Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), bu yılın ilerleyen dönemlerinde hava sıcaklıklarını ve iklim şartlarını kökten değiştirebilecek bir hareketliliğin yaşanacağını bildirdi. Yapılan son değerlendirmelere göre, mayıs ile temmuz ayları arasında bu doğa olayının başlama ihtimali yüzde 82 gibi oldukça yüksek bir seviyede görülüyor. Bilim insanları, özellikle eylül ve kasım ayları arasındaki dönemde El Nino’nun şiddetinin ‘çok güçlü’ bir noktaya ulaşma ihtimalinin yüzde 50’yi aştığını belirtiyor.

Ters piramit modeline göre en kritik veriler ışığında, bu doğa olayının küresel ısınma ile birleşerek dünya genelinde ekstrem hava koşullarına davetiye çıkarması bekleniyor. Uzmanlar, okyanus yüzeyindeki ısınmanın ve rüzgar değişimlerinin tetiklediği bu sürecin; bazı bölgelerde şiddetli kuraklıklara, bazı bölgelerde ise yıkıcı sel baskınlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Her ne kadar El Nino’nun her zaman büyük felaketlerle sonuçlanacağı garanti olmasa da, mevcut iklim değişikliği etkilerinin bu süreçle birlikte daha ağır hissedileceği vurgulanıyor.

Hava sistemleri üzerinde devasa bir etkiye sahip olan bu değişim, ortalama her 2 ila 7 yılda bir tekrarlanıyor. Ancak fosil yakıt kullanımı nedeniyle zaten artış gösteren küresel sıcaklıkların, El Nino’nun etkisiyle rekor seviyelere çıkabileceği ifade ediliyor. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan benzer süreçlerin, 2023 ve 2024 yıllarını tarihin en sıcak dönemleri arasına soktuğu hatırlatılırken, önümüzdeki sürecin tarım faaliyetlerinden günlük yaşama kadar pek çok alanı doğrudan etkilemesi bekleniyor. Yetkililer, Pasifik’teki bu ısınma hareketini yakından takip etmeye devam ediyor.

Büyük Okyanus’taki su sıcaklıklarının normal değerlerin üzerine çıkmasıyla başlayan bu süreç, dünya genelinde hava dengelerini altüst etme potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, okyanuslardan atmosfere yönelecek bu devasa enerji aktarımının, bir bölgede ekinleri yok eden kavurucu bir sıcaklığı tetiklerken, diğer bir bölgede şehirleri sular altında bırakabilecek aşırı yağışlara neden olabileceğini belirtiyor.

Japonya Meteoroloji Ajansı tarafından paylaşılan veriler, Kuzey Yarımküre için bu yıkıcı senaryonun gerçekleşme olasılığını yüzde 70 gibi yüksek bir oranda gösteriyor. Özellikle tarımsal üretim için hayati öneme sahip olan muson yağmurlarının, bu doğa olayı nedeniyle Hindistan’da son üç yılın en düşük seviyesine gerilemesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri merkezli gözlemler ise El Nino’nun kesinleşme ihtimalini yüzde 90 olarak değerlendirirken, en şiddetli yani ‘süper’ kategorideki bir etkinin görülme şansını yüzde 20 ile 30 arasında tahmin ediyor.

Yaşanan bu atmosferik değişim, tarihsel açıdan korkutucu bir benzerliği de beraberinde getiriyor. Günümüzdeki ısınma tablosu, 1877 yılında milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açan büyük kıtlık ve ekin felaketiyle paralellik gösteriyor. Modern bilim, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın, El Nino’nun doğal döngüsüyle birleşerek yeni bir sıcaklık rekorları serisini başlatacağından endişe ediyor. Dünya genelinde önümüzdeki iki yılın, modern tarihin en istikrarsız ve aşırı iklim olaylarına sahne olacağı öngörülüyor.

Bu meteorolojik fenomen, normal şartlarda rüzgarların batıya doğru sürüklediği sıcak suların, rüzgarların zayıflamasıyla doğuya, yani Amerika kıtasına doğru geri akmasıyla başlıyor. Bu devasa su kütlesi atmosfere muazzam bir ısı ve nem transferi gerçekleştirerek jet akıntılarının rotasını değiştiriyor. Sonuç olarak dünyanın bir yarısında ekinleri kavuran kuraklıklar yaşanırken, diğer yarısında altyapıyı felç eden sel baskınları gözlemleniyor. Bilim insanları, mevcut ısınma tablosunun 1877 yılında milyonlarca insanın kıtlık nedeniyle hayatını kaybetmesine yol açan iklim döngüsüyle benzerlikler taşıdığını vurguluyor.

Süper El Nino’nun etkisiyle jet akıntılarının değişmesi, Akdeniz havzasındaki basınç sistemlerini de dolaylı olarak etkiliyor. Geçmişteki güçlü El Nino yıllarında olduğu gibi, kış aylarının normalden daha ılık geçmesi ve yağış rejiminin düzensizleşmesi bekleniyor. Özellikle büyük şehirlerdeki baraj doluluk oranları ve tarımsal sulama kapasiteleri, bu küresel enerji transferinin yaratacağı yerel sonuçlar arasında ilk sıralarda yer alıyor. İlk belirtiler okyanus yüzeyinde gözlemlenmeye başlanırken, atmosferik tepkilerin önümüzdeki aylarda daha belirgin hale geleceği öngörülüyor.