Sason…

Dağların gölgesinde, toprağın sesini en gür duyan yerlerden biri.

Bu yıl düzenlenen Sason Çilek, Bal ve Ceviz Festivali, hem bölge halkının emeğini hem de Türkiye’nin gastronomi potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi.

Bu değerli organizasyonun arkasında;

Batman Valiliği,

Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü

ve Sason Kaymakamlığı vardı.

Her biri bu toprakların mirasını sahiplenerek, üreticiyi destekleyip kültürü yaşatan bir irade gösterdi.

Biz de gastronomi yazarları ve şefler olarak oradaydık.

Toprağın nefesini, emeğin kokusunu, halkın içtenliğini yerinde gördük.

Her ürün bir hikâye anlatıyordu ama üçü özellikle ön plana çıkıyordu: çilek, bal ve ceviz.

SASON’UN ÇİLEĞİ: 16 ÜLKENİN SOFRASINA ULAŞAN BİR GURUR

Sason çileği bugün 16 ülkeye ihraç ediliyor.

Dağ havasında, soğuk sularla beslenen bu meyve; aroması, parlak rengi ve dayanıklılığıyla dünya pazarlarında öne çıkıyor.

Her bir çilek tanesi, sadece bir ürün değil; Sason’un karakterinin, sabrının ve emeğinin sembolü.

Bu coğrafyada çilek yetiştirilmiyor yaşatılıyor.

SASON’UN BALI: DOĞANIN ALTIN İMZASI

Sason balı, nadir bulunan bir hazine.

Yüksek rakımda, yaban florasının içinden toplanan nektarla beslenen arılar, dünyanın sayılı kalitedeki ballarından birini üretiyor.

Bu bal, tatlılığından çok daha fazlasını anlatıyor; doğanın dengesini, emeğin sürekliliğini ve Sason’un doğayla kurduğu kadim ilişkiyi.

SASON’UN CEVİZİ: SESSİZ GÜCÜN MEYVESİ

Her ceviz ağacı bir ömürlük sabır, bir insanlık hikâyesi taşıyor.

Sason’un cevizi, hem aroması hem de yağ oranıyla fark yaratıyor.

Bu ürün, sadece bir tarım başarısı değil; kuşaklar boyunca süren emeğin meyvesi.

Bu festivalin başarısında emeği geçen herkese gönülden teşekkür etmek gerekiyor.

Ayvaz Akbacak, organizasyon sürecinde gösterdiği vizyoner katkısıyla dikkat çekti.

Mehmet Fatih kalyacıoğlu bölge değerlerini ulusal ölçekte tanıtma konusundaki gayretiyle bu hikâyeye güç kattı.

Ve Mehmet Kudat, coğrafi işaretli ürünlerin tescil ve tanıtım sürecinde öncülük ederek, Sason’un markalaşma yolculuğunda önemli bir rol üstlendi.

Bugün Sason’un adını sadece Batman’ın bir ilçesi olarak değil, Türkiye’nin gastronomi mirası olarak anmak gerekiyor.

Bu festival, üreticinin alnındaki terden, doğanın kalbinden ve halkın inancından doğan bir kutlamaydı.

Biz oradaydık.

Ve gördük ki, bu toprakların hikâyesi daha yeni başlıyor.

Çünkü Sason’un çileği, balı ve cevizi — birer ürün değil; birer kimliktir.

Kayseri’de 30 yıl önce arıcılığa başlayan Şahin Orhan, gün geçtikçe arılara olan ilgisi geliştirerek farklı yöntemler denedi. Kendi köyünde bal üretimine devam eden Orhan, şehir merkezindeki evinde de arılarından ayrılamadı. Evin oturma odasına kovan yerleştiren, duvarı delerek boru ile dışarı çıkaran Şahin Orhan, son olarak arılarını da kovana yerleştirdi. Özel olarak geliştirdiği yöntem ile arılar boru aracılığı dışarı çıkarken, şehir merkezindeki ağaçların çiçeklerinden polen ve nektar toplayarak geri kovanlarına dönüyor.

Geliştirdiği sistemi anlayan Orhan; “Arıların ana kutularını balkona koyuyordum. Arılarımı orada seyrediyordum. Bu şekilde bir formül buldum. Üzerinde de düzeneği var. Kovanlarda 40 derece üzerinde petek erir. 10 derecenin altında da arılar salkıma geçer. Öyle bir ayarlardım ki, vana koydum ve kovanı rahatlıkla kapatıp açabiliyoruz. Kışın 10 derecenin altındaki havalarda arı salkıma geçmesi gerekirken evin içerisinde ortam sıcak oluyor. O zaman arı salkımda durmuyor ve yiyecek tüketmek zorunda kalıyor. O yüzden böyle aletler koydum. Dışarının ısısını takip ediyorum ve ısı düşecekse vanayı kapatıyorum ama kovanı güneş görmeyen yere götürürüm. Arı salkımda rahatça duruyor. Dışarı ısısı artınca buraya getirip vanasını açıyorum ve arı normal hayatına devam eder. Ben burada bal üretmekten ziyade araştırma için bunu yaptım. Şuan içerisinde de balı var. 5 çıtanın 4’ü yavru, 1’i ful bal dolu. Arılar kenar duvara stok yapar. İstesem oradaki 3-4 kilo balı alabilirim” diye konuştu.

“Arılar evladım gibi”

Arıcı Şahin Orhan; “Bu sistemi görenler nasıl alıştırdığımı merak ediyorlar. Arıların zarar vereceğini söylüyorlar. Kimi de “hayalim” diyor. Avrupa’da devletler insanları balkonda arı beslesin diye teşvik eder. Bizim ülkemizde de yasak değil. Bu arılar benim kendi ıslahım olan sokmayan arı olduğu için kimseyi rahatsız etmez. Arılar kapalı alana da girmez. Arı çıktığı delikten sadece kendi yuvasına girer. Şu arının kimseye rahatsızlığı yok. Şehirlerde binlerce yaban arısı var. O arılar zarar vermiyor da benim sokmayan arım mı zarar verecek. Bu arılar böyle bir arı. Balı da hazır yenebilir. Şehirlerde bal verimi olan ağaç sayısı köylerden çok. Bu arılar evladım gibidir. Onları hissederim. Onlar hastalığında onlarla beraber ağlardım. Onların acısını hissederdim. Hastalıklarına çare bulununca onlardan daha çok mutlu olurum. Arıcı için arısız yaşanmaz” şeklinde konuştu.

Alpu ilçesine bağlı Ağaçhisar Mahallesinde bulunan arılığında yaklaşık 11 yıldır bal üretimi yapan Hakkı İşçi, geçtiğimiz yıl düzenlenen 8. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çambalı Kongresi’ne katıldı. Prolin değeri bin 793 olan balı ile 1’incilik elde eden Balı, dünyanın en iyi ballarından yüksek bir orana ulaştı. İşçi’nin Tarım ve Orman Bakanlığı laboratuvarlarına analiz için son gönderdiği balın ise 2 bin 925 prolin değerinde olduğu belirlendi. Dünyada prolin değeri bundan daha fazla olan bir bal olmadığını ifade eden İşçi, Guinness Rekorlar Kitabı’na girmeyi hedeflediğini belirtti.

“Son testlerde 2 bin 925 prolin değerini gördük”

Konuyla ilgili açıklamada bulnan Hakkı İşçi, “Ben fabrikada işçi olarak çalışmaktayım. Bu arada da hafta sonları hobi olarak arıcılık yapmaktayım. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Analiz Laboratuvarları’nda yapmış olduğumuz en son testlerde 2 bin 925 prolin değerini gördük. Dünyada en yüksek değer burada. Prolin, balın kalitesini belirleyen en önemli analiz değerlerinden birisi, en önemlisi. Dünyada en yüksek prolin değerini elde ettik. En kaliteli bal burada. Dünyanın isim yapmış en iyi ballarını 2-3’e katlayacak düzeyde yüksek değerler elde ettik. Bundan dolayı çok mutlu ve gururluyuz. Başarımızın tesadüf olmadığını son 2 yıldır ispatlamış olduk” dedi.

“Bu değer ile Guinness Rekorlar Kitabı’na girmeyi hedefliyorum”

Geçtiğimiz yıl da dünyanın en yüksek prolin değerini elde ettiklerine değinen İşçi, “Katılmış olduğumuz 8. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çambalı Kongresi’nde 1’incilik elde ettik. Bu yıl da yapmış olduğumuz analizlerle, erişilemeyecek rekor bir seviyeye ulaştık. Hedefimiz, bundan sonra Guinness Rekorlar Kitabı’na girip bütün dünyanın bunu görmesini sağlamak. İnşallah onu da elde edeceğiz. Ben araştırmalarım neticesinde daha iyisini üreteni görmedim. Bal üretimini yaptığımız bölge çok değerli. Buranın bitkisi, doğası, iklimi çok farklı. Tabii bilgi, azim ve gayretimiz mevcut. Bunları birleştirdiğimizde burada bu kaliteyi almış olduk. Artık isim yapmış, makam mevki sahibi insanlara ürünlerimizi tanıtır olduk” şeklinde konuştu.