini oluşturabilir.” görüşünü paylaştı.

Vladimir Putin, ABD yönetiminin şu an İran kriziyle meşgul olduğuna dikkati çekerek “Eğer Ukrayna’daki kriz bölgesel nitelikteyse, İran’la ilgili kriz küresel niteliktedir. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, küresel ekonomiyi etkiledi. Maalesef, Avrupa devletleri Ukrayna krizine küresel boyut kazandırmaya çalışıyor.” şeklinde konuştu.

Avrupa’nın Ukrayna krizinin çözüm sürecinde yer alması için tarafsız olması gerektiğini vurgulayan Putin, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliğine değil, AB’nin askeri örgüte dönüşmesine karşı çıktıklarını söyledi.

“Avrupa’nın sömürgeci yaklaşımdan vazgeçmesi lazım”

Avrupa ülkeleriyle diyaloğa açık olduklarını dile getiren Putin, ancak bunun için Avrupa’nın sömürgeci yaklaşımdan vazgeçmesi ve Rusya ile eşit şekilde konuşması gerektiğinin önemine değindi.

Rusya’nın Avrupa’ya saldırmak istediği yönündeki iddiaların ise “saçmalık” ve “provokasyon” olduğunu vurgulayan Putin, NATO ile savaşmanın anlamsız olduğunu söyledi.

“ABD ve İran’ın, girişimlerinin olumlu sonuçlara yol açacağını umuyoruz”

Vladimir Putin, İran’la ilgili duruma ilişkin, “İran halkı, krizlerin çözümünde kendi çıkarlarının da dikkate alınması gerektiğini kanıtladı. İran halkı birlik içinde mücadele etti. Bu, sorunların nihai çözümünde mutlaka dikkate alınması gereken bir faktör.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD ve İran’ın krizin çözümüne yönelik girişimlerinin olumlu sonuçlara yol açacağı ve meselenin çözüleceği umudunu paylaşan Putin, Rusya’nın bu süreçte yardımcı olmak için elinden geleni yapmaya hazır olduğunu dile getirdi.

Filistin meselesinin İran ve Hürmüz Boğazı’ndaki durum nedeniyle unutulduğunu ileri süren Putin, “Bu trajedi devam ediyor.” ifadesini kullandı.

“ABD, Hindistan’a Rusya ile işbirliği konusunda baskı kurmaya çalışıyor”

ABD’nin Hindistan’a Rusya ile işbirliği konusunda baskı kurmaya çalıştığına işaret eden Putin, bunun uluslararası ve ikili ilişkileri zedelediğini belirtti.

Vladimir Putin, Hindistan ile ilişkileri geliştirmeye devam edeceklerini dile getirerek, “Hindistan’ı güvenilir ortak olarak görüyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Ermenistan’ın AB ile yakınlaşmasını değerlendiren Putin, bunun Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliğindeki üyeliğiyle çeliştiğini vurguladı.

Kaynak: Bloomberg HT

İlk maçı ev sahibiyle oynayacaklar.

“Bafana Bafana” lakabıyla bilinen Güney Afrika Milli Takımı, 2026 FIFA Dünya Kupası’ndaki ilk maçında 11 Haziran’da Mexico City’deki Azteca Stadı’nda ev sahibi Meksika ile karşı karşıya gelecek.

Güney Afrika Futbol Federasyonu’ndan yapılan açıklamada, bazı futbolcular ve takım görevlilerinin vize işlemlerinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle kafilenin planlandığı gibi pazar sabahı Kuzey Amerika’ya hareket edemediği belirtildi.

Federasyon, takımın en kısa sürede Mexico City’ye ulaşması için sürecin sürdüğünü aktarırken, “Hazırlık programının etkilenmemesi adına gerekli tüm adımları atıyoruz. Yolculuk gerçekleşene kadar takım çalışmalarını Johannesburg’da sürdürecek” ifadelerini kullandı.

“Bizi aptal durumuna düşürüyorlar”

Güney Afrika Milli Takımı kafilesi, ülkenin 2010’da ev sahipliği yaptığı Dünya Kupası’nın ardından ilk kez katılacağı turnuva öncesinde cumartesi günü Johannesburg’da düzenlenen törenle uğurlandı. Ancak OR Tambo Havalimanı’ndan kalkması planlanan uçuş, vize krizinin çözülememesi nedeniyle son anda ertelendi.

Yaşanan kriz, Güney Afrika Spor Bakanı Gayton McKenzie’nin sert tepkisine yol açtı. McKenzie, X hesabından yaptığı paylaşımda yaşananları “utanç verici ve son derece adaletsiz” sözleriyle değerlendirirken, “Bizi aptal durumuna düşürüyorlar” ifadelerini kullandı.

Güney Afrika Futbol Federasyonu ise sorunun ele alınması amacıyla pazar günü acil yönetim kurulu toplantısı yapılacağını duyurdu.

İran da vize sorunu yaşıyor.

Vize krizinin kamuoyuna yansımasının ardından sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, yetkililerin süreçte yaşanan sorunlardan haberdar olduğu yönündeki iddiaları gündeme taşıyarak takımın neden yolculuk öncesinde törenle uğurlandığını sorguladı.

Öte yandan Güney Afrika, Dünya Kupası hazırlıkları öncesinde vize problemi yaşayan tek ekip değil. İran Milli Takımı’nda da bazı futbolcular ile takım görevlilerinin ABD vizelerinin henüz sonuçlanmadığı belirtildi.

İran, turnuvadaki ilk maçında 15 Haziran’da Yeni Zelanda ile karşılaşacak. Takım ayrıca grup aşamasındaki iki mücadeleyi daha ABD’de oynayacak. İran devlet medyasının aktardığına göre FIFA, İran Futbol Federasyonu’na gönderdiği bilgilendirmede vize işlemlerinin devam ettiğini ve belgelerin bu hafta içinde teslim edilmesinin beklendiğini bildirdi.

Kaynak: Onedio

Kaynak: Yeni Şafak

Başına 200 bin dolar ödül konuldu

Federal Bureau of Investigation, 2013 yılında İran’a sığınan eski ABD Hava Kuvvetleri görevlisi Monica Witt’in yakalanması için yeniden harekete geçti. FBI, firari eski ajan hakkında bilgi sağlayan kişilere verilmek üzere 200 bin dolarlık ödül duyururken, Witt’in izinin sürüldüğünü açıkladı.

Washington FBI Ofisi Karşı İstihbarat ve Siber Güvenlik Birimi Başkanı Daniel Wierzbicki ise yaptığı açıklamada, ‘FBI unutmaz’ ifadelerini kullanarak, Monica Witt’in bulunduğu yere ilişkin bilgi sahibi olan kişilere yetkililerle iş birliği yapma çağrısında bulundu.

Gizli bilgileri İran’a taşıdı.

United States Department of Justice tarafından 2019 yılında hazırlanan iddianamede, Monica Witt’in görev yaptığı dönemde erişim sağladığı gizli bilgi ve belgeleri İran istihbaratına aktardığı öne sürüldü. Eski karşı istihbarat uzmanının, özellikle ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı bazı gizli programları ifşa ettiği ve eski çalışma arkadaşlarını hedef alan siber operasyonlarda İran Devrim Muhafızları’na bağlı birimlere destek verdiği iddia edildi.

Casusluk suçlamalarıyla aranan Witt’in, ABD karşıtı bir konferansa katıldıktan sonra İran’a yerleştiği belirtiliyor. Amerikan makamları, Witt’in İran yönetimi adına faaliyet yürüttüğünü savunurken, dosya Washington’un en dikkat çekici karşı istihbarat soruşturmaları arasında gösteriliyor.

Eski meslektaşlarını hedef alan istihbarat bilgisi paylaştı.

Firari eski ajanın en dikkat çeken faaliyetlerinden birinin ise eski ABD hükümeti çalışanlarına ait bilgileri İran yönetimine aktarması olduğu belirtiliyor. Amerikan makamlarına göre Monica Witt, İran istihbaratı açısından kritik bir isim haline gelirken, eski meslektaşlarını hedef alan kimlik hırsızlığı ve çeşitli komplo girişimlerine zemin hazırladı.

1997 ile 2008 yılları arasında ABD ordusunda görev yaptığı belirtilen Witt’in, daha sonra Savunma Bakanlığı adına taşeron olarak çalıştığı süreçte elde ettiği stratejik bağlantıları ve hassas bilgileri İran’a aktardığı iddia ediliyor. Washington yönetimi, söz konusu faaliyetlerin ABD ulusal güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu savunuyor.

FBI, 4 İranlıyı da listeye aldı.

Soruşturma dosyasında yalnızca Monica Witt değil, onunla bağlantılı olduğu öne sürülen 4 İran vatandaşı da yer alıyor. ABD makamları, söz konusu kişilerin Witt’in eski çalışma arkadaşları hakkında bilgi toplamasına yardımcı olduklarını ve siber güvenlik açıklarını kullanarak Amerikan personeline yönelik operasyonlarda rol aldıklarını iddia ediyor.

Washington yönetimine göre İran yönetimi, Witt’e barınma imkânı ve teknolojik ekipman desteği sağladı. Amerikan istihbaratı, firari eski ajanın halen İran’da bulunduğunu ve aktif şekilde faaliyet yürüttüğünü değerlendiriyor.

Kaynak: Onedio

Mart 2026’da İran’a yönelik başlayan saldırılar, İran genelinde ağır bir bilançoya neden oldu. Resmi raporlara göre saldırılar sonucu 3,2 milyondan fazla insan iç göçle evlerini terk etmek zorunda kalırken; başta hastaneler ve klinikler olmak üzere çok sayıda sağlık tesisi ağır hasar alarak hizmet dışı kaldı.

“İNSANLAR YARDIMLARIMIZI BEKLİYOR”

Yapılan yardımlar hakkında açıklama yapan İHH Medya Biriminden Yakup Alaca, bölgedeki aciliyetin altını çizerek şunları kaydetti:

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak komşu İran halkına yönelik insani yardım çalışmalarımıza devam ediyoruz. İsrail ve Amerikan saldırıları sonucunda İran’ın büyük kentlerinde çok büyük yıkımlar meydana geldi maalesef. 3.2 milyon insan yerlerinden edildi. Bu insanlar yardımlarımızı bekliyor. Biz de İHH olarak özellikle sağlık alanında yaşanan aksaklıkları gidermek için bir tır ilaç desteği sağlıyoruz. Bununla birlikte gıda, hijyen ve barınma malzemelerinden oluşan toplam 7 tır insani yardım malzememizi İran’a gönderiyoruz.

“AMACIMIZ 50 TIRA ULAŞMAK”

Daha önce 4 tır insani yardımın İHH tarafından İran’a gönderildiğini hatırlatan Alaca, “Elhamdulillah o yardımlar ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırıldı. Bu tırlarımızla birlikte toplam 11 tır olmuş olacak. Kampanyamız devam ediyor. Amacımız ilk etapta 50 tıra ulaşmak. Buradan İran halkına destek olan bağışçılarımıza teşekkür ederiz. Rabbim göndermiş olduğunuz yardımları kabul eylesin” dedi.

Gerçekleştirilen uğurlama programının ardından yardım tırları, saldırılardan etkilenen İran halkına ulaştırılmak üzere sınır kapısına doğru hareket etti.

Kaynak: Haber7

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper, ABD ve İsrail’in düzenlediği hava saldırıları sonucunda İran’ın askeri kapasitesinin önemli ölçüde zayıflatıldığını ancak Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürdüğünü söyledi.

Cooper, ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Komutanı Orgeneral Dagvin Anderson ile birlikte Senato Silahlı Hizmetler Komitesi tarafından düzenlenen “İran ile yaşanan çatışma ve Afrika’daki askeri hazırlık durumu” başlıklı oturumda konuştu.

Açılış konuşmasında Cooper, ABD ve İsrail’in İran’ın silah üretim tesislerine yönelik 1450’den fazla saldırı gerçekleştirdiğini belirtti. Bu saldırılar sonucunda İran’ın balistik füze, insansız hava aracı (İHA) ve deniz sanayi altyapısının yüzde 85’ten fazlasının zarar gördüğünü ve imha edildiğini savundu.

Cooper, İran donanmasının yeniden inşa edilmesinin bir nesil sürebileceğini, İHA ve füze üretim kapasitesinin toparlanmasının ise yıllar alacağını ifade etti. ABD ve İsrail saldırıları sonucunda İran’ın askeri kabiliyetlerinin ciddi şekilde zayıflatıldığını öne süren Cooper, buna rağmen Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü koruduğunu belirtti.

Cooper, “İran’ın boğazlar üzerinden ticareti durdurma yeteneği önemli ölçüde azaldı ancak sesleri çok yüksek ve bu tehditler, ticaret sektörü ve sigorta sektörü tarafından açıkça duyuluyor” dedi. ABD kuvvetlerinin İran’ın 8 bin deniz mayınından oluşan envanterinin yüzde 90’dan fazlasını imha ettiğini ve mayınların boğazda konuşlandırılmasını engellediğini savunan Cooper, buna karşın İran’ın gemileri tehdit edebilecek bazı kapasitelere hâlâ sahip olduğunu söyledi.

“Hürmüz’ü yeniden açabilecek güçteyiz ancak karar politika yapıcılarının”

Bir soru üzerine Cooper, ABD’nin askeri açıdan Hürmüz Boğazı’nı yeniden açabilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak bu konuda kararın politika yapıcılara ait olduğunu ifade etti.

İran ile yaşanan çatışmanın ne kadar süreceğine ilişkin soruya Cooper, ABD donanmasının İran limanlarına uyguladığı abluka ve geçen hafta yaşanan karşılıklı ateş açma olaylarına rağmen, 7 Nisan’da sağlanan ateşkesin halen yürürlükte olduğunu belirterek yanıt verdi.

Cooper, Amerikan birliklerinin bölgeden çekilmeye başlamasına ilişkin herhangi bir takvim paylaşmadı. Michigan Senatörü Demokrat Elissa Slotkin’in, Çin ve Rusya’nın İran’a istihbarat desteği sağlayıp sağlamadığı yönündeki sorusuna ise Cooper, konunun gizli oturumda ele alınması gerektiğini belirterek yanıt vermedi.

Kaynak: Bloomberg HT

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ABD’nin saldırı tehditlerine ilişkin, “40 gün boyunca bizimle savaştılar ve sonucu gördüler. İran’a saygılı bir şekilde konuşanlar aynı dilde karşılık alacaklardır.” dedi.

Erakçi, Hindistan’ın başkenti New Delhi’de düzenlenen BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından İran basınına açıklamalarda bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı yeniden başlatma yönündeki tehditlerine ilişkin bir soruya yanıt veren Erakçi, “Bu tehditlere alışkınız. Uzun zamandır çeşitli şekillerde ve yöntemlerle tehditlerini tekrarlıyorlar, ancak kendileri de bu tehditlerden veya başlattıkları savaştan hiçbir sonuç alamayacaklarını biliyorlar” ifadelerini kullandı.

Sorunun askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini belirten Erakçi, “40 gün boyunca bizimle savaştılar ve sonucu gördüler. İran’a saygılı bir şekilde konuşanlar aynı dilde karşılık alacaklardır. Umarım bu retoriği bir kenara bırakıp mantığa yönelirler. Her ne kadar mantığa yönelecekleri umulmasa da, sorunlara askeri alan dışında çözüm aramaları gerektiğini bilmeliler, çünkü bu yoldan hiçbir sonuç elde edemeyecekler” dedi.

Erakçi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE), ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş sürecinde saldırgan taraflara topraklarını ve hava sahasını kullandırdığını, bu konuda ellerinde kesin deliller bulunduğunu söyledi.

İranlı Bakan, “Birleşik Arap Emirlikleri, bu savaşta ABD’nin yanındaydı ve mağdur rolü oynayıp topraklarına saldırıldığını söyleyemez. İran yalnızca BAE topraklarındaki Amerikan hedeflerine saldırdı. Bu konuyu da BRICS toplantısında dile getirdim” diye konuştu.

Erakçi, “Biz ve BAE komşuyuz, geçmişte birlikte yaşadık ve gelecekte de birlikte yaşamalıyız. Bu nedenle bakış açımızı değiştirmeli ve güvenliği yabancı ülkelerle değil, birbirimizle işbirliğinde görmeliyiz” değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: Bloomberg HT

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada İran ile süren savaşı sona erdirmek için Çin’in yardımına ihtiyaç duyacağını düşünmediğini söyledi.

Pekin’de gerçekleştirilecek kritik zirve öncesinde konuşan Trump, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği deniz ticaret yolunu hâlâ aksatan çatışmanın çözümü için Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in desteğine ihtiyaç duymadığını belirtti.

Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “İran konusunda herhangi bir yardıma ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum. Bunu bir şekilde kazanacağız; barışçıl yollarla ya da başka şekilde” ifadelerini kullandı.

Taraflar arasında kırılgan bir ateşkesin yürürlüğe girmesinin üzerinden bir aydan fazla zaman geçmesine rağmen, çatışmaları sona erdirecek bir anlaşma konusunda herhangi bir ilerleme sağlanamadı.

Öte yandan İran’ın, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü daha da güçlendirdiği görülüyor. Konuya yakın kaynaklara göre Tahran, bölgeden petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatı için Irak ve Pakistan ile anlaşmalar yaptı.

Kaynaklar, diğer ülkelerin de benzer anlaşmaları değerlendirdiğini belirtirken, bunun İran’ın su yolu üzerindeki kontrolünü daha kalıcı hale getirebileceği ifade edildi.

Kaynak: Bloomberg HT

ABD’nin istihbarat değerlendirmelerinin, Başkan Donald Trump yönetiminin İran ordusunun “paramparça edildiği” yönündeki açıklamalarının aksine ordunun füze kapasitesini büyük ölçüde koruduğuna işaret ettiği ileri sürüldü.

New York Times (NYT) gazetesinin Mayıs ayına ait gizli istihbarat belgelerine dayandırdığı haberde, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki 33 füze üssünün 30’una yeniden erişim sağladığı iddia edildi.

Haberde, İran’ın savaş öncesi füze stokunun yaklaşık yüzde 70’ini ve mobil fırlatma araçlarını hala elinde bulundurduğu öne sürüldü.

Ayrıca haberde, İran’ın ülke genelindeki yer altı füze depolama ve fırlatma tesislerinin neredeyse yüzde 90’ının “kısmen ya da tamamen çalışabilir” duruma getirildiği iddiasına yer verildi.

Beyaz Saray ve Pentagon’dan haberlere tepki

Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Olivia Wales, istihbarat değerlendirmelerine ilişkin haberin ardından yaptığı açıklamada, İran ordusunun “ezildiği” yönündeki önceki açıklamaları yineledi.

Wales, İran’ın ordusunun yeniden yapılandırıldığını düşünenlerin “ya kendini kandırdığını ya da Devrim Muhafızlarının sözcülüğünü yaptığını” savundu.

ABD Başkanı Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran ordusunun iyi durumda olduğunu ima etmenin “neredeyse vatana ihanet” sayılacağını yazdı.

Pentagon Sözcü Yardımcısı Joel Valdez ise açıklamasında istihbarat haberlerine tepki göstererek, “NYT ve diğerlerinin Epik Öfke Harekatı’nı tarihsel başarı olarak nitelendirmek yerine İran rejimine halkla ilişkiler desteği sunması son derece utanç verici.” ifadesini kullandı.

Kaynak: Bloomberg HT

Kaynak: Yeni Şafak

ABD ve İran arasındaki gerilim sürerken, Washington yönetiminden İran Devrim Muhafızları Ordusu’na karşı yeni bir hamle geldi. ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, OFAC İran petrolünün Çin’e satışına ve sevkiyatına aracılık ederek DMO’ya finansman sağladıkları gerekçesiyle 12 kişi ve kuruluşa yaptırım uygulama kararı aldı.

DMO’nun petrol satışlarını gizlemek ve rejime gelir aktarmak için uluslararası paravan şirketleri kullandığı kaydedilen açıklamada, elde edilen bu gelirlerin İran halkının refahı yerine silah programlarının geliştirilmesi, vekil terör örgütlerinin desteklenmesi ve halkı baskılayan güvenlik güçlerinin finanse edilmesi amacıyla kullanıldığı öne sürüldü. Trump yönetiminin “maksimum baskı” politikası kapsamında atılan bu adımlarla, rejimin birincil gelir kaynağı olan milyarlarca dolarlık petrol gelirinin doğrudan hedef alındığı aktarıldı.

İRAN YAPTIRIMLARI ASYA’YA UZANDI

Yeni yaptırım kararı kapsamında, DMO’nun Şehit Purcaferi Petrol Merkezi’nin başındaki isim olan ve paravan şirketler üzerinden petrol borçlarının tahsilatını koordine eden Ahmed Muhammedi Zade, yurt dışı döviz işlemlerinden sorumlu Finans Şefi Samed Fethi Salami ve Ticaret Şefi Muhammedrıza Eşrefi Gehi yaptırım listesine eklendi.

Ayrıca, Hong Kong merkezli Hong Kong Blue Ocean Limited, Hong Kong Sanmu Limited, Jiandi HK Limited ve Max Honor International Trade Co. şirketleri yaptırım altındaki tankerler kullanılarak yapılan on milyonlarca dolarlık petrol ticaretinde rol oynadıkları gerekçesiyle yaptırım uygulanan firmalar oldu.

KÖRFEZ FİRMALARI DA LİSTEDE

Yaptırımlara hedef olan kuruluşların Körfez ayağında ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Umman’da faaliyet gösteren lojistik ve ticaret firmaları yer aldı. Dubai ve Şarika merkezli Ocean Allianz Shipping LLC, Atic Energy FZE, Blanca Goods Wholesaler LLC ve Universal Fortune Trading LLC ile Umman merkezli Zeus Logistics Group; DMO ve İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) adına gemi tedarik ettikleri, sevkiyatlara aracılık yaptıkları ve sözleşmeler imzaladıkları gerekçesiyle yaptırım kapsamına alındı.

Yaptırımlar kapsamında, söz konusu kişi ve kuruluşların ABD’deki varlıklarının dondurulduğu ve ticaret kısıtlamalarının uygulandığı kaydedildi.

“İRAN’I FİNANSMAN KAYNAKLARINDAN MAHRUM BIRAKMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son yaptırımların yürürlükteki “Ekonomik Öfke” (Economic Fury) stratejisinin bir parçası olduğunu belirterek, “İran’ın askeri unsurları yeniden toparlanmaya çalışırken, ‘Ekonomik Öfke’ stratejisi İran’ı silah programlarından, terörist vekil güçlerinden, terör eylemleri gerçekleştirmek ve küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırmak için kullandığı finansman kaynaklarından mahrum bırakmayı sürdürecek” açıklamasında bulundu.

Kaynak: Haber7

İran, 10 haftadır devam eden çatışmaları sonlandıracak kapsamlı bir mutabakat zaptı için şartlarını kamuoyuna duyurdu.

Basın toplantısında konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’ın sunduğu önerilerin sadece İran’ın değil, tüm bölgenin güvenliğini korumaya yönelik olduğunu ifade etti.

İran yönetimi, barışın kalıcı olması için üç ana başlığa vurgu yapıyor.

İran, ABD donanması tarafından uygulanan deniz ablukasının ve İran tankerlerine yönelik müdahalelerin derhal durdurulmasını istiyor.

ABD baskısı nedeniyle çeşitli bankalarda haksız yere dondurulan milyarlarca dolarlık İran fonlarının serbest bırakılması birincil şart olarak öne sürülüyor.

Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanması ve bölge genelinde (Lübnan dahil) güvenlik mimarisinin yeniden tesis edilmesi Tahran’ın barış paketinde yer alan maddeler arasında.

Sözcü Bekayi, İran’ın taleplerinin uluslararası hukuk nezdinde meşru olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Taleplerimiz; savaşın sona ermesi, blokajın kaldırılması ve varlıklarımızın iadesidir. Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli geçişin sağlanması ve Lübnan’da istikrarın tesisi için sunduğumuz bu teklif, bölgesel güvenlik adına yapılmış son derece cömert ve sorumlu bir tekliftir.”

Kaynak: Bloomberg HT

Beyaz Saray kaynakları, kapsamlı nükleer müzakerelere zemin hazırlayacak 14 maddelik bir çerçeve üzerinde büyük ölçüde mutabakat sağlandığını aktardı. Sürecin en kritik aşamasında İran’ın kilit maddelere ilişkin yanıtının önümüzdeki 48 saat içinde netleşmesi bekleniyor.

Diplomatik temaslarda Steve Witkoff ve Jared Kushner gibi isimlerin doğrudan rol aldığı, ayrıca arabulucular üzerinden temasların sürdüğü ifade ediliyor. Sürecin olumlu sonuçlanması halinde savaşın resmen sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası geçişe açılması planlanıyor.

TASLAK ANLAŞMADA DİKKAT ÇEKEN MADDELER

Taslak metne göre İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik ciddi kısıtlamalar getirmesi öngörülüyor. Buna göre Tahran yönetimi, 12 ila 15 yıl boyunca nükleer zenginleştirme faaliyetlerini askıya almayı, nükleer silah programından vazgeçmeyi ve yer altı tesislerini devre dışı bırakmayı taahhüt ediyor.

Ayrıca Birleşmiş Milletler denetçilerinin ani teftişlerine izin verilmesi ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması da anlaşmanın en kritik başlıkları arasında yer alıyor.

ABD tarafı ise buna karşılık İran’a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı, dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlığı serbest bırakmayı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını sona erdirmeyi planlıyor. Ancak sürecin başarısız olması halinde askeri seçeneğin yeniden devreye gireceği de açıkça ifade ediliyor.

TRUMP: “KABUL EDERLERSE OPERASYON BİTER”

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın anlaşmayı kabul etmesi durumunda “Destansı Öfke Operasyonu”nun sona ereceğini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın İran dahil tüm ülkelere açık hale geleceğini belirtirken, anlaşmanın reddedilmesi halinde askeri operasyonların yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu.

HÜRMÜZ’DE TANSİYON DALGALI SEYREDİYOR

Bölgede ateşkese rağmen tansiyon zaman zaman yükselmeye devam ediyor. İran’ın güneyinde yer alan Keşm Adası çevresinde hava savunma sistemlerinin insansız hava araçlarına müdahale ettiği, patlama benzeri seslerin bu müdahalelerden kaynaklandığı bildirildi. Yetkililer, olayda herhangi bir hasar oluşmadığını açıkladı.

İRAN’DAN ÇİN HAMLESİ

Diplomatik süreç devam ederken İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pekin’de Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya geldi. Bu ziyaret, savaşın başlamasından bu yana İran’ın Çin’e gerçekleştirdiği ilk üst düzey temas olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin dünya ekonomisi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor. Olası bir anlaşma, enerji piyasalarında da önemli bir rahatlama sağlayabilir.

Birleşik Arap Emirlikleri, hava savunma sistemlerinin İran’dan gelen füze tehdidine karşı devreye girdiğini ve üç füzenin başarıyla imha edildiğini duyurdu. Dördüncü füzenin ise denize düştüğü bildirildi. Ayrıca İran kaynaklı dron saldırısı sonrası Fuceyre’deki bir petrol tesisinde yangın çıktığı açıklandı. Olayda yaralanan 3 Hindistan vatandaşı hastaneye kaldırıldı.

Bölgedeki gerginlik yalnızca BAE ile sınırlı kalmadı. Umman’ın kuzeyinde bir yerleşim yerinin hedef alındığı ve bir binanın vurulması sonucu 2 kişinin yaralandığı aktarıldı. BAE yönetimi, saldırılara karşı “meşru müdafaa haklarını” saklı tuttuklarını vurguladı.

ABD VE İRAN’DAN KARŞILIKLI AÇIKLAMALAR

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere Amerikan savaş gemilerinin eşlik edeceğini duyurmuştu. Trump, İran’ın bu gemilere saldırması halinde “çok sert karşılık verileceğini” belirtti.

İran basını ise farklı bir iddia ortaya attı. Fars Haber Ajansı, İran’ın iki füze ile bir Amerikan savaş gemisini hedef aldığını ve geminin bölgeden uzaklaştığını öne sürdü. İran Donanması da ABD gemilerinin Hürmüz’e girişinin engellendiğini duyurdu.

Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı bu iddiaları yalanladı. Yapılan açıklamada, bölgede herhangi bir Amerikan gemisinin vurulmadığı ve operasyonların planlandığı şekilde sürdüğü ifade edildi.

“KURALLARI İHLAL EDEN GEMİLER DURDURULACAK”

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda belirledikleri kuralları ihlal eden gemilere karşı güç kullanılacağını açıkladı. Yapılan açıklamada, uyarılara uymayan hedeflere füze, roket ve dronlarla müdahale edildiği belirtildi.

Bölgesel kriz derinleşiyor

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan son gelişmeler, küresel enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip bölgede yeni bir krizin kapısını araladı. Petrol sevkiyatının önemli bir kısmının geçtiği bu hattaki gerilim, uluslararası piyasalar ve diplomatik dengeler üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Beyaz Saray’da gerçekleştirilen kritik toplantıda ABD, İsrail ve Lübnanlı yetkililer bir araya geldi. Oval Ofis’te yapılan görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, toplantının oldukça verimli geçtiğini belirtti.

Trump, ABD’nin Lübnan’ın güvenliğini güçlendirmesi için destek vereceğini vurgulayarak, “ABD, Lübnan’ın kendisini Hizbullah’a karşı korumasına yardımcı olmak amacıyla iş birliği yapacak. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes 3 hafta uzatılacak” ifadelerini kullandı.

Ateşkes kararının bölgede geçici de olsa istikrarı artırması beklenirken diplomatik temasların da süreceği bildirildi. Trump, önümüzdeki dönemde İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u Beyaz Saray’da ağırlamak istediğini ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılacak olası anlaşmanın ancak ABD ve müttefiklerinin çıkarlarına uygun olması halinde gerçekleşeceğini vurguladı. Sürecin aceleye getirilmeyeceğini belirten Trump, “Savaşı bitirmek için sabırsız değilim. Üzerimde baskı yok. Benim zamanım çok ancak İran’ın yok. Bundan sonra durum onlar için daha da zorlaşacak” ifadelerini kullandı.

Trump, ateşkes sürecinde İran’ın yeniden silahlanmış olabileceğini öne sürerek, bu duruma izin verilmeyeceğini söyledi. Kalıcı bir anlaşma hedeflediklerini belirten ABD Başkanı, anlaşmanın sağlanması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ifade etti. Ayrıca ABD’nin boğaz üzerindeki kontrolü elinde tuttuğunu savunan Trump, Amerikalıların bir süre daha yüksek enerji maliyetleriyle karşılaşabileceğini dile getirdi.

Bölgede tansiyonu artıran bir diğer gelişme ise Hürmüz Boğazı’na yönelik askeri talimatlar oldu. Trump, ABD Donanması’na boğazda mayın döşediği tespit edilen herhangi bir teknenin vurulması yönünde emir verdiğini açıkladı. ABD güçlerinin bölgede mayın temizleme faaliyetleri yürüttüğü de belirtildi.

İran cephesinden ise birlik ve direniş vurgusu öne çıktı. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, halk arasında oluşan dayanışmanın düşman cephede çatlaklara yol açtığını savundu. Hamaney, medya üzerinden yürütülen psikolojik operasyonlara karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Mohammad Bakır Galibaf da ortak mesaj vererek ülkede ayrışma olmadığını vurguladı. Yapılan açıklamada, “Hepimiz İranlıyız ve devrimciyiz. Devlet ve millet birliğiyle saldırganlara karşı duracağız” ifadelerine yer verildi.

Öte yandan İran basını, başkent Tahran’da bazı bölgelerde patlama seslerinin duyulduğunu ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini aktardı. Olayın küçük çaplı insansız hava araçlarından kaynaklanmış olabileceği değerlendirilirken resmi bir açıklama yapılmadı. İsrail basını ise saldırı iddialarını reddetti.

Gerilimin deniz sahasına da yansıdığı görülüyor. ABD güçleri, İran’dan petrol taşıdığı belirtilen bir tankere müdahale ederken İran Devrim Muhafızları da Hürmüz Boğazı’nda iki gemiye el koydu. Söz konusu gemilerin gerekli izinlere sahip olmadığı ve navigasyon sistemlerine müdahale ettikleri iddia edildi.

Diplomasi trafiğinde ise henüz somut bir ilerleme sağlanamadı. İran, ABD’nin deniz ablukasını “savaş nedeni” olarak değerlendirmeye devam ederken ateşkesin uzatılmasına dair net bir tutum ortaya koymadı. Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve boğaz üzerindeki kontrolünün tanınmasını talep ederken ABD tarafı İran’ın nükleer programını tamamen sonlandırmasını şart koşuyor.

Bahreyn’e ulaşan USS Nimitz liderliğindeki 11. Uçak Gemisi Taarruz Grubu, 2020’den bu yana ülkeye demirleyen ilk ABD uçak gemisi oldu. USS Nimitz, en son yaklaşık bir yıl önce Basra Körfezi’nde görev yapmıştı. Temmuz ayında Umman Körfezi’ne konuşlanan gemi, Güney Çin Denizi’ndeki görevinin ardından Haziran’da İsrail ile İran arasındaki gerilim sırasında yeniden Ortadoğu’ya yönlendirildi.

ABD’NİN BÖLGEDEKİ VARLIĞI ARTIYOR

Eski ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Joseph Votel, Newsweek’e yaptığı açıklamada, son bir yılda ABD’nin Ortadoğu’daki askeri varlığında önemli bir artış yaşandığını belirtti. CENTCOM’un sorumluluk sahası; Hürmüz Boğazı, Süveyş Kanalı ve Bab el-Mendeb Boğazı gibi stratejik geçitleri kapsayan 21 ülke ve yaklaşık 6,5 milyon kilometrekarelik deniz alanını içeriyor.

NTV’nin aktardığına göre, Washington’un bu hamlesi, İran’ın nükleer faaliyetleri, bölgedeki vekil güçler ve müttefiklere yönelik tehditlere karşı caydırıcılık stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

YOLCULUĞA TAKSİYLE DEVAM ETTİLER

Tahran’dan yola çıkan konvoyun bir benzin istasyonunda yakıt ikmali yaptığı sırada araçlara su katılmış benzin doldurulduğunu belirten Mevlevi, bu durumun araçları çalışamaz hale getirdiğini açıkladı. Pezeşkiyan ve beraberindeki güvenlik ekibi ise yolculuğun kalan kısmını taksiyle tamamladı.

Mevlevi ayrıca, Cumhurbaşkanı’nın olay sonrası yerel yöneticilerle herhangi bir temasta bulunmadığını ifade etti. Yapılan incelemede, yakıt alınan istasyona yönelik daha önce de benzer şikayetlerin olduğu ve benzine su karıştırıldığına dair ihbarlar bulunduğu ortaya çıktı.

UYDU VERİLERİ HASARI DOĞRULADI

Bomba hasarlarını tespit etmek için savaş bölgelerinde kullanılan uydu radar verileri, Oregon Eyalet Üniversitesi tarafından analiz edilerek İngiltere merkezli The Telegraph gazetesiyle paylaşıldı. Elde edilen verilere göre İran, İsrail’de hava üssü, lojistik merkezi ve istihbarat altyapısını içeren en az beş stratejik hedefi doğrudan altı füze ile vurdu. Saldırıların kamuoyuna yansıtılmaması ise dikkat çekti.

İRAN FÜZELERİNİN ETKİSİ ARTIYOR

The Telegraph’ın değerlendirmelerine göre, İran tarafından atılan füzelerin büyük bir kısmı İsrail hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirilse de, zaman içinde isabet oranında belirgin bir artış yaşandı. Özellikle çatışmaların yedinci gününden itibaren İran’ın fırlattığı füzelerin yaklaşık yüzde 16’sı İsrail hava savunmasını aşarak hedeflerine ulaştı.

ÇATIŞMALARIN FİTİLİNİ İSRAİL ATEŞLEDİ

13 Haziran’da İsrail, İran’ın çeşitli kentlerindeki nükleer tesisleri ve üst düzey askeri hedefleri hedef alan kapsamlı bir saldırı başlatmıştı. Bu operasyonlar, İran ile ABD’yi de içine çeken geniş çaplı bir çatışma sürecinin kapısını araladı.

İsrail’e destek veren ABD, 22 Haziran’da İran’ın Natanz, Fordo ve İsfahan’daki üç nükleer tesisine yönelik saldırılar gerçekleştirmişti. Bunun üzerine İran, 23 Haziran’da ABD’nin Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü’nü hedef alarak karşılık vermişti.

TRUMP’TAN ATEŞKES AÇIKLAMASI

Çatışmaların giderek büyümesi üzerine 24 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump, İran ile İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu. Ancak bölgedeki tansiyonun tam olarak düşüp düşmediği hâlâ belirsizliğini koruyor.