Yazın gelmesiyle birlikte kene vakaları da sık görülmeye başlandı.

Sivas’taki tablo ise endişe verici.

Kentte bu yıl Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı şüphesiyle 26 kişi tedavi gördü.

Bunlardan 5’i bir ay içinde hayatını kaybetti. 9 kişinin tedavisi ise devam ediyor.

Uzmanlar, bu yıl fazla yağışlardan dolayı kene sayısında artış olduğunu, bunun da vakalara yansıyabileceğini söyledi.

Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Ömer Tamer Doğan, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bu yıl fazla yağışlardan dolayı KKKA hastalığında artış olabileceği yönünde bir görüş olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tamer, hastane ve klinik olarak her türlü önlemi aldıklarını vurguladı.

Doğan, “Bu oran geçen yıllardaki hasta sayısıyla paralel gidiyor. Şu anda ciddi bir artış yok ama önümüzdeki günlerde artış olup olmayacağını göreceğiz.” dedi.

Doğan, hasta sayısında artma riskine karşı 20 yataklı enfeksiyon kliniğinin yanında 10 yataklı rezerv servisi, anestezi yoğun bakım servisinde ise 4 yoğun bakım odasını hazır tuttuklarını söyledi.

Vatandaşlara otların çok olduğu yerlere gitmemeleri tavsiyesinde bulunan Doğan, “Gittikleri zaman da pantolonun paçalarını çorapların içine koymalarını, daha kapalı kıyafetler giymelerini ve kenenin fark edilmesini sağlayacak açık renk giysi tercih etmelerini öneriyoruz. Eve geldikten sonra da özelikle koltuk altlarını, kasık bölgelerini, dizin arka kısmındaki yerleri mutlaka kontrol etmelerini tavsiye ediyoruz.” ifadesini kullandı.

Kaynak: NTV

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: https://www.clarin.com/estados-unidos…

İnsan zihni, dışarıdan gelen her veriyi aynı düzeyde ve yoğunlukta kaydetmiyor.

İletişim sırasında duygu tonu, aktarılan düşünceler ve karşılıklı enerji ön plana çıkarken, tanışma anında yalnızca bir kez telaffuz edilen isimler bu yoğun işlem sürecinde arka planda kalabiliyor. Psychology Today bünyesinde yayımlanan incelemeler, isimleri hafızada tutmakta zorlanan kişilerin aslında o anki etkileşime en yüksek seviyede katılım sağladığını ortaya koyuyor.

Psikoloji dünyası, bu seçici hafıza yapısının altında yatan dinamikleri beş temel başlık altında inceliyor:

1. Süreçte duygusal bağ kurma arzusu bilgilerin önüne geçiyor

Bu zihinsel eğilime sahip bireyler muhataplarının ne hissettiğine, ses tonundaki değişimlere ve jestlere yoğunlaşıyor. Hafıza, kurulan etkileşimin duygusal boyutunu birinci sıraya koyarken, yalın bir veri niteliği taşıyan isim bilgisini işlem dışı bırakıyor.

2. Sohbetin içeriğine odaklanmak teknik detayların kaybolmasına yol açıyor

İletişimi yüzeysel bir alışkanlıkla sürdürmeyen bireyler, konunun akışına tamamen dahil oluyor. Bu yüksek konsantrasyon düzeyi, zihnin o anki fikir alışverişi için hayati görmediği isim gibi detayları hafıza havuzunun dışına itmesiyle sonuçlanıyor.

3. Doğrusal olmayan çağrışımsal düşünce yapısı isimleri konumlandırmakta zorlanıyor

Kavramlar, deneyimler ve hikayeler arasında bağlar kurarak çalışan zihin yapısı, duygusal bir yük barındırmayan kuru isimleri kalıcı hale getirmekte güçlük çekiyor. Fikirler ve yaşanmışlıklar hafızada daha kolay yer buluyor.

4. Günlük hayatın getirdiği zihinsel yük işler belleği kısıtlıyor

Yoğun gündem ve sorumluluklar sebebiyle sınırları zorlanan işler bellek, hayati önem taşımayan bilgileri eliyor. Zihin aşırı yüklendiğinde, sadece diyalog için birincil öneme sahip unsurları muhafaza etmeyi seçiyor.

5. İlgi odağının seçici olması sadece anlam ifade eden unsurları saklıyor

Dikkat mekanizması, ancak zihinsel bir uyarım veya belirgin bir anlam bulduğunda tam kapasite çalışıyor. Bir hikayeyle ya da karakteristik bir özellikle eşleştirilmeyen isimler unutulurken, sohbete dair izlenimler geçerliliğini koruyor.

Kaynak: Onedio

Dişlerdeki renk kaybı temelde ikiye ayrılıyor:

• İçsel Lekeler: Genetik rahatsızlıklar (amelogenesis imperfecta gibi) veya kullanılan ilaçlar nedeniyle dişin iç yapısından kaynaklanan renk değişimleri.

• Dışsal Lekeler: Tamamen yaşam tarzımızla ilgili olan; sigara kullanımı, yetersiz ağız hijyeni ve tükettiğimiz besinlerden kaynaklanan yüzey lekeleri.

Porselen bir tabak ile diş minesinin mikro yapısı birbirine çok benzer. Dolayısıyla mutfakta temizlemekte zorlandığınız her yemek, dişleriniz için de birer tehlikedir.

En büyük suçluların başında tanen içeren kırmızı şarap, çay ve özellikle diş yüzeyine sıkıca tutunan espresso geliyor.

Bunun yanı sıra cola gibi renklendirilmiş içecekler, pancar, balzamik sirke, koyu renkli meyveler, domates ve soya sosu da güçlü pigmentleri nedeniyle dişlerin beyazlığını gölgeliyor. Baharatlar arasında ise en agresif leke bırakıcı olarak zerdeçal öne çıkıyor.

Yemeklerden hemen sonra diş fırçalamak en ideal çözüm olsa da, dışarıdayken bu her zaman mümkün olmuyor. Diş Hekimi Hancock, bu durumlarda hayat kurtaracak bazı gıda tüyları veriyor:

• Doğal Zımparalar: Çiğ havuç veya kereviz sapı gibi sert yiyecekleri ısırmak, diş yüzeyindeki plağı adeta kazıyarak temizler.

• Peynir Kalkanı: Diş izinizin çıkacağı sert peynirler diş temizliğinde harika iş çıkarır. Ancak eriyen, yapışkan peynirlerden uzak durmalısınız; çünkü bunlar temizlemek yerine dişinize yapışır.

• Meyve Uyarısı: Sağlıklı olsalar da asitli meyveleri tüketirken dikkatli olunmalıdır. Asit, dişin koruyucu dış tabakasına zarar vererek lekelenmeyi daha da kolaylaştırabilir.

Diş hekimlerine göre pürüzsüz ve iyi cilalanmış bir çay fincanı nasıl leke tutmuyorsa, temiz ve bakımlı bir diş minesi de lekeleri o kadar zor tutar.

İşte gülüşünüzü koruyacak, uygulaması kolay ve masrafsız alışkanlıklar:

• Kahve veya çay keyfiniz biter bitmez ağzınızı hemen suyla çalkalamayı alışkanlık haline getirin.

• Koyu renkli soğuk içecekleri dişlerinize temas ettirmeden tüketmek için pipet tercih edin.

• Çay ve kahvenize süt eklemek, leke yapıcı etkilerini hafifletir.

• Kırmızı şarap içtiğiniz bir akşamı, bir kadeh beyaz şarapla sonlandırın. Beyaz şaraptaki asitler, kırmızı şarabın bıraktığı lekeleri çözmeye yardımcı olacaktır.

Kaynak: Onedio

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: https://www.vogue.in/content/the-frui…

İçeriğinde Yer Alan Aktinidin Enzimi Sindirim Sürecini Hızlandırma Özelliği Taşıyor

Uzmanlar, kivinin sindirim sistemi üzerindeki olumlu etkilerini sadece yüksek lif oranına değil, aynı zamanda barındırdığı aktinidin adlı özel bir enzime bağlıyor. Bu enzim, proteinlerin parçalanmasını kolaylaştırarak midenin boşalma süresini kısaltıyor ve hazımsızlık şikayetlerini minimuma indiriyor. Günümüz standartlarında bir yetişkinin günlük en az 30 gram lif alması gerekirken, yapılan araştırmalar toplumun büyük bir kısmının bu oranın çok altında kaldığını gözler önüne seriyor. Sabah öğünlerine dahil edilecek iki adet kivi, tek başına yaklaşık 5 gram lif desteği sunarak günlük besin açığını kapatmada stratejik bir rol oynuyor.

Yetersiz Lif Tüketimi Vücutta Farklı Sağlık Sorunlarına Yol Açıyor

Vücudun ihtiyaç duyduğu lif miktarının karşılanmaması durumunda kabızlık, şişkinlik, kronik yorgunluk ve cilt sorunları gibi olumsuz belirtiler baş gösteriyor. Lif açısından zengin bir beslenme modeli ise kan şekerini dengede tutuyor, inflamasyonu azaltıyor ve bağışıklık sistemini destekleyen güçlü bir mikrobiyota oluşumuna zemin hazırlıyor. Kivi, lif ve sindirim enzimlerinin yanı sıra yüksek oranda C vitamini ile polifenol içererek genel vücut direncini de üst seviyelere çıkarıyor.

Meyvenin Kabuğuyla Birlikte Tüketilmesi Alınan Lif Miktarını Maksimum Seviyeye Çıkarıyor

Beslenme uzmanları, kividen elde edilecek faydayı en üst düzeye çıkarmak adına meyvenin iyice yıkanarak kabuğuyla birlikte tüketilmesini öneriyor. Sert ve tüylü yapısı nedeniyle tüketimi zor görünen kabuk kısmı, ince dilimler halinde kesilerek kolayca yenilebilir hale getiriliyor. Buna karşın, hassas mide yapısına sahip bireylerin sindirim sistemini zorlamamak adına başlangıç aşamasında meyveyi soyarak tüketmesi daha güvenli bir yöntem olarak kabul görüyor.

Kaynak: Onedio

Modern yaşamın getirdiği hareketsizlik ve yanlış ayakkabı seçimleri; ayak parmaklarındaki kemiklerin (falanks) ve eklemlerin hizasını bozarak kronik ağrılara davetiye çıkarıyor.

Illinois Ayak ve Ayak Bileği Kliniği uzmanlarından Dr. Alex Yanovskiy ve Beslenme Uzmanı Rupali Datta gibi isimlerin vurguladığı ayak güçlendirme hareketleri, kinetik bir zincirle tüm vücut sağlığımızı etkiliyor.

Özellikle yoga literatüründe “Dağ Duruşu Parmak Uçlarında Hareket” (Pada Mula Shakti Vikasaka A) olarak bilinen topuk kaldırma egzersizinin sağlığımıza 8 kritik faydası bulunuyor:

• Baldır kaslarımız (gastroknemius ve soleus), alt ekstremitelerdeki kirli kanı yer çekimine karşı koyarak kalbe geri pompalar. Bu yüzden tıp dünyasında baldırlar ‘ikinci kalp’ olarak adlandırılır. Parmak uçlarında yükselmek, bu kasları kasarak kan dolaşımını canlandırır; ayak ve bacaklardaki yorgunluk, şişlik ve ağırlık hissini anında azaltır.

• Kilo kontrolü yapmak isteyenler için harika bir haber! Araştırmalar, parmak uçlarında durmanın veya yürümenin, normal yürüyüşe kıyasla enerji harcamasını %83 oranında artırdığını gösteriyor. Bu küçük aktivite, gün içinde metabolizmayı ateşlemek için harika bir fırsat sunuyor.

• Özellikle yaşlandıkça düşme ve yaralanma riskini azaltmak için ayakları güçlendirmek hayati önem taşır. Parmak ucunda yükselmek, vücudun uzaydaki konumunu algılama yeteneği olan propriosepsiyonu artırır. Bu da günlük aktiviteler sırasında daha iyi bir denge ve koordinasyon sağlar.

• Ayağın iç kaslarını ve tendonlarını esneten bu hareket; plantar fasiit, düz tabanlık, piriformis sendromu, gece bacak sendromu ve Aşil tendiniti gibi yaşam kalitesini düşüren yaygın rahatsızlıkların tedavisinde ve önlenmesinde kilit rol oynar.

• Parmak uçlarındayken havada dengede kalabilmek için karın kaslarınızın otomatik olarak kasılması gerekir. Bu durum, farkında olmadan karın kaslarınızı içeri çekmenizi sağlar ve omurganızı destekleyerek merkez bölgenizi güçlendirir.

Duruşu (Postür) Düzeltir ve Omurgayı Hizalar

• Özellikle masa başında çalışanlarda sık görülen öne doğru kamburlaşma eğilimine karşı bu egzersiz mükemmel bir panzehirdir. Vücudu yukarı doğru uzatarak omurga hizasını iyileştirir ve sırt, kalça, diz ağrılarının önüne geçer.

• Sporcular için güçlü ayak bilekleri; zıplama, depar atma ve ani yön değiştirme hareketlerinin temelidir. Esnek ve güçlü parmaklar, sporla ilgili bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulması riskini minimuma indirir.

• Bacaklardaki kan akışının artması zihinsel bir rahatlamayı da beraberinde getirir. Yoğun iş temposunda masanızın başında bile yapabileceğiniz bu hareket, vücut ve zihin üzerinde sakinleştirici bir etki yaratarak gün içindeki kaygı ve stresi azaltır.

Ayak sağlığınızı korumak için evinizin konforunda uygulayabileceğiniz basit bir rutin:

Parmak Ucunda Yükselme: Ayaklarınızı yere düz basın. 15 saniye boyunca parmak uçlarınızda yükselip dengede kalın ve ardından yavaşça inin. Bunu günde en az 3 set tekrarlayın.

Ayak Parmaklarıyla Nesne Toplama: Yere dökülen bilye veya kalem gibi küçük nesneleri ayak parmaklarınızı kullanarak yerden kaldırmayı deneyin. Nesneyi 15 saniye tutup bırakın. Bu hareket ayak üstü kaslarını mükemmel şekilde çalıştırır.

Ayak Bileği Pompalaması:

Ayağınızı yerden kaldırıp parmaklarınızı önce kaval kemiğinize doğru, ardından tam tersi yönde yere doğru bükerek bileğinizi geniş bir açıyla hareket ettirin.

Duvar Destekli Germe: Egzersiz sonrasında kasları gevşetmek için kendinizi 45 derecelik bir açıyla duvara yaslayarak bacak ve ayak arkasındaki bağları gerin. Ardından yapacağınız hafif bir masaj, kan dolaşımını taçlandıracaktır.

Kaynak: Onedio

Yüzde 92’si sudan oluşan, düşük kalorili yapısıyla diyetlerin baş tacı olan karpuz; A ve C vitaminleri, likopen ile potasyum deposudur.

Bağışıklığı güçlendirmekten tansiyonu dengelemeye, cilt sağlığından böbreklere kadar sayısız faydası bulunan bu mucizevi meyve, gıda güvenliği tartışmalarının da odağında.

Karpuz kendi başına tehlikeli bir meyve değil. Ancak onu cazip kılan yüksek su ve doğal şeker içeriği, kesildiği andan itibaren bakterilerin hızla çoğalması için kusursuz bir ortam hazırlıyor.

Düşük asitli bir meyve olan karpuz, kesim aşamasında hijyenik olmayan bir bıçak, kirli eller veya sterilize edilmemiş yüzeylerle temas ettiğinde adeta bir bakteri mıknatısına dönüşüyor.

Üstelik taşıma, depolama ve sergileme sırasında kirli kasalara temas eden dış kabuktaki mikroplar, kesim esnasında bıçak yoluyla doğrudan meyvenin içine taşınıyor.

Diyetisyen ve uzmanların açıklamalarına göre, dilimlenmiş karpuzlarda en sık rastlanan tehditler Salmonella, Listeria ve patojenik E. coli bakterileri. Bu mikroplar vücuda girdiğinde;

• Ciddi dehidrasyona (sıvı kaybı),

• Sistemik enfeksiyonlara (sepsis),

• Hayati organları etkileyen ağır komplikasyonlara yol açabiliyor ve zamanında müdahale edilmezse ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

ResearchGate’te yayınlanan bir çalışma da bu tehlikeyi gözler önüne seriyor. Özellikle sokak satıcıları ve açık tezgahlarda satılan dilimlenmiş karpuzlarda endişe verici düzeyde E. coli, Salmonella ve Shigella bakterileri tespit edildi. Ayrıca tarım sürecinde kullanılan organofosfat gibi kimyasallara yüksek miktarda maruz kalmış karpuzlar, sinir sistemini doğrudan etkileyebiliyor.

Kesilmiş karpuzu saatlerce oda sıcaklığında bekletmek en yaygın tüketici hatalarından biri.

Sıcak hava, nem ve şeker bir araya geldiğinde mikropların üreme hızı katlanıyor. Marketlerde ambalajlanmış olarak satılan dilimlerin ne zaman kesildiğini bilmek ise imkansız. Kesildiği andan itibaren havayla temas eden karpuz, içindeki nemi kaybederek çıtır ve diri yapısını yitiriyor; unsu, lezzetsiz ve sağlığı tehdit eden bir forma bürünüyor.

Uzmanlar, marketteki hazırlık ve kesim sürecini kontrol etme şansımız olmadığı için, özellikle çocuk, yaşlı ve hassas bünyeye sahip kişilerin dilimlenmiş karpuzlardan uzak durması gerektiğini belirtiyor. Gıda güvenliğini ve tazeliği ön planda tutan tüketiciler için en güvenli yöntem; karpuzu bütün olarak almak, kabuğunu evde iyice yıkadıktan sonra temiz bir bıçakla kesip buzdolabında muhafaza etmek.

Diyetisyen ve uzmanların açıklamalarına göre, dilimlenmiş karpuzlarda en sık rastlanan tehditler Salmonella, Listeria ve patojenik E. coli bakterileri. Bu mikroplar vücuda girdiğinde;

• Ciddi dehidrasyona (sıvı kaybı),

• Sistemik enfeksiyonlara (sepsis),

• Hayati organları etkileyen ağır komplikasyonlara yol açabiliyor ve zamanında müdahale edilmezse ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

ResearchGate’te yayınlanan bir çalışma da bu tehlikeyi gözler önüne seriyor. Özellikle sokak satıcıları ve açık tezgahlarda satılan dilimlenmiş karpuzlarda endişe verici düzeyde E. coli, Salmonella ve Shigella bakterileri tespit edildi. Ayrıca tarım sürecinde kullanılan organofosfat gibi kimyasallara yüksek miktarda maruz kalmış karpuzlar, sinir sistemini doğrudan etkileyebiliyor.

Kaynak: Onedio

Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases…

Araştırmanın metodu benzer çalışmalardan ayrışıyor

Geçmiş dönemlerde yapılan yaşlanma ve performans odaklı çalışmaların büyük bölümü, farklı yaş gruplarındaki bireylerin anlık verilerini karşılaştıran kesitsel yöntemlere dayanıyor. SPAF projesi ise aynı bireyleri onlarca yıl boyunca kesintisiz takip etmesi sebebiyle alanında az rastlanır bir uzun vadeli veri tabanı sunuyor. Aynı katılımcıların zaman içindeki biyolojik değişimlerini inceleyen uzmanlar, yaşlanmanın kas ve iskelet sistemi üzerindeki etkilerini daha net bir şekilde analiz etme imkanı buluyor. Elde edilen çarpıcı sonuçlar, Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle adlı bilimsel dergide yayımlanarak kamuoyuyla paylaşılıyor.

Fiziksel çökme tahmin edilenden daha erken bir yaşta başlıyor

Elde edilen veriler, bireylerin geçmişteki spor alışkanlıklarından veya antrenman seviyelerinden bağımsız olarak fiziksel kapasitenin 35 yaş itibarıyla düşüş trendine girdiğini gösteriyor. Bu dönüm noktasından itibaren kas gücü, dayanıklılık ve genel kondisyon seviyelerinde kademeli bir azalma kaydediliyor. Söz konusu çökme ivmesi, ilerleyen yaşla birlikte daha belirgin ve hızlı bir seyir izliyor.

Düzenli egzersiz yapmak yaşlanma hızını yavaşlatıyor

Performanstaki erken düşüş eğilimine rağmen araştırma, fiziksel aktivitenin her yaşta kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koyuyor. Yetişkinlik döneminde aktif bir hayata geçiş yapan bireylerin fiziksel kapasitelerinde %5 ila %10 arasında bir gelişim kaydediliyor. Araştırmanın başyazarı Maria Westerståhl, harekete geçmek için hiçbir zaman geç kalınmadığını ifade ederken, egzersizin performanstaki kaybı tamamen durduramasa bile süreci ciddi ölçüde yavaşlattığını vurguluyor.

Katılımcıların sonraki yaş evreleri de incelenmeye devam ediyor

Bilim insanları, yaşam tarzı ve biyolojik süreçlerin yaşlanma üzerindeki etkilerini daha derinlemesine incelemek adına projeyi sürdürmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda, gelecek yıl 68 yaşına basacak olan katılımcılar yeniden kapsamlı testlere tabi tutuluyor. Uzmanlar sonraki aşamalarda 35 yaşındaki kırılmanın arkasında yatan temel mekanizmaları çözmeyi amaçlıyor.

Kaynak: Onedio

“Büyüme Hormonunu Sıfırlıyor, Vücudu Yaşlandırıyor”

Programda alkolün vücut mekanizması üzerindeki yıkıcı etkilerini anlatan Dr. Ebru Ünal, biranın özellikle hücre yenilenmesini durdurduğunu ifade etti. Biranın son derece toksik bir içecek olduğunu vurgulayan Ünal, ‘Bira senin büyüme hormonunu düşürüyor. O gün büyüme hormonu vücutta yok demektir. Uyku kaliteniz bozulur, vücudunuz yaşlanır ve çöker. Oksidasyon ve inflamasyon gibi tüm olumsuz süreçleri tetikler. Büyüme hormonu aslında vücudu tamir eden, düzelten hormondur’ diyerek tehlikenin boyutuna dikkat çekti.

‘Bira İçen Erkekle Evlenmem, Çünkü…’

Açıklamalarının devamında bira tüketen erkeklerin cinsel hayatlarında ciddi problemler yaşayacağını ileri süren Dr. Ebru Ünal, evlilik kriterine dair de çarpıcı bir çıkış yaptı. Ünal, ‘Ben bira içen, yani bira tutkusu olan bir erkekle evlenmem. Çünkü sevişemez abi, mümkün değil’ sözleriyle cinsel sağlık ve bira tüketimi arasındaki doğrudan ilişkiye vurgu yaptı.

👇

👇

👇

👇

👇

Kaynak: Onedio

Kaynak: https://clearlyfiltered.com/articles/…

Arıtma sistemleri zararlı maddeleri temizlerken mineral dengesini de etkiliyor

Ev tipi arıtma cihazlarında kullanılan ters ozmoz teknolojisi, sudaki klor, ağır metal ve mikroorganizmaları yüksek oranda filtreleme kapasitesine sahip bulunuyor. Buna karşın uzmanlar, filtreleme işlemi sırasında vücut için kritik öneme sahip kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin de sudan ayrıştırıldığına dikkat çekiyor. Mineral yönünden fakirleşmiş suyun uzun süreli kullanımı, özellikle hassas bünyelerde metabolik dengesizlik ihtimalini doğuruyor. Ayrıca filtre bakımı aksatılan cihazların zamanla bakteri üretim merkezi haline gelme riski taşıdığı vurgulanıyor.

Ambalajlı sularda kaliteyi kaynağın yanı sıra saklama koşulları belirliyor

Doğal kaynak suları, mineral zenginliğini muhafaza etmeleri bakımından avantajlı bir seçenek olarak görülüyor. Ancak bu noktada üretim safhasından ziyade lojistik ve depolama süreçleri belirleyici rol oynuyor. Güneş ışığına doğrudan maruz kalan veya yüksek sıcaklıktaki ortamlarda bekletilen plastik şişeler, suyun kimyasal yapısını bozarak sağlığı tehdit eden unsurlar barındırabiliyor. Tüketicilerin ambalajlı su alırken üretim tarihlerini ve muhafaza alanlarını titizlikle incelemesi tavsiye ediliyor.

Kişisel sağlık durumu su seçiminde belirleyici kriter niteliği taşıyor

Beslenme uzmanları, dengeli beslenme alışkanlığına sahip bireylerde mineral ihtiyacının gıdalar yoluyla karşılandığını, bu sebeple arıtma suyunun doğrudan bir risk teşkil etmediğini ifade ediyor. Fakat çocukların ve kronik rahatsızlığı bulunan bireylerin mineral dengesi daha hassas seyrettiği için, su seçiminin kişiye özel sağlık verilerine göre yapılması büyük önem arz ediyor. Netice itibarıyla en sağlıklı seçenek, düzenli denetlenen, hijyen koşulları sağlanan ve kaynağı doğrulanabilir su olarak kabul görüyor.

Kaynak: Onedio

Kaynak: https://www.yourtango.com/self/truly-…

Yapılan fedakarlıklar birer manipülasyon aracı olarak sürekli gündeme getiriliyor

Psikologlar, nankörlük eğilimi gösteren kişilerin en sık başvurduğu yöntemin geçmişteki destekleri hatırlatmak olduğunu vurguluyor. ‘Senin için ne kadar çok şey feda ettiğimi hiç düşünmüyorsun’ gibi söylemlerle, sundukları yardımları karşı taraf üzerinde bir yaptırım gücü elde etmek amacıyla kullanıyorlar. Yardımlaşma esaslı doğal bağlar, bu ifadeler neticesinde yerini bir ‘borç ilişkisine’ bırakıyor ve zaman içinde taraflar arasındaki dengeyi tamamen bozuyor.

Odak noktası her zaman olumlu kazanımlardan ziyade eksikliklere kayıyor

İletişim sürecinde sürekli bir tatminsizlik sergileyen bu kişiler, elde edilen başarıları veya gösterilen çabaları görmezden gelmeyi tercih ediyor. Yapılan iyiliklerin içindeki küçük pürüzleri büyüterek, ‘Bunu yaptın ama şu kısmı hala eksik/hatalı’ yaklaşımıyla memnuniyetsizliklerini dile getiriyorlar. Bu tutum, partnerler veya arkadaşlar arasındaki takdir mekanizmasını felç ederek, iletişimi kronik bir eleştiri döngüsüne hapsediyor.

Sunulan destekler karşılıklı dayanışmadan ziyade birer senet gibi sunuluyor

Sağlıklı bir sosyal yapının gereği olan dayanışma, bu bireylerin elinde bir hesaplaşma dosyasını andırıyor. Yapılan her iyiliğin karşılığının mutlaka ödenmesi gerektiği imajı, güven duygusunu temelinden sarsıyor. ‘Sana o zaman yardım ettiğimde ben de bunları beklemiştim’ ifadesiyle, doğal bir süreçle ilerlemesi gereken yardımlaşma eylemleri, nankör kişiler tarafından stratejik bir alacak davası şeklinde yönetiliyor.

Sürekli bir onay ve takdir beklentisiyle çevreye yoğun baskı uygulanıyor

Uzmanlar son olarak bu kişilerin yeterince değer görmediklerine dair serzenişlerine dikkat çekiyor. Karşı tarafın her an teşekkür etmesi veya minnet sunması beklentisi, ‘Bana hiç teşekkür etmiyorsun/kıymetimi bilmiyorsun’ gibi şikayetlerle, ilişkideki özgürlük alanını daraltıyor. Bu baskıcı tutum, samimi bir teşekkürden ziyade, zorunlu bir onay mekanizmasını devreye sokarak duygusal bağların kopmasına sebebiyet veriyor.

Kaynak: Onedio

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Yarım saatlik egzersiz ruh halini hızlıca değiştirebilir

Hong Kong Polytechnic University’den araştırmacıların da yer aldığı çalışma, tek seferlik orta yoğunlukta egzersizin ruh hali üzerindeki hızlı etkisini inceledi. Araştırmada 18-40 yaş aralığındaki 40 yetişkin, 30 dakika boyunca koşu bandında egzersiz yaptı. Katılımcılar egzersizden önce ve sonra ruh hali değerlendirmesi doldurdu. Sonuçlarda hem kaygı ve depresyon belirtisi olanlarda hem de belirtisi olmayanlarda ruh halinde anlamlı bir iyileşme görüldü. Belirti yaşayan katılımcılarda öfke, kafa karışıklığı, yorgunluk, depresyon ve kaygı puanlarının düştüğü aktarıldı.

Bulgu, ‘spor yapınca iyi hissettim’ cümlesinin yalnızca kişisel bir his olmadığını gösteriyor. Araştırmacılar, tek bir egzersiz seansının bile hızlı bir antidepresan etki yaratabileceğini belirtiyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Çalışma egzersizin ruh haline katkısını gösterse de depresyon tedavisi için tek başına yeterli olduğu anlamına gelmiyor. 

Özellikle klinik depresyon, kaygı bozukluğu ya da düzenli ilaç kullanımı olan kişilerin egzersizi destekleyici bir yöntem olarak değerlendirmesi ve gerekiyorsa uzmana danışması daha doğru olur.

Etkinin arkasında adiponektin hormonu olabilir

Araştırmacılar, egzersizin ruh halini neden bu kadar hızlı etkileyebildiğini anlamak için fare deneyleri de yaptı. Moleküler Psychiatry’de yayımlanan çalışmaya göre orta yoğunlukta tek seferlik egzersizden sonra farelerde adiponektin adlı hormonun hem kanda hem de beynin duygusal düzenlemeyle ilişkili bölgelerinde arttığı görüldü. 

Adiponektin, yağ dokusu tarafından salgılanan bir hormon olarak biliniyor. Çalışmada bu hormonun beyindeki AdipoR1 adlı reseptörü etkilediği ve anterior singulat korteks bölgesindeki bazı sinir hücrelerini aktive ettiği belirtildi.

Bu mekanizma oldukça önemli çünkü araştırmacılara göre egzersizin ruh hali üzerindeki etkisi yalnızca “endorfin salgılandı, iyi hissettirdi” açıklamasından ibaret olmayabilir. Adiponektin, AdipoR1 ve APPL1 üzerinden gelişen sinirsel değişimler, beyindeki bağlantıların güçlenmesine katkı sağlayabilir. Farelerde egzersiz sonrası görülen olumlu davranış etkilerinin 24 saate kadar sürdüğü, 48 saatte ise azaldığı bildirildi. İnsanlarda bu etkinin ne kadar sürdüğü ise henüz net olarak ölçülmüş değil.

Yarım saatlik hareket bile ruh halini değiştirebilir

Araştırmanın en dikkat çeken tarafı, etkinin uzun bir spor programından değil, tek bir egzersiz seansından sonra görülmesi. Yani saatlerce spor salonunda kalmak ya da ağır antrenman yapmak gerekmiyor. Orta tempolu 30 dakikalık bir yürüyüş, koşu bandında hafif bir tempo ya da bedeni biraz hareket ettiren benzer bir aktivite bile ruh halinde hızlı bir değişim yaratabiliyor.

Bilim insanlarına göre egzersizden sonra ortaya çıkan bu iyi his, yalnızca ‘spor yaptım, kendimi iyi hissediyorum’ düşüncesinden ibaret olmayabilir. Vücutta salgılanan adiponektin hormonu beyne ulaşıyor ve duyguları düzenleyen bölgelerde bazı değişimleri tetikliyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde bu etkinin 24 saate kadar sürdüğü görüldü. İnsanlarda ne kadar sürdüğü henüz net değil ama araştırma, kısa süreli hareketin bile ruh halini toparlamada etkili olabileceğini gösteriyor.

Kaynak: Onedio

Kaynak: Yeni Şafak

Kaynak: Yeni Şafak

Obezite alanındaki en önemli bilimsel organizasyonlardan biri kabul edilen Avrupa Obezite Kongresi (ECO), bu yıl 12-15 Mayıs tarihleri arasında Türkiye’de düzenleniyor.

Günümüzde dünya genelinde yaklaşık 1 milyar insanı etkileyen obezite, salgın boyutuna ulaşmış bir hastalık olarak öne çıkıyor.

Türkiye nüfusunun yüzde 36’sı obezite ile yaşarken, fazla kilolu bireyler de eklendiğinde Türkiye’nin Avrupa’nın en kilolu ülkesi olduğu görülüyor.

Avrupa Obezite Kongresi’nin sponsorları arasında bulunan Lilly Türkiye Genel Müdürü Ryan Dawson, “Araştırmalar Türkiye’de obezitenin görülme sıklığının yetişkinlerde yüzde 36 olduğunu ve Avrupa kıtasındaki en kilolu ülke konumuna geldiğimizi gösteriyor. Bu nedenle kongrenin bu yıl ülkemizde yapılması daha da büyük anlam taşıyor” dedi.

Lilly Türkiye, obeziteye ilişkin farkındalığı artırmak amacıyla uluslararası kongreyle eş zamanlı olarak 11-15 Mayıs 2026 tarihleri arasında Hope Alkazar’da “Obezite: Görünmeyen Gerçekler” deneyim alanını ziyaretçilere açtı. İstiklal Caddesi üzerinde yer alan alanda ziyaretçiler, obezite hastalığına ilişkin bilimsel gerçekleri keşfetme fırsatı bulacak.

Türkiye Obezite Araştırma Derneği (TOAD) Genel Sekreteri Feray Akbaş, “Obezite vücutta yağ dokusunun artışıyla ilişkili, kronik, tekrarlayıcı ve tedavi edilebilir bir hastalık olsa da bugün dünya genelinde yaklaşık 1 milyar insanı etkileyen bir salgın boyutuna ulaşmış durumda. Ülkemizde de yaklaşık 18 milyon kişinin obezite ile yaşadığı biliniyor. Öyle ki obezite diyabet, kalp hastalığı, inme ve bazı kanser türleri dahil olmak üzere birçok ciddi hastalığa yol açabiliyor. Bu hastalıklar yaşam kalitesini düşürüyor ve erken ölüm riskini artırıyor. Buna karşın toplumda bu hastalığın kişisel bir tercih olduğuna dair yanlış bir algı bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Veri Enstitüsü Kurucusu Bekir Ağırdır ise “Tüm dünya genelinde obezitenin ekonomik yükünün 2035’te 4,32 trilyon dolara ulaşacağı öngörülüyor. Türkiye’ye baktığımızda, 2019 yılında aşırı kilo ve obezitenin ekonomik yükünün yaklaşık 14,64 milyar dolar olduğu biliniyor. 2060 yılında ise ekonomik yükünün 132,5 milyar dolara yükseleceği öngörülüyor ki bu da GSYH’nin yüzde 3,2’sine karşılık geliyor” dedi.

Kaynak: Bloomberg HT

Bu sırada duruma müdahale eden salon sahibi, “Yat, çıkarın hemen” diyerek çalışanlara talimat verdi. İşlem yeniden yapılırken kullanılan yapıştırıcının gözüne kaçmasıyla Çalışkan şiddetli yanma ve bulanık görme şikayeti yaşadı. Tepki gösterdiğinde ise iddiaya göre işletme sahibi genç kadına hakaret ederek üzerine yürüdü ve tehditte bulundu. Bunun üzerine polisi arayan Çalışkan, ardından hastaneye giderek muayene oldu.

Acil serviste müdahale edilemeyen Çalışkan, uzman bir göz doktoruna yönlendirildi. Yapılan incelemede kullanılan kimyasal yapıştırıcının gözün iç kısmına, retinaya kadar ulaştığı ve geçici görme kaybına neden olduğu belirlendi. Tedavisi süren genç kadın hem şikâyetçi oldu hem de başkalarının aynı durumu yaşamaması için uyarıda bulundu.

“Gözüm yanmaya başladı, işlem sırasında göremedim”

Yaşadıklarını anlatan Dilara Çalışkan, şu ifadeleri kullandı:

“Daha önce de kirpik yaptırdığım için rutin bir işlem gibi düşünmüştüm. Uygulama sırasında gözlerim yanmaya başladı, söylediğimde küçük bir vantilatör verip devam ettiler. İşlem bittiğinde kirpiklerin istediğim gibi olmadığını söyledim. Çalışan ‘Şimdi çıkarırsak zarar verir, 2 gün sonra düzeltelim’ dedi. Tam o sırada salon sahibi gelip tersleyerek hemen çıkarılmasını söyledi. ‘Bir şey olursa şikayetçi olurum’ dedim ama umursamadılar. Tekrar başladıklarında sürdükleri jel gözümün içine işlemeye başladı. Kirpiklerimi çekiyorlar, gözüm yanıyor ve neredeyse hiç göremiyordum. O an polisi aradım, ama onlar hatalı işlem olmadığını iddia ettiler.”

“Kör kalabilirdim”

Gözünde kimyasal yanık tespit edilen genç kadın, durumun ciddiyetine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Hastanede acil servis müdahale edemedi, direkt uzman doktora gönderildim. Doktor, yapıştırıcının gözümün içine kadar girdiğini ve bulanık görme nedenimin bu olduğunu söyledi. O an anladım ki gerçekten kör olabilirmişim. Bu duruma sebep olanların sorumluluk almasını, başkalarının da aynı tehlikeyi yaşamamasını istiyorum.”

Daha önce 3 kez açık kalp ameliyatı geçiren 51 yaşındaki hasta Kiraz Ay, şikayetleri üzerine Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’ne başvurdu. Kardiyoloji bölümünde muayene olan Ay’ın triküspit kapağında ciddi darlık ve triküspit yetersizlik saptandı. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Çağrı Yayla, hasta Ay’ın açık kalp ameliyatını kaldıramayacağından dolayı nadir yapılan bir tedavi yöntemi uyguladı. Bu kez kasıktan girilerek yeni kalp kapağı takılan Ay, 1 hafta içinde normal hayatına döndü.

Prof. Dr. Yayla hastanın şikayetleri üzerine hastaneye geldiğini belirterek, “Hem aortuna, hem mitral kapağına, hem triküspit kapağına ayrı ayrı operasyonlar yapılmış. En son yaklaşık 2 yıl önce yine 2 kapağına ve triküspit kapağına da onarım yapılmış ve biyoprotez kapak yerleştirilmiş. Hasta bize kontrole geldiğinde şikayetleri vardı. Baktığımızda ekosunda, triküspit kapağında hem ciddi darlık, hem de ciddi triküspit yetersizliği saptadık” diye konuştu.

Hastanın bir ameliyatı daha kaldıramayacağını dile getiren Yayla, “Hastaya endikasyon olarak tekrar ameliyatı kaldıramayacağı için biz burada femoral arterden yani kasıktan girerek, biyoprotez kapağının içine balon ekspandör bir kapak yerleştirdik” ifadelerini kullandı.

“Bu uygulama nadir yapılan bir uygulama”

Bu işlemin nadiren yapıldığını ve hastaların işlem sonrasında hızlı bir şekilde normal hayatlarına döndüklerini aktaran Yayla, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hastanın işlem süresinde de aslında genel bir baygınlığı da olmadı. Anestezi eşliğinde bu kapağı birkaç yerde takıyoruz biz. İşlemden sonra da hasta çok rahat mobilize oldu. Hiçbir problem de olmadı. İşlemden sonra da genel durumu iyiydi. Bu uygulama nadir yapılan bir uygulama. Bizim merkezimizde de yeni yeni yapılmaya başlandı. Son yıllarda giderek artmakta. Çünkü perkütan yöntemle kapatmak ameliyat riskini daha da azalttığı için son dönemlerde yaygınlaşıyor. Bizim merkez de bunu nadir yapan üçüncü basamak merkezlerden biri.”

“Zamanında ve uygun dönemde müdahale edersek hastaları kalp yetmezliğinden koruyoruz”

Erken müdahalenin önemini vurgulayan Yayla, “Şimdi bu hastalar eğer bu kapaklara müdahale etmezsek zamanla kulakçık ve karıncık dediğimiz genişlemeler, kalp yetersizliği, akciğer basıncının artması sonrası akciğer yetmezliği ve akciğer basıncının artması sonrası kalp yetmezliği, vücutta ödem ve şişliklerle sık sık hastane yatışları oluyor. Eski günlük yapabildiği işleri, ev işlerini ya da günlük yaşantısını idame ettiremiyor. Daha çabuk yoruluyor. Bir iki kat merdiven çıkarken daha çok zorlanıyor. En sonunda da kalp fail edip belki de kalp yetmezliğine hastalar vefat ediyor. Biz buraya zamanında ve uygun dönemde müdahale edersek hastaları kalp yetmezliğinden koruyoruz. Günlük yaşamlarında yine aynı şekilde hastanın yaşam kalitesinde düzelme sağlanıyor. Yine bu ölüm veya hastaneye yatışları da azaltan bir işlem olarak günümüzde yer alıyor” şeklinde konuştu.

“Önceki ameliyatlar çok zordu”

Hasta Kiraz Ay, geçirdiği işlemin önceki ameliyatlara göre daha kolay ve rahat olduğunu belirterek, “Şu an iyiyim. Ameliyat kararı alındığında üzüldüm, çok stres yaptım yoğun bakıma yatacaksın deyince şok oldum. 1 yıl anca olmuştu ameliyat olalı. Önceki ameliyatlar çok zordu. 2 kişi kaldırıp yatırıyor. Tek başına kalkamıyorsun, oturamıyorsun hiçbir ihtiyacını karşılayamıyorsun. Bu daha rahat. 1 hafta içinde toparlıyorsun ama diğer ameliyatlarda 2 -3 ay yatıyorsun sırt üstü hiç kalkmadan” dedi.

Meme kanseri kadınlarda yaygın bir kanser türü olmaya devam ediyor. Meme kanseri cerrahisi geçiren, kemoterapi ve ışın tedavisi alan her 5 kadından 1’inde yıllar sonra bile sıklıkla kolda ve elde görülen ani şişliklerin ise lenfödem belirtisi olabileceği belirtildi. Medicana Sağlık Grubu Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. F. Figen Ayhan, lenfödem erken teşhis edilmezse fonksiyon kaybına kadar gidebileceğini belirterek, hastalara bedenlerini izleme çağrısında bulundu. Prof. Dr. Ayhan ayrıca, erken teşhisin lenfödemiden korunmanın en etkili yolu olduğunu vurguladı.

“Erken tanı ve tedavi almayan lenfödem kronik bir hastalığa dönüşür”

Erken tanının her hastalıkta olduğu gibi lenfödemde de önemli bir yere sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Ayhan, “Meme kanseri tedavisi alan her 5 kadından birisinde lenfödem gelişme riski vardır. Fazla kilolu, koltuk altından lenf cerrahisi geçiren ve/veya ışın tedavisi alan, aynı taraf kol veya memeden enfeksiyon geçiren ve bazı kemoterapileri alan hastalar yüksek risk grubundadır ve yakın takip edilmelidir. Beden dikkatle izlenmeli, erkenden teşhis edilmelidir. Lenfödemden korunma ve erken tanı ile tedavisi mümkündür. Erken tanı ve tedavi almayan lenfödem kronik bir hastalığa dönüşür, önemli fonksiyon kayıpları meydana gelebilir. Bu hastalar da tam teşekküllü hastanelerin uzman lenfödem kliniklerinde yaşam boyu sağlıklı diyet, cilt bakımı, manuel lenfatik drenaj masajı, bandaj, gündüz veya gece giysileri ile egzersiz programı almalıdır” dedi.

“Meme ameliyatı sonrası egzersizlere başlanmalıdır”

Prof. Dr. F. Figen Ayhan, meme kanseri hastalarına özel lenfödem tedavisine ilişkin şöyle konuştu:

“Tedavide ödem düzeyini mümkün olabildiğince azaltmak veya gidermek, enfeksiyon riskini azaltmak, lenfödemli bölgelerin fonksiyonel kapasitesini en üst düzeye çıkarmak ve kozmetik görünümü olabildiğince düzeltmek amaçlanır. Meme ameliyatı sonrası erken dönemde omuzun tam eklem açıklığını kazanmaya yönelik egzersizlere başlanmalıdır. Ameliyat ve ışın tedavisi sonrası erken dönemde ödemi artırabilecekleri için dirençli egzersizlerden kaçınılmalıdır. Daha sonraki dönemde kompleks dekonjestif tedavinin bir parçası olarak çok katlı bandajlama veya basınç giysisi kullanılarak eklem hareket açıklığı egzersizleri, germe egzersizleri, kademeli olarak direncin artırıldığı güçlendirme egzersizleri ve kardiyo egzersizleri olarak da bilinen kondisyon artırmaya yönelik aerobik egzersizler ile devam edilmelidir. Hem lenf hem de toplardamar (venöz) dolaşımdaki akımı bozarak lenfödemi arttırmaları nedeniyle eklem hareketi yapılmadan kas kasılmaları ile güçlendirmenin sağlandığı izometrik egzersizlerden kaçınılmalıdır. Meme kanseri ile ilişkili lenfödem risk grubunda olan kadınlar yılda bir kez lenfödem uzmanına başvurmalı ve kolunda şişlik hisseden her meme kanseri tanılı kadın da aynı uzmandan lenfödem tedavisini almalıdır.”

Doç. Dr. Öğretim Üyesi Recep Baydemir; İnmeyi önlemek için yapılması gerekenler konusunda farkındalık oluşturmak ve inmeye dikkat çekmek amacıyla yaptığı açıklamada; “29 Ekim’i Dünya İnme Günü olarak kutlamaktayız. İnme; halen dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada, sakat bırakan hastalıklar arasında ise ilk sırada yer almaktadır. Dünyada her yıl yaklaşık 17 milyon kişi inme geçirmekte ve bunların 6 milyonu da hayatını kaybetmektedir. Her 2 saniyede 1 kişi inme geçirirken; 6 saniyede 1 kişi de inmeden hayatını kaybetmektedir” dedi.

“İnme belirtilerine dikkat etmek gerekir”

Doç. Dr. Baydemir; “İnmede; kol ve bacaklarda ani başlayan tek taraflı güçsüzlük ve/veya uyuşma, konuşma güçlüğü ve bozukluğu, yüzde asimetri, çift görme, dengesizlik ve bilinç seviyesindeki değişiklikler belirtiler arasında yer almaktadır. İnme riskinin azaltılmasında; tansiyon kontrolü, sigara kullanımının önlenmesi, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve egzersiz ile kullanılan ilaçların doktor tavsiyesi ile alınması birincil yöntemlerdendir. İnme beyin damar hastalıklarında ani olarak ortaya çıkan ve çok hızlı tedavi gerektiren bir durum olması sebebiyle derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerekmektedir” şeklinde konuştu. Doç. Dr. Recep Baydemir; inme tedavisine ne kadar erken başlanırsa, iyileşme şansının o kadar yüksek olduğunu, son 20 yılda geliştirilen yeni tedavi yöntemleri ile artık inmenin tedavi edilebilir bir hastalık haline geldiğine değindi. Doç. Dr. Baydemir; “İlk 4.5 saat içinde damar yoluyla verilen pıhtı eritici tedavi (Doku plazminojen aktivatörü-tPA) ve ilk 6 saatlik zaman diliminde (bazı durumlarda 24 saate kadar uzayabilir) uygulanan mekanik olarak pıhtı çıkarma işlemi (endovasküler trombektomi) ile hastalığa bağlı ölüm ve sakat kalma oranları anlamlı şekilde azaltma eğiliminde olduğu, tıkanan damar bölgesinde her bir dakikada yaklaşık 2 milyon sinir hücresi fonksiyonunu yitirmektedir. Bu nedenle amaç; inme vakalarının erken tanınması (Zaman=Beyin) ile uygun ileri tedavi merkezlerine yönlendirerek en kısa zamanda tıkanan damar bölgesindeki dolaşımın tekrar sağlanmasıdır” ifadelerini kullandı.

Dijital okuryazarlık eğitimleri verilmediği sürece insanların teknolojiyi kendi kendilerine kullanmayı öğrendiğini söyleyen Hakan Topuzoğlu, “Aslında şöyle; her zaman belirttiğimiz dijital okuryazarlık ile ilgili gerekli eğitimler verilmediği, altyapı oluşturulmadığı için ne yazık ki gençlerimiz, çocuklarımız ekran kullanmayı da teknolojiyi kullanmayı da kendi kendilerine öğreniyorlar ya da öğrenemiyorlar. Bu konuda gerekli altyapı olmadığı için ve haliyle de her bilgiye çok kolay ulaşabildiklerini düşündükleri için gerek arama motorları olsun gerek yapay zeka olsun, eskisi gibi kitap okuma alışkanlıklarının daha geride kalmasından kaynaklı olsun ya da çevresinde görebileceği örneklerin azalması sebebiyle artık her şeyin ekranda olduğunu düşünüyor ve haliyle de ekran başında da ne yazık ki duygularını birinin önünde kaybediyorlar. Tabii şöyle bu tarz platformlarda birbiri ile ilgili normal şartlarda yüz yüze söyleyemeyecekleri birçok şeyi yazabiliyorlar. Hatta bunu sadece gençlerde değil büyüklerde de yaşıyoruz. Yorumlarda böyle çok sert ve hiç akla gelmez ifadeler kullanan kişileri zaman zaman arıyorum ben. Ne söylüyorsanız bana söyleyin şimdi telefonda söyleyebilirsiniz dediğin zaman hemen ifadeleri değişiyor” dedi.

Topuzoğlu, dijital mecralarda insanlara zorbalık yapan kişilerin kendilerinin de mutlu olmadığını söyleyerek, “Aslında işin temelinde sosyoloji ve psikoloji de yatıyor. Yani insanların günlük hayattakinden daha farklı olma çabalarının da etkisi oluyor ve bu platformlarda birbirlerini ne yazık ki zorbalayan insanlar ya da gençler haliyle kendileri de mutlu olamıyorlar, başkalarını üzdüklerinin farkında olmuyorlar. Bu konuda hem ailelerin daha bilinçli olması özellikle öğretmenlerin, eğitimcilerin bu konuda daha fazla çalışma yapması, bu noktada hatta anaokulundan itibaren teknoloji kullanmanın öneminin anlatılması ve ‘Gerçek hayatta ne iseniz dijital ortamda o olmalısınız aynı şekilde hassasiyetle davranmalısınız’ mesajının verilmesi gerektiğine inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Ayşegül Akkaya Erden dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türü olan meme kanseri ve beslenme ilişkisi ile ilgili önemli bilgiler verdi. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre her 8 kadından 1’inin yaşamı boyunca bu hastalıkla karşılaşabildiğini belirten Diyetisyen Erden, genetik faktörlerin rolü büyük olsa da yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının meme kanseri riski üzerinde doğrudan etkili olduğunu dile getirdi.

“Araştırmalar, doğru porsiyonda tüketimin riski azalttığı göstermektedir”

Bitkisel besinlerin gücünün, meme kanserinden korunma ve kanser tedavisi sürecinde ispatlandığını vurgulayan Diyetisyen Erden, “Yapılan çalışmalar, doğru porsiyonda sebze ve meyve tüketiminin meme kanseri riskini azalttığını göstermektedir. Özellikle brokoli, karnabahar, lahana gibi turpgillerde bulunan sulforafan adlı bileşik, kanser hücrelerinin çoğalmasını baskılayabilmesi açısından her kadının beslenmesinde yer almalıdır. Yeterli lif alımı, bağırsak sağlığını desteklediği gibi östrojen metabolizmasını da düzenlemektedir. 90 bin kadın üzerinde yapılan bir çalışmaya göre, genç yaşta yüksek lif tüketimi, ileriki yıllarda meme kanseri riskini yüzde 12 oranında azaltabilmektedir” şeklinde konuştu.

“Şeker ve karbonhidrat riski arttırıyor”

Akdeniz tipi beslenmede öne çıkan zeytinyağı ve omega-3 yağ asitlerinin, anti-inflamatuar etki göstererek iltihaplanmayı azalttığını ve koruyucu niteliği olduğunu söyleyen Diyetisyen Erden, trans ve aşırı doymuş yağların aşırı tüketiminin ise risk artışıyla ilişkilendirildiğini ifade etti. Şeker ve rafine karbonhidrat tüketiminin meme kanseri riskini artıran diğer etkenlerden biri olduğuna dikkat çeken Diyetisyen Erden, “Yüksek glisemik indeksli beslenme, insülin direncini tetikleyerek tümör hücrelerinin büyümesine zemin hazırlayabilmektedir. Bu nedenle beyaz ekmek, şekerli içecekler ve paketli gıdaların sınırlandırılması önerilmektedir. Alkol ve salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş et ürünleri de kanserojen etkilerinden dolayı meme kanseri için güçlü bir risk faktörü olarak sınıflandırılmaktadır. Risk artırıcı etkisi bilimsel olarak kanıtlanmış durumdadır” ifadelerini kullandı.

“Akdeniz tipi beslenme koruyucu ve destekleyici”

Yeşil çayda bulunan kateşinler, domatesteki likopen, üzüm ve yaban mersinindeki polifenollerin güçlü antioksidan etki göstererek hücreleri koruduğunu belirten Diyetisyen Erden bu besinlenmede çeşitliliğin ve dengeli bir tabak düzeninin önemli olduğu konusunda uyarıda bulundu. Yapılan bilimsel çalışmalarda ortak kararın Akdeniz tipi beslenmeye yakın bir model olduğuna işaret eden Diyetisyen Erden şunları dile getirdi:

“Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, sağlıklı yağ ve balık ağırlıklı bir beslenme biçimi, hem koruyucu hem de tedavi sürecinde destekleyici rol oynamaktadır. Sağlıklı beslenme tek başına kanseri engellemez, fakat riski azaltmak ve tedavi başarısını artırmak için en güçlü yaşam tarzı araçlarından biridir.”

Son yıllarda hızla artan teknoloji bağımlılığının özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi psikolojik etkilere sebep olduğunu belirten uzmanlar, akıllı telefon, sosyal medya ve oyun bağımlılığının dikkat eksikliği, depresyon, kaygı bozuklukları ve yeme problemleriyle ilişkilendirildiğini vurguluyor. Uzmanlar, hem çocuklar hem de yetişkinler için günlük ekran süresinin 2 saati geçmemesi ve küçük yaşlarda ekran maruziyetinin minimumda tutulması gerektiğine dikkat çekiyor.

“Son zamanlarda teknoloji bağımlılığı konusunda ciddi bir artış görüyoruz”

Teknoloji bağımlılığının yakın zamanlarda gündeme gelen konulardan bir tanesi olduğunu ifade eden Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Akça, “Bizim birçok bağımlılık türümüz var. Bunlardan bir tanesi de davranışsal bağımlılıklar olarak tanımlanır. Davranışsal bağımlılıkların içerisinde son zamanlarda teknoloji bağımlılığı, telefon bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, internet bağımlılığı, oyun bağımlılığı hepsi ayrı ayrı kategoriler altında değerlendirilir. Maalesef son zamanlarda teknoloji bağımlılığı konusunda ciddi bir artış görüyoruz. Özellikle akıllı telefonların yaygınlaşması, akıllı telefonlardan dolayı insanların çok fazla vakit geçirmesi dolayısıyla çok fazla bir bağımlılık sürecinin olduğunu görüyoruz. Teknoloji bağımlılığı sonucunda görebileceğimiz en önemli faktörlerden bir tanesi çocuklarda özellikle dikkat eksikliği gelişiminin önemli bir sorun olduğunu görüyoruz. Teknoloji bağımlılığına bağlı olarak dikkatlerinin çok bozulduğunu görüyoruz. Yine teknoloji bağımlılığına bağlı olarak depresyonu, kaygı bozuklukları, yeme bozuklukları bunlarla ilgili çok ciddi çalışmalar var. Bu çalışmalar bizlere özellikle çocuk ve gençlerde çok ciddi sorunların ortaya çıkabileceğini göstermektedir” dedi.

“Hem çocuklar için hem de yetişkinler için günde 2 saatten fazla ekran ciddi risk oluşturmaktadır”

Bağımlılığın yapısı itibarıyla kendini içine çeken bir durumu olduğunu belirten Prof. Dr. Ömer Faruk Akça, “Bir kişi bir konuya bağımlı olduğunda o konu giderek daha çok vaktini almaya başlar. Giderek daha çok zamanı almaya başlar ve bağımlı olmaya başladığın zaman içinden çıkmak çok zor hale gelir. O yüzden bütün dünyada artık yeni normlar geliştirilmektedir. Özellikle çocuk ve gençlerle ilgili yeni normlar oluşturulmaktadır. Bunlarla ilgili kanuni düzenlemeler yapılmaktadır. Özellikle çocuklar için, gençler için lise birinci sınıfa kadar akıllı telefon alınmaması konusunda ciddi uyarılar yapılmaktadır. Yine sosyal medya hesabının açılması için en az 16 yaşından sonra olmalıdır uyarısı yapılmaktadır. Yine mümkün olduğunca kısa sürelerde ekrana maruz kalmanın önemli olduğu vurgulanmaktadır. Küçük yaşlarda özellikle ilkokuldan önce mümkün olduğunca az ekran süresinin olması gerektiği önerilmektedir. İlkokuldan sonra ise eğer verilecekse şayet çok kısa sürelerde de kısa zamanlarda verilmesi gerektiği bilgisi bulunmaktadır. Bunun yanında özellikle depresyonun, kaygı bozukluğu anlamında sıkıntı oluşturmaması için özellikle yeme bozuklukları, depresyon, kaygı bozuklukları gibi süreçlerle yapılan araştırmalarda hep şu sonuç vurgulanmaktadır. Hem çocuklar için hem de yetişkinler için günde 2 saatten fazla ekran ciddi risk oluşturmaktadır. O yüzden benim önerim; yetişkinlerin lise çağından sonra gençlerimizin ekran sürelerini mutlaka günlük kontrol etmeleri gerekmektedir. Bugün kaç saat ekrana maruz kaldım, kaç saat vakit geçirdim, bu saat süresi 2 saatten fazla mı az mı çünkü 2 saatten sonraki her bir saatin depresyon, kaygı bozuklukları, dikkatin bozulması, diğer psikopatolojiler anlamında ciddi riskler oluşturduğunu görmekteyiz. Süre ne kadar uzarsa o kadar risk altındayız. Bunu bilmek lazım” şeklinde konuştu.

“Ne kadar çok sosyal medyaya maruz kaldıysak, özellikle çocuklar ve gençler için o kadar riskimiz artıyor”

Prof. Dr. Ömer Faruk Akça, şöyle devam etti: “Diğer yandan da özellikle uygulama anlamında hangi uygulamalarla daha çok uğraştığımız da, daha çok vakit geçirdiğimiz de çok önemli. Özellikle depresyon, kaygı bozukluğu, yeme bozukluğu ile ilgili araştırmalar hep şunu söylüyor; Ne kadar çok sosyal medyaya maruz kaldıysak, özellikle çocuklar ve gençler için o kadar riskimiz artıyor. Yine çocuk ve gençlerde özellikle oyun da büyük bir risk olarak ortaya çıkıyor ama oyundaki riskler daha çok dikkat dağınıklığı lehine görülüyor. Ama depresyon, kaygı bozukluğu, uyku bozuklukları anlamında sosyal medya bağımlılığının çok önemli olduğunu söyleyebiliriz.”

Alt solunum yolu enfeksiyonlarının en sık sebeplerinden birinin grip olduğunun altını çizen Doç. Dr. Filiz Tubaş; 6 aydan büyük bebeklerden başlayarak herkesin grip aşısını güvenle kullanabileceğini aktardı. Tubaş; “Sonbahar geldi, sonbaharla birlikte grip de yaygınlaştı. Gribe karşı alacağımız etkili önlemlerden biri, grip aşısı olmak! Ancak bu yeterince bilinmiyor ya da grip aşısına şüpheyle yaklaşılıyor. Sık sık ‘Grip önemli mi, aşı yaptıralım mı’ diye çokça soru alıyoruz. Evet; grip aşılarını yaptırmayı öneriyoruz. Çünkü güvenli bir aşı, çok uzun zamandır kullanılıyor. Ülkemizde küçük bebeklerde ve 5 yaş altı çocuklarda alt solunum yolu enfeksiyonlarının en sık sebeplerinden bir tanesi olan griptir. Ateş, zatürre, ishal gibi çocukların hastanede yatarak tedavi görmesi gibi bazı ağır sonuçlara yol açabiliyor. Çocukları korumak için Ekim ve Kasım ayında yaptırırsak Aralık ve Ocak aylarında gribe karşı koruma sağlamış oluyoruz. Kasım ayı sonu itibariyle enfeksiyonları sık gördüğümüz için de aşılamaların Ekim ve Kasım aylarında yapılmasını öneriyoruz” dedi.

Grip aşısının covid aşılarından farklı tekniklerle yapıldığını da sözlerine ekleyen Doç. Dr. Filiz Tubaş; “Tek başına da uygulanabilir, diğer aşılarla da uygulanabilir. Diğer aşılarla geçimsizliği yoktur, birlikte yapılabilir. Covid aşılarından tekniği tamamen ayrıdır. 6 ay üstü bebeklere , bütün yetişkinlere ve 18 yaşına kadar bütün çocuklara güvenle uygulanabilir. Yalnızca yumurta alerjiniz veya aşının içindeki herhangi bir maddeye karşı ciddi alerjiniz varsa aşı yaptırmayı önermiyoruz” diye konuştu.

Günümüz dijital çağında bireylerin toplumsal, ailevi ve mesleki rollerinde yaşadığı karışıklık, uzmanlara göre ciddi bir toplumsal tehlikeye dönüşüyor. Rol karmaşasının insan psikolojisini derinden etkilediğini belirten uzmanlar, bu durumun yalnızca bireysel değil, toplumsal ölçekte de şiddet, güven kaybı ve aidiyet sorunlarını beraberinde getirdiğini ifade ediyor. Özellikle sanal kimliklerin ve dijital yaşam tarzlarının, bireylerin gerçek hayat rolleriyle çelişmesi sonucunda kimlik çatışmaları, dahili bunalımlar ve depresyon vakalarının artış gözlemleniyor. Bireyin iş, aile ve arkadaş çevresindeki rollerini tanımlayamaması, hem üretkenlikte düşüşe hem de sosyal barışın zedelenmesine neden oluyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Dijital Yaşam Enstitüsü Başkanı, Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dilci, rol karmaşasının ülke, millet ve insanlık için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirterek, “Rol karmaşası yaşayan birey, hayattaki sınırlamalara ve rol belirsizliklerine karşı savunmasız kalıyor. Sosyal rol çatışması yaşayan kişi, kendi rolünü yerine getiremediği için toplumsal anlamda karmaşa yaşıyor. Bu durum toplum geneline yayıldığında, şiddet, çatışma, depresyon ve hatta intihar vakalarına kadar uzanıyor” dedi.

“Özellikle aile içerisindeki otorite zayıflaması, sanallaşan ilişkilerin yüzeyselleşmesiyle beraber oluşmaktadır”

Prof. Dr. Tuncay Dilci, sosyal rol çatışmasına düşen bireyin toplumsal anlamda karmaşalar yaşadığını ifade ederek, “Rol karmaşası ülkemiz için, milletimiz için, hatta insanlık için tehlike doğuracak çok önemli bir durum. Çünkü rol karmaşası ile birey, hayatta sınırlamalara ve rolleri ile ilgili sınır belirsizliğinin getirmiş olduğu sorunlara karşı savunmasız bir şekilde yakalanmaktadır. Özellikle rol karmaşasında, sosyal rol çatışmasına düşen birey bir nevi dahili anlamda çatışmaları tetikleyerek kendisine düşen rolü yerine getirememekte ve toplumsal anlamda karmaşalar yaşamaktadır. Bunu toplumun geneline yaydığımız zaman, toplumda şiddet, çatışma, depresyon ve hatta intiharlara kadar çevrilen bir başkasına zarar verme ve dürtü bozukluğu dediğimiz tepkisel refleksif davranışlara kadar dönüşen bir durumdan bahsediyoruz. Bireyin iş yeri, aile, eğitim veya arkadaş ortamındaki rollerinin dijital bir yaşamın getirmiş olduğu sanal ortamın, sanal kişilikleri ile beraber yeni rol ve gerçek hayattaki rollerini doğru okuyamaması ve anlamlandıramamasının getirdiği sorunlarla karşı karşıya kalıyoruz. Bu kapsamda dijital arkadaşlık ortamının getirmiş olduğu öğrenme açısından, çocukların öğrenme ortamından uzaklaştırılması dijital nesnelerin sürekli sorun olması değil de doğru kullanılamamasından kaynaklı bir durumdur. Özellikle aile içerisindeki otorite zayıflaması, sanallaşan ilişkilerin yüzeyselleşmesiyle beraber samimiyet, içtenlik ve benlik beyanında sorunlar oluşturmaktadır” diye konuştu.

“Toplumsal anlamda ortaya koyduğu sorun, güven ve aidiyet sorunudur”

Prof. Dr. Dilci, insanların sanallaşan kişilikleriyle birlikte karmaşık kimlik yapıları sorunları yaşadıklarını ifade ederek, “İş hayatı rolleri ve özel yaşam arasındaki roller, gerçek anlamda tanımlanamadığı için sınır belirsizliğinden kaynaklı olarak bireyin aşırı dijital içerik tüketimine bağlı sorunlar üretmektedir. Toplumsal anlamda ortaya koyduğu sorun, güven ve aidiyet sorunudur. İnsanlarda sanallaşan kişilikleriyle, karmaşık kimlik yapılarıyla ilgili sorunlar oluşmaktadır. Toplumsal güvenin ötesinde, sosyal sermayede azalma durumu vardır. Örneğin trafikteki kendini ifade etme biçimlerinde yaşanan sorunlar, aile içerisindeki şiddet, travmalar veya çatışmalara bağlı olarak bölünmüş aile sıkıntılarının oluşması rol karmaşasından kaynaklanmaktadır” şeklinde konuştu.

“Rol karmaşası en önce sosyal barışı zedelemektedir”

Prof. Dr. Dilci, insanları sosyal medya ve sanal allemdeki hallerinin gündelik hallerinden farklı olduğunu belirterek, “Sosyal kimlikte bir otorite eğitimine maruz kalan bireyin agresifleşmesi, burada kendi değeri ile karşımıza çıkan intihar, çatışma, şiddet üretme ve kendi kendine sürekli melankolik bozukluklara bağlı olarak bir takım problemlere ve psikolojik rahatsızlıklara kadar uzanan bir sorunla karşı karşıyayız diyebiliriz. Rol karmaşası en önce sosyal barışı zedelemektedir ve bireyin kimlik ile aidiyet problemleriyle iştirak eden durum, iş yerinde ve normal hayatta üretim ve performans düşüklüğüyle birlikte rol çatışmasının getirmiş olduğu gerilim ve gerginlikle bir şiddet üretme mekanizmasına dönüşmektedir. İnsanların sosyal medya veya sanal mecralardaki hâl ve hareketleri ile gerçek dünyadaki hâlleri birbirinden ayrı. Bu aradaki açı büyüdükçe kişide rol çatışması, kimlik çatışması ve iş dünyasında karmaşalar meydana gelebilmektedir” dedi.

Meme Kanseri Farkındalık Ayı dolayısıyla hastalık ile ilgili bilgiler veren Acıbadem Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Yunus Dönder; “Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Sevindirici olan; erken tanı konulduğu taktirde yüzde 90’lara varan başarı elde ediyoruz. Kendi kendine muayene burada çok önem arz etmekte ancak bazen yetmeyebiliyor. Zira memede ele gelmeyen en erken dönemdeki teşhisi ancak ultrason, mamografi, mr gibi yöntemlerle sağlayabiliyoruz. O nedenle erken teşhis için mutlaka düzenli kontrol ve yaşınıza uygun taramaları yaptırmak gerekiyor. Özellikle 40 yaşından sonra yıllık kontrolle birlikte mamografi çektirilmesi çok önemli. Eğer ailede meme kanseri öyküsü varsa daha erken yaşlarda bu yöntemlere başvurulabiliyor” dedi.

“Artık memeyi tamamen almıyoruz, koruyucu cerrahileri tercih ediyoruz”

Son zamanlarda hastanın yaşam kalitesini artırmak için memeyi tamamen almak yerine koruyucu cerrahi tercih ettiklerini kaydeden Dönder; “Meme kanseri tanısı konulduktan sonra hastalara uygun bir tedavi planı seçiyoruz. Eskiden memeyi tamamen alıyorduk ancak artık meme koruyucu cerrahileri tercih ediyoruz. Burada onkolojinin bize desteği fazla, biz de onkoplastik cerrahi yöntemlerini kullanarak hastalara en uygun tedavi yöntemini seçmeye çalışıyoruz. Amacımız sadece kanseri tedavi etmek değil, hastanın yaşam kalitesini de ön plana çıkararak artırmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Tedavi tamamlandıktan sonraki sürecin de oldukça önemli olduğunun altını çizen Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Yunus Dönder, “Tabii ki tedaviyi tamamladıktan sonra takip süreci de çok önemli. Medikal onkoloji tarafından hastalar takip edilmekte. Eğer ilerleyen dönemde tekrar nüks olursa veya başka bir yere metastaz olursa tekrar hastaya uygun tedavi planı öneriyoruz. Meme kanseri erken teşhis edildiğinde korkulacak bir hastalık değildir. Bu yüzden bana bir şey olmaz demeyelim ve taramalarımızı ihmal etmeyelim” diye konuştu.

Yaz aylarında terleme nedeniyle artan su ihtiyacının farkına daha kolay varılırken, kış aylarında bu ihtiyacı çoğu zaman göz ardı ediliyor. Uzmanlar, vücuttaki toksinlerin atılmasından beyin fonksiyonlarına, cilt sağlığından bağışıklık sistemine kadar birçok hayati süreçte suyun rolünün sürdüğünü belirterek, özellikle kışın da günlük en az 2 litre su tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor. Vücudun erkeklerde yüzde 60’ı, kadınlarda ise yüzde 50’sinin sudan oluştuğunu belirten Medicana Konya Hastanesi İç Hastalıkları Uzm. Dr. Devrim Deniz, “Yazın terleme ve sıcak nedeniyle doğal olarak bir su içmeye karşı yatkınlığımız oluyor. Ama kış mevsiminde bu faktörler ortadan kalktığı için otomatikman sanki su içilmeyecekmiş gibi bir alışkanlık ya da düşüncemiz gelişiyor. Su vücudun vazgeçilmezi çünkü su sayesinde bizim vücudumuzda biriken toksinleri atmaya çalışıyoruz. Cildimizde de nemliliği sağlamaya çalışıyoruz. Yine bağırsaklarımızda emilime gerekli maddeler için su gerekiyor ve bu maddeler su sayesinde rahatlıkla emilebiliyor. Kabızlıkları önleyebiliyoruz. Yaz döneminde terleme arttığı için cildimizi nemlendirebiliyoruz. Ama kış döneminde terleme azaldığı için cildimizin hem sağlığı için hem dolgun olması, daha sağlıklı olması ve nemli olabilmesi için yeteri kadar su almalıyız” dedi.

“Kışın yeteri kadar su alınmadığı dönemde gripler daha fazla olmakta ya da gribin şiddeti artabiliyor”

Kış dönemlerinde ciltte pullanma tarzında susuzluğa bağlı olayların arttığını ifade eden Uzm. Dr. Devrim Deniz, “Böbreklerimiz için, vücutta toksin atma için su gerekli ve su sayesinde böbreklerimiz düzgün bir şekilde çalışıyor ve bu toksinleri atabiliyoruz. Yeteri kadar su almadığımızda bu toksinler birikiyor ve vücudumuza zararlı etkiler oluşabiliyor. Beyin fonksiyonlarımızda baş ağrısı tarzında ya da odaklanmada problemler tarzında suyu yetersiz aldığımızda tablolar gelişebiliyor. Yine vücut direncimiz için aynı şekilde su almalıyız. Kışın yeteri kadar su alınmadığı dönemde gripler daha fazla olmakta ya da gribin şiddeti artabiliyor. Kalp damar sağlığı açısından da yeteri kadar volüm olmadığında dolaşım bozukluğu gelişiyor ve buna bağlı olarak yine aynı şekilde su yetersizliğine bağlı genel yorgunluk, halsizlikler gelişebiliyor. Yine spor yapma alışkanlıklarımız oluşmaya başladı. Spor yaptıktan sonra da yeteri kadar su almazsak hastalarımızda kas ağrıları gelişebiliyor. Genel yorgunluk şikayetlerinin daha fazla olması oluşabiliyor. Şöyle bir soru aklımıza gelebilir. Çay içiyorum, kahve içiyorum. Ben sıvı alıyorum. Evet, orada bir sıvı alınıyor ama vücutta yeteri kadar sıvı kalmıyor. Çünkü bunların idrar söktürücü etkileri var. Bu nedenle vücuda aldığınız o çay ve kahvedeki suyun büyük bir kısmını atabiliyoruz. Bu nedenle onlardan bağımsız olarak yine su içmeye devam etmeliyiz” ifadelerini kullandı.

“Sadece saf suyu beğenmiyorsak suyun içerisine limon, salatalık, tarçın konulabilir”

Kış aylarında bir günde ne kadar su içilmesi gerektiğini anlatan Deniz, “Kilogram başına 30-35 mililitre civarında ya da kabaca 2 litre civarında bir su almak vücudumuzun işlevleri için gereklidir ve bundan vazgeçmemeliyiz. Bu bir alışkanlık, evet alışkanlıklar kısa zamanda kazanılamayabilir ama bunu kazanmak için kendimiz de gayret göstermeliyiz. Yani sadece saf suyu beğenmiyorsak içerisine limon, salatalık, tarçın konulabilir. Onları tatlandırarak ya da tadında değişiklik yapılarak bu tarzda alışkanlıklar edinilebilir. Artık teknoloji her zaman yanımızda telefonumuza uyarılar koyarak bizi bu konuda uyarı sayesinde sıvı almaya gayret edebiliriz. Bu konuda da kendimizi destekleyebiliriz” şeklinde konuştu

Yaş gruplarına ve özel hastalık durumlarına göre de su alımının değişebildiğini söyleyen Uzm. Dr. Devrim Deniz, “Çocuk yaş gruplarımıza ortalama 1-1,5 arasında yeterken yetişkinlerde 1,5-2 litre civarına çıkmamız gerekiyor. Hastanın bir kalp yetmezliği durumu varsa ya da böbrekle ilgili bozuklukları varsa ya da elektrolitlerle ilgili bozuklukları varsa yine aşırı sıvı alımı tehlikeli olabiliyor. Genelde 4 litrenin üzerinde sıvı alımı vücudun böbrekleri düzgün çalışmıyor ise sıkıntıya sokabilir. Yani burada çok abartılı olmadan yeterli miktarda almak, dengeyi bulmak çok önemli” diye konuştu.

Menopoz döneminde hormonların yeniden düzenlenirken vücudun küçük bir devrim yaptığını, farkındalıkla bu sürecin rahat geçirilebileceğini söyleyen Medicana International Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Deniz Han Deniz, kadınlara tavsiyelerde bulundu.

Dünyada her yıl 50 milyona yakın kadının girdiği menopoz döneminin doğal ve sağlıklı bir yaşam evresi olarak görülmesi gerektiğini belirten Deniz, farkındalıkla bu dönemin enerji, özgüven ve bilgelik çağına dönüşebileceğini söyledi.

Menopozun bir son değil, doğanın planladığı yeni bir başlangıç olduğunu vurgulayan Deniz, “Bu dönemde vücut küçük bir devrim yapar. Hormonlar yeniden düzenlenirken sistem geçici olarak yapılandırılır. Yani bu bir arıza değil, güncellemedir. Kadının gücünün yeni ritmidir. Bu dönüş yolculuğunu bastırmak değil, anlamak ve kucaklamak gerekir” diye konuştu.

7 başlıkla menopoz süreci yönetilebilir

Kadınların 7 başlığa dikkat ederek bu dönemi rahat geçirebilmesinin mümkün olduğunu belirten Deniz, şu başlıkları paylaştı:

“Beslenmeye dikkat edilmeli. Kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin beslenme bu dönemde kemik sağlığını korur. Sebze, meyve, tam tahıllar ve sağlıklı yağların tüketimi; şekerli, işlenmiş gıdalardan ve aşırı kafeinden kaçınılması önemlidir. Hem kemiklerin güçlenmesi hem ruh halinin iyileşmesi için hareket çok önemlidir. Haftada en az 3-4 gün düzenli egzersiz yapılmalıdır. Uyku sorunları menopozda yaygındır. Rutin oluşturarak, ekran süresini azaltıp, uyku öncesi ağır yemeklerden kaçınmak bu sorunu çözebilir. Sıcak basmalar ve terlemelerle başa çıkmak için pamuklu, bol kıyafetler tercih edilmeli. Stresi azaltmaya yönelik nefes egzersizleri, meditasyon yapılmalı. Gerekirse doktorla hormon tedavisi gibi seçenekler konuşulmalıdır. Ruh hali dalgalanmaları normaldir. Bir uzmandan veya destek grubundan psikolojik destek almak faydalı olabilir. Osteoporoz riski için kemik yoğunluğu ölçümü; mamografi, jinekolojik muayene ve kan testlerini aksatmamak, gerekirse de hormon tedavisi de değerlendirilmelidir.

Menopoz döneminde cinsellikten tamamen uzaklaşıldığına dair inanışlara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Vajinal kuruluk gibi sorunlar için doktor tavsiyesiyle nemlendirici veya hormon içeren ürünler kullanılabilir. Vücut değişir, hormonlar değişir ama yakınlık ve sevgi hep oradadır. Cinsellik yalnızca fiziksel bir eylem değil; duygusal bir paylaşım ve bağ kurma biçimidir. Bu nedenle menopoz, cinselliğin sonu değil; belki de yeni bir boyuta geçişidir. İletişim, menopoz döneminin sihirli anahtarıdır. Eşler anlamalı, dinlemeli, destek olmalıdır. Menopoz sadece bir ‘kadın meselesi’ değildir; birlikte yaşanan bir hayatın doğal bir evresidir. Bu süreci birlikte atlatmak için empati en iyi ilaçtır.”

Kırgızistanlı bir ailenin oğlu Baihan Baktybekova, 2 yaşında lösemi tanısı aldı. Sakarya’da bir hastanede 6 ay tedavi gören Baihan, ardından kemik iliği nakli için Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’ne geldi. Burada muayene edilen minik Baihan’ın kemik iliği nakli olmasına karar verildi. Nakil olan Baihan, şu anda 5 buçuk yaşında ve nakil sayesinde hayatına sağlıklı bir şekilde devam ediyor. Uzmanlar, imkanı olan herkesi bir başkasının hayatına umut olabilmeleri için kök bağışçısı olmaya çağırıyor.

Kırgızistanlı hastanın 2 yaşında lösemi tanısı aldığını aktaran Bilir, “Bu hastamız 2 yaşında lösemi tanısı alıp, Sakarya’da ilk lösemi tedavisini alan bir hastamız. 2 yaşında tanı alıyor, 6 aylık tedavisini aldıktan sonra yüksek risk grubunda olduğu için kemik iliği nakli ihtiyacı doğuyor ve bu nedenle bizim kemik iliği nakli ünitelerimize yönlendiriliyor. Hasta aslen Kırgızistanlı, ancak şu an Türkiye’de yaşıyorlar. Hastamız 2,5 yaşındayken kemik iliği nakli yaptık ve hasta şu an sağlıklı bir şekilde hayatına devam ediyor. Şu an 5 buçuk yaşında” ifadelerini kullandı.

“Nakil sonrası dönemde enfeksiyona yatkın olunabiliyor”

Hastalarda nakil sonrası sürecin çok kritik olduğunu belirten Bilir, “Nakil sonrası erken dönemde hastalarımız enfeksiyonlara çok yatkın olabiliyorlar bağışıklık sistemleri de çöktüğü için. Bu nedenle hastalarda enfeksiyon görebiliyoruz. Enfeksiyonlara bağlı ateş görebiliyoruz. Bunun yanında kemoterapinin yan etkisi olarak ağız içinde yaralar, boğazlarında yaralar oluşabiliyor. İshal olabiliyorlar. Yine aynı şekilde bağırsaklarında da yaralar oluşabiliyor. Bu dönem biraz sıkıntılı atlatabiliyoruz. Yaklaşık 15-20 gün içerisinde artık verdiğimiz kemik iliği hücreleri kemik iliğine yerleşip yeni sağlıklı kan hücreleri üretmeye başladıktan sonra enfeksiyon riskimiz bir miktar azalmakla beraber iliğin reddedilmemesi için biz bu hastalara immünsüpresif tedavi veriyoruz. Bu immünsüpresif tedavi nedeniyle halen hastalar kan değerleri iyi olsa bile enfeksiyonları açık durumda yaşıyorlar. Bunu immünsüpresif tedavi kesilene kadar ailelere çocuklarının enfeksiyon kapmaması için dikkat etmeleri gerektiğini söylüyoruz” şeklinde konuştu.

5 buçuk yaşındaki Baihan’ın annesi Nuriye Baktybekova, tatile gittiklerinde çocuğunun vücudunda morluklar çıktıktan sonra hastaneye gittiklerini aktararak, “Tatile gitmiştik morlaşma oldu vücudunda 2 yaşını doldurduğu için pediatri doktoruna gittik orada öğrendik” dedi.

“Başka ülkede ailemizden uzakta çok zor geçti”

Hastalığını öğrendikten sonra çok zor bir süreçten geçtiklerini anlatan Baktybekova, şu ifadeleri kullandı:

“Öğrendikten sonra şok olduk sonra bir soru geldi aklıma ne için benim çocuğum hastalandı? Zor günler yaşadık. Burada yalnız olduğumuz için çok zor oldu hastalıkla karşılaşmak çok zormuş başka ülkede ailenden uzakta çok zor geçti. Ama sağ olsun hastanedeki arkadaşlarımız hasta çocukların anneleri doktorlarımız çok destek oldular. Böyle bir hastalık yaşamasaydık başka insanlara başka hasta çocuklara ve anne babalarına empati kuramayacaktık. Kendin hasta olduğunda normal gibi geçecek ama çocuğun hasta olduğunda hepsi, bitmiş gibi hissediyorsun onun için annelere hep sarılmak istiyorum onlara ne kadar güçlü olduğunu söylemek istiyorum. Çocuğun tedavi süreci çok zor oluyor. 2-3 ay hastanede olduğumuz zamanlar oldu. Küçücük odada kalıyorduk çıkmadan. Şimdi de onları düşünüyorum. Dünyanın bir yerinde küçücük bir odada çocuğuna sarılarak ağlayan bir anneyi düşünüyorum ve ona çok sarılıyorum. Onlara hep dua ediyorum. Şimdi 5 buçuk yaşında oğlum şimdi çok şükür çok iyi. Okula gidiyor kendi yaşındaki çocuklarla oynuyor o çok güzel bir duygu.”

Dünyada ve Türkiye’de kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olan meme kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavi başarısının en yüksek olduğu hastalıklar arasında yer alıyor. Ekim ayı, her yıl olduğu gibi bu yıl da ’Meme Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak çeşitli etkinliklerle kutlanıyor. Sivas Numune Hastanesi Cerrahi Onkoloji Uzmanı ve Başhekim Yardımcısı Doç. Dr. Meriç Emre Bostancı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada erken teşhisin meme kanseriyle mücadelede en kritik adım olduğunu belirtti. Bostancı, insanlarda kanser bilincinin oluşturulmasının önemine vurgu yaparak, “1990’lı yılların başında pembe kurdele sembolü farkındalık kampanyalarında kullanılmaya başlandı ve zamanla dünya çapında meme kanseri farkındalığının simgesi haline geldi. Günümüzde ekim ayı boyunca düzenlenen etkinlikler, milyonlarca insanı bir araya getirerek meme kanseri bilinci oluşturmayı ve tarama testlerine erişimi artırmayı amaçlamaktadır” dedi.

“Erken tanı tedavi şansın artırır”

Bostancı, erken teşhisin hayat kurtardığını belirterek, “Bu farkındalık ayı kapsamında kendinize ayıracağınız küçük bir zaman dilimi, meme kanserinin erken teşhisi için büyük bir fark oluşturabilir. Hayat kurtaran bir dokunuş, meme kanseriyle mücadelenin en kritik adımlarından biridir. Meme kanserinde erken tanı, hastalığın tedavi başarısını önemli ölçüde artıran kritik bir faktördür. Erken evrede tespit edilen meme kanseri, henüz çevre dokulara ve vücudun diğer bölgelerine yayılmadığı için tam tedavi olma şansı çok yüksektir. Aynı zamanda daha hafif tedaviler mümkün olabilmekte ve hastanın yaşam kalitesi artmaktadır. Erken tanı, mamografi ve düzenli doktor kontrolleriyle mümkündür. Özellikle 40 yaş üstü kadınların düzenli olarak meme kanseri taramalarını yaptırması, meme kanserinin erken evrede tespit edilmesinde büyük rol oynar. Kendi kendine yapılan meme muayeneleri de meme dokusundaki değişiklikleri fark etmeye yardımcı olabilir. Erken tanı ve tedavi şansını artırır ve hastanın iyileşme sürecini hızlandırır. Unutmayın, erken teşhis hayat kurtarır, bu yüzden kendinize değer verin ve düzenli kontrolleri ihmal etmeyin” dedi.

Acıbadem Kayseri Hastanesi İç Hastalıkları ve Romatoloji Uzmanı Şule Ketenci Ertaş, artrit hastalığının erken tanı ile eklemlerde kalıcı hasar bırakmadan tedavi edilebileceğini söyledi. Yaş gruplarına ve ek hastalıkların durumuna göre kişiye özel tedavi planı hazırlandığını belirten Ertaş, “Artrit hastalığı, eklemlerin iltihaplanmasıdır. Bizim alanımıza giren kısım, çoğunlukla bağışıklık sistemine bağlı eklem iltihaplarıdır. Ancak brusella, tüberküloz gibi mikroorganizmalar sonrasında da artrit gelişebilir. Bizim daha çok polikliniğimizi oluşturan kısım mikroorganizma dışı, iltihabi ve bağışıklık sistemi sorunlarından kaynaklanan artritlerdir. Bunların içerisinde romatoid artrit, ankilozan spondilit ya da gut artrit gelmektedir. Bu noktada bize düşen kısım bu artritleri tanımak, onlar arasındaki ayırıcı tanıyı yapabilmek ve tedavi etmektir. Bizler, yaş grubu ya da ek hastalıkların durumuna göre tanı koyma yoluna gitmeye çalışıyoruz. Kronik artritlerde erken tanı oldukça önemli” dedi.

“Tedavi aslında kişiye özel”

Ertaş, kalıcı hasarın önlenmesi ve hastalığın ilerlemesinin durdurulabilmesi için erken tanının büyük önem taşıdığını belirtti. Artrit tanısı konulan bireylerde bulunan diğer hastalıkların da dikkate alınarak tedavi planının oluşturulduğuna dikkat çeken Ertaş, “Hastalığın ilerlememesi için erken tanı, hastanın yaşam kalitesi için oldukça önemli. Bu iş gücü kaybı, öğrenciler için okuldan uzak kalma ya da günlük hayatın fonksiyonlarını yerine getirememe durumuna neden olur. Bu nedenle biz 12 Ekim gününü Dünya Artrit Günü olarak farkındalığı artırmak amacıyla 1996 yılından beri toplumu bilgilendirerek, farkındalık çalışmalarıyla bu hastalığa dikkati çekmek istiyoruz. Romatolojik hastalıklarda tanı konduktan sonra hastaya uygun tedaviyi seçmeliyiz. Kortizon gibi steroid temelli ilaçları kullanabildiğimiz gibi, kortizon içermeyen ağrı kesiciler verebiliriz. Hastalığı modifiye eden, durduran, ilerlemesini engelleyen ilaçlar kullanıyoruz. Zaman zaman organ tutulumu olduğunda beyin, akciğer ya da böbrek tutulumu durumlarında daha komplike ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanıyoruz. Tedavi aslında kişiye özel. Hastalığın başlarında verdiğimiz ilaçlar ile daha geç evrelerde verdiğimiz ilaçlar farklıdır. Gebe hastalara, kalp hastası, böbrek hastalığı olan hastalarımıza verdiğimiz ilaçlar farklıdır. Aslında tedavi, her hastaya özel olarak verilen bir durumdur. En az yan etki ile en kısa sürede etki gösterecek şekilde hastaların tedavilerini düzenliyoruz” şeklinde konuştu.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Doç. Dr. Mehmet Ak; her yaştan kadını etkileyen idrar kaçırma sorunu 40 yaşına gelen kadınların yaklaşık yüzde 40’ında görülebildiğini, hamilelik, doğum ve menopozdan kaynaklanan hormonal değişiklikler ile pelvik taban kaslarının zayıflaması ve mesaneye baskı yapması sonucunda ortaya çıkabildiğini aktardı. “Doğru teşhis, kişiye özel tedaviler ve yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde idrar kaçırmadan kurtulmak mümkün olabiliyor” diyen Ak; “İdrar kaçırma her yaştan ve her sosyal statüden kadın için önemli bir sorundur. Erkeklere oranla kadınlarda daha sık görülen bir sorundur. Kadınlar yaşlandıkça istemsiz şekilde ortaya çıkan idrar kaçırma sorunu, yaşlanmanın bir sonucu olarak görülmemelidir. Özellikle gebelik sırasında veya idrar yolu enfeksiyonları nedeniyle geçici olarak idrar kaçırma sorunu ortaya çıkabilmektedir. Bu durumlarda yaşam tarzı değişiklikleri (kilo vermek gibi), pelvik taban kas eğitimi ve menopoz sonrası dönemde yapılan müdahale ile sorun olmaktan çıkmaktadır. Günde 10- 15 kez idrara çıkan bir kadının yaşam kalitesi de olumsuz etkilenmektedir. Çünkü bu sorunu yaşayan her kadın sosyal hayattan da uzaklaşmaktadır. İdrar kaçırma günlük yaşamı olumsuz etkiliyorsa bir uzman doktordan destek alınmalıdır. Kadınlar bu sorunu çoğu zaman sakladıkları için çözümünü de ertelerler. İdrar tutamama bazı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Hapşırma ve öksürme, ağır eşyalar kaldırma, ağır egzersiz yapma gibi durumlarda mesaneye baskı uygulandığında idrar kaçağı ortaya çıkabilir. Yoğun bir idrar yapma isteğinin ertelenmesi sonucunda istemsiz idrar kaçırma kaçınılmazdır. Özellikle uyku sırasında gece boyunca sık sık idrara çıkma ihtiyacı olabilmektedir. Ayrıca enfeksiyona bağlı hastalıkta ya da nörolojik bir sorunda ve şeker hastalığı gibi daha ciddi bir sorun nedeniyle ortaya çıkabilmektedir. Taşma tipi idrar kaçırmada ise mesanenin tamamen boşalmaması nedeniyle sık sık veya sürekli idrar damla damla idrar çıkışı olabilmektedir. Fiziksel veya zihinsel sorunlar idrarı kaçırmaya neden olabilmektedir. Örneğin, şiddetli artrit söz konusu ise, zamanında tuvalete yetişmekte sorun çıkmaktadır. Karma tip idrar kaçırmada ise birden fazla idrar kaçırma türü vardır. Genellikle stres bağlı idrar kaçırma ile sıkışma sonucunda sorun olmaktadır. İdrar kaçırma yani idrar veya mesane kontrolünün kaybı her üç kadından birinde görülmektedir. İdrar kaçırma sorunu belirtilere göre kişiye özel bir tedavi planıyla hareket edilmelidir ve yaşam kalitesinin yükseltilmesiyle çözülebilmektedir. İdrar kaçırmanın tedavisi ise detaylı bir tıbbi öykü ve belirtilerin ayrıntılı bir şekilde uzman hekime anlatılmasıyla başlamaktadır. İdrar kaçırmanın ne zaman ve ne sıklıkla yaşandığı sorulmalıdır. Mesaneyi etkileyecek sorunun ve semptomlara neden olabilecek diğer durumlar hekim tarafından araştırılmadır. Bunun için fiziksel bir muayene de yapılabilmektedir. Bu muayenede mesane doluyken öksürme istenebilmektedir” ifadelerini kullandı.

İdrar kaçırmanın tedavisinde günlük yapılacak basit uygulamaların da faydalı olabileceğini sözlerine ekleyen Doç. Dr. Ak; “Pelvik taban kasları yaşla ve daha az fiziksel aktiviteyle zayıflamaktadır. Pelvik taban kas eğitimi olarak da bilinen Kegel egzersizleri, stres kaynaklı idrar kaçırmayı önlemeye veya azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Pelvik taban kasları çalıştıran egzersizlerdir. Pelvik taban kasları; rahmi, mesaneyi, ince bağırsağı ve rektumu destekler. Her 10 kadından 4’ünde Kegel egzersizlerini denedikten sonra idrar kaçırma sorununda azalma olduğu görülmüştür. Günlük olarak yapılan Kegel egzersizi özellikle hamilelik döneminde yararlı olabilmektedir. Hamilelik ve doğum sırasında sıklıkla görülen pelvik taban kaslarının zayıflamasını önlemeye yardımcıdır. Yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban kas eğitiminin yanı sıra hem stres hem de sıkışma tipi idrar kaçırmanın tedavisinde günlük yapılacak basit uygulamalar da faydalı olabilmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri sorunun çözümünde etkilidir. Özellikle sıvı alımı kontrollü olarak yapılabilir. Mesaneyi 2-3 saatte bir boşaltmak için tuvalete gidilmesi idrar kaçırma sorunu için etkili olabilir. Dışkılama sırasında zorlanmanın sorun olmaması için kabızlığın kesinlikle tedavi edilmesi gerekir. Kilo kontrolünün sağlanması sorunu azaltacaktır. Sigara kesinlikle bırakılmadır. Sigara içmek, pelvik taban rahatsızlığının gelişme riskini 2 kat artırmaktadır. Alkol ve kafein tüketimi de sınırlanmalıdır” diye konuştu.

Dünya genelinde yaşanan savaş ve benzeri olumsuz gelişmeler birçok insanı strese sokuyor. Hayat koşuşturmasına sağlıklı bir şekilde devam edebilmek için bazı vatandaşlar psikiyatrik destek alırken, bazıları da çözümü bitkisel ürünlerde arıyor. Özellikle son dönemlerde, stresi azalttığı bilinen bitkisel ürünler ve rahatlatıcı özelliğiyle öne çıkan Limon Melisa Otu yoğun talep görüyor.

“Limon Melisa Otu sakinleştirici, dinlendirici ve rahatlatıcı özelliğe sahiptir”

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan aktar Koray Özkılıç, “Son zamanlarda stresi azaltan bitkisel ürünlere talep artmaya başladı. Stresi esas tetikleyen şey, iman dairesinden çıkmaktır. Bunun yanında bitkisel olarak ne kullanabiliriz? Limon Melisa Otu olabilir. Otun sakinleştirici, dinlendirici ve rahatlatıcı özelliğe sahiptir. Kantaron Otu her ne kadar mide yanması ve gastrit için kullanılsa da, aynı şekilde sakinleştirici ve dinlendirici özelliği vardır. Daha ileri safhada Kedi Otu kullanılabilir. Valerian adıyla da bilinen bu ot, stres ve anksiyete bozukluğu olan insanlarda kullanılır” dedi.

“Stres, diğer hastalıkların tetikleyicisidir”

Bahse konu bitkisel ürünlerin nasıl kullanıldığını anlatan Özkılıç, “Bunlar çay gibi demlenerek içilir. Limon Melisa Otu, sıcak su dolu bardağa bir tutam atılır ve 10 dakika bekledikten sonra içilir. İçimi hoş, tadı güzeldir ve mutluluk hormonu salgılatır. Fiyatı çok pahalı değil, paketi 100 TL. Bir yan etkisi yok, keşke insanlar her sabah içse. Ben kendim de tüketiyorum. Bağırıp çağıracağın konularda sakin kalmanı sağlıyor” şeklinde konuştu.

Alerjinin genellikle mevsimsel olarak tekrarlayan bir rahatsızlık olduğunu ifade eden KBB Uzmanı Dr. Bekir Oksay, “Özellikle polenlerin arttığı bahar aylarında alerji kendini gösteriyor. Sabah saatlerinde artan hapşırık, burun kaşıntısı, gözlerde sulanma ve kızarıklık, her mevsim tekrar eden benzer şikayetler alerjinin en sık görülen belirtileri arasında yer alıyor. Alerji, bağışıklık sisteminin zararsız maddelere karşı aşırı tepki göstermesiyle ortaya çıkar. Kişi kendini genellikle halsiz hissetmez, günlük yaşamına devam edebilir” şeklinde konuştu.

“Ateş, kırgınlık ve kas ağrıları gribi alerjiden ayırır”

Grip ya da nezlenin ise viral enfeksiyonlardan kaynaklandığını aktaran Dr. Oksay, “Bu nedenle alerjiden farklı olarak sistemik belirtiler daha fazla öne çıkıyor. Halsizlik, kırgınlık, ateş ve üşüme, boğaz ağrısı, kas-eklem ağrıları grip ve nezlenin tipik bulguları arasında. Gripte burun akıntısı ve hapşırık olsa da genellikle ateş, kırgınlık ve kas ağrıları tabloya eşlik eder. Bu yönüyle alerjiden ayrılır” ifadelerini kullandı.

“Karıştırmamak için doktora başvurun”

Alerji ve grip belirtilerinin benzerlik göstermesi sebebiyle bazı hastaların bu rahatsızlıkları ayırt etmekte zorlanabildiğini dile getiren Dr. Oksay, sözlerine şöyle devam etti:

“Uzmanlar, şikayetlerin süresine de dikkat edilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Grip 7-10 gün içinde geçerken, alerji belirtileri haftalarca hatta aylarca sürebiliyor. Eğer belirtiler arasında ayırt edemiyorsanız ve şüphede kalıyorsanız mutlaka bir doktora başvurun. Erken tanı hem yaşam kalitenizi artırır hem de gereksiz ilaç kullanımının önüne geçer.”